DHEA (dehydroepiandrosteron)

DHEA – najważniejsze informacje

Co to jest hormon DHEA?

Hormon DHEA (dehydroepiandrosteron) jest związkiem steroidowym należącym do grupy androgenów. Jego produkcja odbywa się w korze nadnerczy oraz (w mniejszych ilościach) w jajnikach, jądrach i w ośrodkowym układzie nerwowym. Proces ten regulowany jest przez prolaktynę oraz hormon adrenokortykotropowy (ACTH), wydzielany przez przysadkę mózgową.

Hormon DHEA wpływa na:

• funkcjonowanie gospodarki hormonalnej,
• tkankę tłuszczową,
• układ odpornościowy,
• libido,
• masę mięśniową,
• ogólną sprawność fizyczną i intelektualną.

Kiedy badać DHEA? Wskazania do wykonania badania

Lekarz może zlecić badanie poziomu DHEA w przypadku podejrzenia chorób lub nowotworów nadnerczy, hiperandrogenizmu oraz zaburzeń miesiączkowania. Badanie polega na pobraniu krwi zwykle z żyły łokciowej.

Lekarz, najczęściej endokrynolog lub ginekolog, decyduje o konieczności wykonania badania DHEA w celu oceny czynności kory nadnerczy, poziomu androgenów nadnerczowych oraz ewentualnego wzmożonego wydzielania przez nadnercza.

Wskazaniem do wykonania diagnostyki są objawy takie jak:

• hirsutyzm (nadmierne owłosienie),
• łysienie androgenowe,
• trądzik,
• obniżone libido,
• problemy z płodnością,
• stany depresyjne,
• wahania nastroju.

Oznaczenie poziomu DHEA wykonuje się również przy podejrzeniu:

• zespołu policystycznych jajników (PCOS),
• wrodzonego przerostu nadnerczy (CAH),
• zespołu Cushinga,
• przedwczesnego lub zaburzonego dojrzewania płciowego,
• nieprawidłowego rozwoju narządów płciowych,
• zaburzeń erekcji.

Przygotowanie do pobrania krwi na badanie DHEA

Przed przystąpieniem do pobierania krwi:

• 30 minut wcześniej wypij szklankę wody.
• Odpocznij w pozycji siedzącej.
• Unikaj intensywnego wysiłku fizycznego oraz silnego stresu.
• Poinformuj personel medyczny o wszystkich stale i doraźnie przyjmowanych lekach.
• Dodatkowo, jeśli miesiączkujesz, badanie wykonaj na początku cyklu, między 2. a 5. dniem.

Normy DHEA – jak interpretować wyniki?

Normy badania DHEA są zależne przede wszystkim od wieku pacjenta oraz metodyki diagnostycznej stosowanej przez dane laboratorium. Najwyższe stężenia występują u młodych dorosłych, a po ok. 30. roku życia poziom hormonu stopniowo spada.

Interpretację wyników badań zawsze powinien wykonywać lekarz prowadzący, np. endokrynolog, który odniesie je m.in. do zgłaszanych przez pacjenta objawów, wyników innych badań oraz historii medycznej.

Podczas odczytywania wyników należy zwrócić uwagę na jednostki podane na wydruku z placówki, ponieważ normy w ng/ml różnią się od wartości wyrażonych w nmol/l. Normy DHEA nie należy też mylić z normami DHEA-S (siarczanu dehydroepiandrosteronu), których wartości są znacznie wyższe.

Podwyższone DHEA – przyczyny i objawy

Podwyższony wynik DHEA najczęściej jest skutkiem:

• obecności guzów nadnerczy,
• wrodzonego przerostu nadnerczy (CAH),
• przewlekłego stresu,
• otyłości,
• hiperprolaktynemii,
• ektopowego wydzielania ACTH,
• przyjmowania leków wpływających na układ endokrynologiczny,
• choroby Cushinga.

Wysoki poziom DHEA wykazuje również silny związek z zespołem policystycznych jajników (PCOS) oraz guzami jajników.

Podwyższony poziom DHEA u kobiet objawia się poprzez:

• hirsutyzm (nadmierne owłosienie typu męskiego),
• obniżenie barwy głosu,
• przyrost masy mięśniowej.

Wystąpić mogą również:

• łysienie androgenowe,
• trądzik,
• zaburzenia cyklu miesiączkowego.

Niezależnie od płci, nadmiar androgenów prowadzi do problemów z płodnością oraz przedwczesnego dojrzewania płciowego.

Obniżone stężenie DHEA – przyczyny i objawy

Obniżony poziom DHEA może wskazywać na:

• chorobę Addisona (pierwotną niewydolność kory nadnerczy),
• niedoczynność przysadki mózgowej lub podwzgórza.

Obniżony poziom DHEA może również wynikać z:

• chorób autoimmunologicznych,
• niedoczynności tarczycy,
• adrenoleukodystrofii,
• wrodzonej hipoplazji nadnerczy.

Niedobór DHEA może prowadzić do takich objawów, jak:

• zespół chronicznego zmęczenia i pogorszenie samopoczucia,
• spadek libido oraz masy mięśniowej,
• zaburzenia erekcji u mężczyzn,
• zanik nabłonka pochwy u kobiet,
• zaburzenia koncentracji,
• problemy z płodnością,
• szybsze starzenie się organizmu.

Jaka jest cena badania?

Cena badania zależy od wybranej placówki medycznej. Dokładne informacje na temat aktualnych kosztów sprawdzisz w cenniku.