ASO (odczyn antystreptolizynowy)

ASO – najważniejsze informacje

Co to jest ilościowe badanie ASO?

Badanie ASO (odczyn antystreptolizynowy) polega na oznaczeniu stężenia przeciwciał przeciwko streptolizynie O w surowicy. Przeciwciała te powstają, gdy układ odpornościowy odpowiada na zakażenie paciorkowcami beta-hemolizującymi grupy A (Streptococcus pyogenes).

Ponieważ nosicielstwo paciorkowców jest powszechne, większość osób ma we krwi umiarkowaną ilość tych przeciwciał, nawet jeśli w ostatnim czasie nie chorowały.

Oznaczenie ilościowe pozwala na precyzyjne określenie poziomu przeciwciał (miana) w surowicy, w przeciwieństwie do testów jakościowych, które informują jedynie o ich obecności lub braku. Dzięki temu lekarz może ocenić skalę odpowiedzi immunologicznej oraz monitorować zmianę poziomu przeciwciał w czasie.

Kiedy należy wykonać badanie ASO?

Badanie zleca lekarz pierwszego kontaktu lub specjalista, aby potwierdzić przebycie niedawnej infekcji paciorkowcowej. Ponieważ dzieci i młodzież są najbardziej narażone na powikłania popaciorkowcowe, właśnie u nich test wykonuje się najczęściej, zwykle 4-6 tygodni po infekcji, kiedy poziom przeciwciał jest już wykrywalny.

Główne wskazania do wykonania testu obejmują diagnostykę:

• bólów i zapalenia stawów o niejasnej przyczynie,
• nawracających zakażeń gardła i migdałków,
• ostrego kłębuszkowego zapalenia nerek,
• ostrej gorączki reumatycznej

oraz potwierdzenie niedawnego kontaktu organizmu z paciorkowcem grupy A.

Ponieważ przeciwciała pojawiają się we krwi z opóźnieniem, diagnostyka ta nie służy do potwierdzania trwającej anginy ani innych ostrych zakażeń.

Jak przygotować się do badania ASO?

Procedura wymaga jednorazowego pobrania krwi żylnej, najczęściej z żyły łokciowej. Test można wykonać o dowolnej porze dnia oraz nie wymaga on specjalnego przygotowania – nie jest konieczne bycie na czczo.

Wyniki badania ASO – normy i interpretacja

Górna granica normy u osób dorosłych wynosi 200 IU/ml, jednak dokładna wartość referencyjna zależy od wieku pacjenta i metody oznaczenia zastosowanej w laboratorium.

Sam wynik testu jest niewystarczający do postawienia diagnozy, ponieważ istotne są zgłaszane przez pacjenta objawy. Wynik badania zawsze powinien być interpretowany przez lekarza internistę lub pediatrę.

Co może zaburzyć wiarygodność wyniku?

• Wiek pacjenta – u małych dzieci miano przeciwciał bywa niższe niż u starszych dzieci i młodzieży.
• Moment wykonania badania – test zrobiony zbyt wcześnie może dać wynik fałszywie niski.
• Przewlekłe nosicielstwo paciorkowca – może ono powodować trwałe podwyższoną wartość ASO bez związku z aktualną chorobą.
• Choroby wątroby – zaburzają one metabolizm immunoglobulin.
• Hipergammaglobulinemia – towarzyszy niektórym chorobom autoimmunologicznym i może sztucznie zawyżać odczyt.
• Wczesne leczenie antybiotykiem lub kortykosteroidami – wczesna kuracja osłabia odpowiedź odpornościową i skutkuje niższym mianem.

Podwyższone ASO – o czym świadczy i jakie daje objawy?

Podwyższone ASO wskazuje na niedawny kontakt z paciorkowcem grupy A, nosicielstwo tej bakterii lub toczące się zakażenie – choć nie zawsze oznacza aktywną infekcję, ponieważ zakażenie paciorkowcowe może przebiegać bezobjawowo.

Postępowanie przy wysokim ASO – do jakiego lekarza się udać?

Postępowanie zależy od obrazu klinicznego pacjenta, dlatego decyzję o leczeniu podejmuje wyłącznie lekarz. W pierwszej kolejności warto wybrać internistę (dorośli) lub pediatrę (dzieci). Jeśli wystąpią powikłania narządowe, konieczna jest konsultacja u reumatologa, kardiologa lub nefrologa.

Jaka jest cena badania ASO?

Koszt badania zależy od wybranej placówki medycznej. Aktualny cennik znajdziesz na stronie internetowej LUX MED.

Już teraz zarezerwuj badanie, a wyniki sprawdź wygodnie w internetowym Portalu Pacjenta.