Internista to wszechstronny specjalista, który zajmuje się profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych u osób dorosłych. Celem wizyty u internisty jest całościowe spojrzenie na organizm pacjenta. Nie skupia się on tylko na jednym narządzie, ale analizuje współzależności między różnymi układami. Internista stanowi także pierwszy punkt kontaktu, który ma pomóc uzyskać wstępną diagnozę i wskazać dalsze kroki w leczeniu. Lekarze interniści pracują najczęściej na szpitalnym oddziale chorób wewnętrznych, w przychodniach podstawowej opieki zdrowotnej oraz na szpitalnym oddziale ratunkowym.
Czym zajmuje się internista?
Zakres działań internisty obejmuje profilaktykę, diagnozowanie oraz leczenie chorób narządów wewnętrznych. Zadaniem lekarza tej specjalizacji jest nie tylko doraźna pomoc, ale też stałe prowadzenie pacjenta i zaplanowanie optymalnej terapii.
Internista zajmuje się:
- Kompleksową diagnostyką: od interpretacji wyników badań laboratoryjnych po analizę badań obrazowych.
- Profilaktyką zdrowotną: planowaniem bilansów zdrowia i szczepień ochronnych dla dorosłych.
- Koordynacją leczenia specjalistycznego: decyduje, kiedy konieczna jest pomoc np. kardiologa, nefrologa czy gastrologa.
- Leczeniem chorób cywilizacyjnych: takich jak nadciśnienie, otyłość czy cukrzyca typu 2.
- Opieką nad pacjentem geriatrycznym: uwzględniając specyfikę chorób wieku podeszłego.
Jakie choroby leczy internista?
Internista diagnozuje i leczy wiele różnych jednostek chorobowych. Szeroki zakres specjalizacji pozwala na opiekę nad pacjentami borykającymi się z problemami o różnym podłożu. Wśród nich są:
1. Choroby układu krążenia: nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, miażdżyca naczyń krwionośnych.
2. Choroby układu oddechowego: infekcje wirusowe i bakteryjne, zapalenie oskrzeli, astma, POChP.
3. Choroby układu pokarmowego: zaburzenia trawienia, refluks, schorzenia wątroby i pęcherzyka żółciowego.
4. Choroby układu dokrewnego: problemy z tarczycą (niedoczynność, nadczynność), zaburzenia metaboliczne, insulinooporność.
5. Choroby układu moczowego: nawracające infekcje dróg moczowych, kamica nerkowa.
6. Choroby układu kostno-stawowego: zmiany zwyrodnieniowe, osteoporoza, bóle kręgosłupa.
Internista a lekarz rodzinny
Choć można spotkać się z zamiennym używaniem terminów lekarz rodzinny oraz internista, to specjalizacje te różnią się od siebie.
Internista jest lekarzem chorób wewnętrznych i zajmuje się wyłącznie pacjentami dorosłymi. Lekarz rodzinny natomiast zajmuje się pacjentami w każdym wieku, również dziećmi. Medycyna rodzinna skupia się też na kompleksowej opiece, obejmującej całą rodzinę.
Zarówno internista, jak i lekarz rodzinny mogą być lekarzami POZ (podstawowej opieki zdrowotnej).
Kiedy należy wybrać się do internisty?
Do internisty warto zgłosić się w momencie wystąpienia niepokojących objawów zdrowotnych lub infekcji. Bardzo często internista jest także lekarzem pierwszego kontaktu, który pomaga określić niejasne objawy i wskazać specjalistę do dalszego leczenia. Na wizytę do internisty warto umówić się w przypadku objawów fizycznych takich jak:
- objawy infekcyjne: uporczywy kaszel, ból gardła, gorączka, ból ucha, duszność itp.,
- dolegliwości ze strony układu pokarmowego: problemy z apetytem, nawracające bóle brzucha, wymioty, biegunki, zgaga,
- problemy ze strony układu krążenia: bóle w klatce piersiowej, kołatanie serca, obrzęki kończyn, problemy z ciśnieniem,
- objawy ogólne: przewlekłe zmęczenie, wahania nastrojów, zawroty głowy, nagłe spadki masy ciała czy szybkie tycie, bóle głowy, stawów itp.
Internista monitoruje również pacjentów chorych przewlekle, m. in. borykających się z:
- nadciśnieniem tętniczym,
- wysokim poziomem cholesterolu,
- cukrzycą,
- chorobami tarczycy,
- astmą,
- schorzeniami nerek.
Może też monitorować leki włączane przez różnych specjalistów i sprawdzać, czy nie wchodzą one ze sobą w niepożądane interakcje.
Do zadań internisty należy także profilaktyka i badania kontrolne. Internista zajmuje się rutynowym przeglądem zdrowia (w tym zlecaniem koniecznych badań laboratoryjnych), który warto robić co najmniej raz do roku.
Internista kwalifikuje też pacjentów do szczepień, zarówno tych obowiązkowych, jak i dodatkowych. Każde szczepienie poprzedzone jest badaniem, które ma wykluczyć przeciwwskazanie do wykonania szczepienia. Internista może kwalifikować do szczepień na: grypę, COVID-19, tężec, błonicę, krztusiec, pneumokoki, wirusowe zapalenie wątroby (WZW typu A i B), kleszczowe zapalenie mózgu, półpasiec, HPV, szczepienia dla podróżnych (dur brzuszny, cholera itp.).
Często internista kieruje też pacjenta do specjalistów z określonych dziedzin medycyny, których zadaniem jest pogłębienie diagnostyki.
Jakie badania może zlecić internista
Internista posiada szerokie uprawnienia do zlecania badań diagnostycznych, finansowanych przez NFZ.
Należą do nich m. in.
1. Badania krwi:
- morfologia, OB, CRP, retikulocyty,
- glukoza, cholesterol, próby wątrobowe, kreatynina, mocznik, kwas moczowy,
- żelazo, potas, sód, wapń, magnez,
- TSH, FT3, FT4,
- wskaźniki krzepnięcia,
- PSA.
2. Badania moczu i kału:
- mocz: badanie ogólne moczu, poziom glukozy, białka, amylazy, posiew moczu z antybiogramem;
- kał: badanie na obecność pasożytów, krew utajona, Helicobacter pylori, posiewy mikrobiologiczne.
3. Badania specjalistyczne, m. in.:
- gastroskopię i kolonoskopię,
- tomografię komputerową płuc,
- szybkie testy diagnostyczne, np. COVID-19.
Raz w roku, w ramach rutynowej kontroli u internisty, pacjent powinien dostać skierowanie na badania: morfologia krwi z rozmazem, badanie ogólne moczu, glukoza na czczo, lipidogram, próby wątrobowe, kreatynina, eGFR, TSH, pomiar ciśnienia. W zależności od płci i wieku pacjenta lekarz internista może także zalecić:
- USG jamy brzusznej - raz na rok lub dwa lata,
- RTG klatki piersiowej - raz na dwa lata,
- krew utajona w kale po 40. i 50. roku życia jako profilaktyka raka jelita grubego,
- PSA - u mężczyzn po 40. roku życia w profilaktyce raka prostaty,
- EKG spoczynkowe - po 40. roku u pacjentów z podejrzeniem problemów serca.
Należy jednak podkreślić, że o zakresie badań decyduje zawsze lekarz w oparciu o wywiad, badanie przedmiotowe pacjenta.
Jak przygotować się do wizyty u internisty?
Aby wizyta przebiegła szybko i sprawnie, warto przed jej rozpoczęciem odpowiednio się przygotować.
- Spisz listę objawów: opisz lekarzowi, co cię niepokoi, co skłoniło Cię do umówienia wizyty.
- Przygotuj spis leków: uwzględnij leki oraz suplementy diety, które regularnie przyjmujesz.
- Zabierz dokumentację: wyniki badań z ostatnich 6-12 miesięcy, wypisy ze szpitala oraz opinie innych lekarzy specjalistów.
- Zadbaj o pomiary domowe, które możesz zanotować w dzienniczku zdrowia (ciśnienie, poziom cukru).
- Zastanów się nad historią rodzinną: lekarz może zapytać o choroby serca, nowotwory czy cukrzycę u Twoich bliskich krewnych.
Warto zadbać o wygodny ubiór, aby szybko i bez problemu umożliwić lekarzowi wykonanie badania fizykalnego.
Jak przebiega wizyta u internisty?
Podczas wizyty lekarz przeprowadzi szczegółowy wywiad medyczny. Specjalista może zapytać m.in. o:
- niepokojące dolegliwości i objawy: w jakich okolicznościach występują, kiedy się nasilają, kiedy słabną, od kiedy występują,
- styl życia,
- dietę,
- poziom stresu.
Następnie wykonuje badanie przedmiotowe – osłuchuje serce i płuca, bada palpacyjnie brzuch, sprawdza stan gardła i węzłów chłonnych. Standardem jest też badanie ciśnienia i tętna. W razie potrzeby internista może na miejscu wykonać EKG lub zlecić badania laboratoryjne. Na podstawie zebranych informacji lekarz stawia diagnozę lub wyznacza dalszą ścieżkę diagnostyczną u innych specjalistów. Może wypisać leki bądź skierować pacjenta na dalsze badania lub bezpośrednio do specjalisty, który zajmuje się wskazanym schorzeniem, np. do kardiologa, urologa, gastrologa itp.
Jeśli pacjent nie jest zdolny do pracy i potrzebuje zwolnienia lekarskiego, internista może je wystawić podczas wizyty.
FAQ – najczęstsze pytania o wizytę u internisty
Czym różni się internista od lekarza rodzinnego?
Internista specjalizuje się w wykrywaniu i leczeniu chorób wewnętrznych u osób dorosłych. Z kolei zakres leczenia u lekarza rodzinnego obejmuje również dzieci, ale jego ekspertyza w zakresie chorób narządów wewnętrznych jest mniej szczegółowa.
Czy do internisty muszę przyjść na czczo?
Zwykle sama wizyta i badanie u internisty nie wymagają bycia na czczo. Jeśli jednak planujesz wykonanie badań krwi bezpośrednio po wizycie, zaleca się nie spożywać posiłków na 8-12 godzin przed spotkaniem.
Czy internista może wystawić skierowanie do sanatorium?
Tak, internista jako lekarz prowadzący może wystawić wniosek o leczenie uzdrowiskowe, jeśli istnieją ku temu wskazania medyczne związane z chorobami wewnętrznymi.
Jak często należy odwiedzać internistę profilaktycznie?
Osobom po 30. roku życia zaleca się profilaktyczny przegląd zdrowia u internisty raz w roku, nawet przy braku niepokojących objawów.