Jersinioza – drogi zakażenia oraz najczęstsze objawy

Czym jest jersinioza i jakie są jej przyczyny?

Jersinioza to choroba zakaźna, którą można się zarazić od zwierząt. Wywołują ją bakterie z rodzaju Yersinia – u ludzi najczęściej jest to gatunek Yersinia enterocolitica. Infekcja wywołuje stan zapalny, gdy bakterie po dostaniu się do organizmu zaczynają się w nim mnożyć. Zakażenie może przebiegać łagodnie, ale zdarzają się też ciężkie przypadki.

Bakterie te mają kształt krótkich pałeczek i świetnie radzą sobie w niskich temperaturach. Potrafią mnożyć się nawet w lodówce. Sama chłodnia nie usunie więc zagrożenia, jeśli mięso zostało wcześniej skażone.

Drogi zakażenia – jak można zarazić się jersiniozą?

Zakażenie następuje najczęściej przez spożycie skażonej żywności, a patogen dostaje się do organizmu drogą pokarmową. Głównym źródłem tych bakterii wśród zwierząt są świnie.

Do infekcji dochodzi najczęściej w kilku konkretnych sytuacjach:

• spożycie surowej lub półsurowej wieprzowiny,
• zjedzenie niedogotowanych podrobów wieprzowych,
• wypicie niepasteryzowanego mleka,
• wypicie skażonej wody,
• bezpośredni kontakt z zakażonym zwierzęciem.

Rzadszą drogą zakażenia jest kontakt z odchodami zwierząt domowych, na przykład psów i kotów. Mogą one przenosić te bakterie, same nie zdradzając żadnych objawów choroby.

Jakie są najczęstsze objawy jersiniozy?

Podstawowe objawy jersiniozy to:

• wymioty,
• biegunka,
• ból brzucha,
• gorączka.

Ból często pojawia się po prawej stronie, przez co łatwo pomylić go z zapaleniem wyrostka robaczkowego. Lekarze nazywają ten stan rzekomym zapaleniem wyrostka (pseudoappendicitis), a do pomyłek w diagnozie dochodzi najczęściej u dzieci i młodych dorosłych. Dorośli rzadziej chorują na samą postać jelitową, za to częściej zmagają się z zapaleniem stawów czy zmianami skórnymi, takimi jak rumień guzowaty, czyli bolesne, czerwone zgrubienia na ciele.

Choroba przebiega inaczej w zależności od tego, gdzie w organizmie usadowią się bakterie:

• Postać jelitowa – to najczęstsza forma zakażenia, spotykana głównie u dzieci. Atakuje wyłącznie układ pokarmowy.
• Postać pozajelitowa – występuje, gdy bakterie przedostaną się z jelit do innych narządów, na przykład do wątroby, śledziony czy skóry. Ta forma dotyczy zazwyczaj osób z obniżoną odpornością.
• Postać przewlekła – objawia się dolegliwościami utrzymującymi się tygodniami po przejściu ostrej fazy choroby. Problemy dotyczą wtedy przede wszystkim układu kostno-stawowego.

Diagnostyka – jakie badania wykonać przy podejrzeniu jersiniozy?

Z niepokojącymi objawami zgłoś się do lekarza rodzinnego, internisty lub lekarza od chorób zakaźnych.

Aby wykryć jersiniozę, specjalista może zlecić badania laboratoryjne:

• posiew kału,
• badanie krwi na obecność przeciwciał, czyli białek wytwarzanych przez organizm do walki z infekcją.

Dowiedz się, jak prawidłowo pobrać kał do badania.

Ponieważ ból przy tej chorobie łatwo pomylić z zapaleniem wyrostka robaczkowego, lekarz może zlecić dodatkowo USG jamy brzusznej.

Jakie są metody leczenia jersiniozy?

Leczenie jersiniozy w łagodnym przebiegu opiera się na uzupełnianiu płynów oraz łagodzeniu dolegliwości. Cięższe przypadki infekcji wymagają podania antybiotyków, czyli leków zwalczających bakterie. O wyborze konkretnego preparatu decyduje lekarz na podstawie stanu zdrowia pacjenta oraz wyników badań laboratoryjnych.

Jakie mogą być powikłania po zakażeniu?

Powikłania jersiniozy występują głównie wtedy, gdy leczenie nie zostanie rozpoczęte wcześnie. Do najczęstszych należą powikłania stawowe i skórne, a u osób z osłabioną odpornością bakterie mogą przedostać się do krwi, wywołując ciężką infekcję całego organizmu (posocznicę).

Główne następstwa choroby to:

• Reaktywne zapalenie stawów – stan zapalny, który pojawia się jako reakcja układu odpornościowego po przebytej infekcji. Najczęściej atakuje kolana, kostki oraz nadgarstki.
• Rumień guzowaty – zmiana skórna w postaci bolesnych, czerwonych zgrubień, pojawiająca się jako odpowiedź organizmu na zakażenie.

Profilaktyka – jak zapobiegać zakażeniom?

Zapobieganie zakażeniom opiera się na przestrzeganiu zasad higieny podczas przygotowywania posiłków.

Oto co możesz zrobić, aby uchronić się przed infekcją:

• dbaj o dokładne gotowanie, pieczenie lub smażenie mięsa, w szczególności wieprzowiny,
• dokładnie myj ręce, deski do krojenia i noże po każdym kontakcie z surowym mięsem,
• unikaj picia niepasteryzowanego mleka,
• nie pij wody z niepewnych źródeł.

Kto jest najbardziej narażony na ciężki przebieg jersiniozy?

Najbardziej narażone na ciężki przebieg jersiniozy są:

• małe dzieci,
• osoby starsze,
• pacjenci z obniżoną odpornością, wywołaną na przykład chorobami autoimmunologicznymi, cukrzycą czy leczeniem onkologicznym.

W tych grupach infekcja częściej zajmuje narządy wewnętrzne i wymaga leczenia w szpitalu.

Na kontakt z bakteriami często narażeni są też rolnicy, pracownicy ubojni oraz osoby zajmujące się przetwórstwem wieprzowiny. W przypadku stałego kontaktu z surowym mięsem warto regularnie wykonywać badania profilaktyczne.

Zobacz też: Choroby układu pokarmowego – objawy i sposoby leczenia

Podsumowanie

Jersinioza to choroba przenoszona głównie przez skażone jedzenie, a do jej rozpoznania potrzebne są badania laboratoryjne. Jeśli zmagasz się z utrzymującymi się dolegliwościami ze strony układu pokarmowego, skonsultuj się z lekarzem rodzinnym lub internistą.

Treść została przygotowana zgodnie z zasadami Evidence-Based Medicine – medycyny opartej na faktach i wiarygodnych źródłach.