Jak wygląda diagnostyka autyzmu? Test na autyzm

Jakie są najważniejsze objawy autyzmu?

Zaburzenia ze spektrum autyzmu obejmują grupę różnego rodzaju symptomów, które mogą być nasilone w mniejszym lub większym stopniu. Pierwszym objawem jest niewłaściwy sposób komunikowania się i nawiązywania relacji społecznych, a drugim nietypowe wzorce zachowania i podążanie za schematami. Oznacza to, że u osób z tym spektrum zaburzeń można zaobserwować następujące symptomy:

• niechęć do nawiązywania relacji międzyludzkich, nieutrzymywanie kontaktu wzrokowego, brak dążenia do kontaktów z innymi, izolowanie się, a w bardziej natężonych przypadkach zachowania aspołeczne;
• problemy z rozpoznawaniem własnych uczuć i emocji innych ludzi;
• preferowanie rutyny, powtarzalnych działań i schematów, wybieranie tych samych sposobów spędzania wolnego czasu lub zachowań;
• intensywne zainteresowanie tylko jedną i to wąską dziedziną;
• powtarzanie słów lub dźwięków, intensywne reagowanie na różnego rodzaju bodźce;
• trudności z komunikacją, mową w sytuacji, gdy symptomy zaburzenia są nasilone.

Objawy autyzmu zależą jednak od tego, czy dany przypadek przynależy do tzw. autyzmu wysokofunkcjonującego czy też niskofunkcjonującego. Dodatkowo u niektórych osób występuje zespół Aspergera, w którym symptomy nie tak są nasilone.

Zobacz także: Czym jest echolalia?

Diagnostyka spektrum autyzmu u dzieci

Diagnoza autyzmu u dzieci przeprowadzana jest przez specjalistyczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne takie jak Poradnia Zdrowia Psychicznego Harmonia. Zajmują się nią wykwalifikowani specjaliści tacy jak psycholog, pedagog, logopeda czy psychiatra. Warto zaznaczyć, że diagnostyka spektrum autyzmu u dzieci opiera się zarówno na wywiadzie z rodzicami, jak i obserwacji, a także testach. W tym procesie szczególne znaczenie mają również spostrzeżenia opiekunów lub wychowawców z przedszkola. Diagnoza jest możliwa już u najmłodszych, a więc w okolicach 2–3. roku życia.

Diagnoza autyzmu u dorosłych

U osób dorosłych autyzm diagnozowany może być najczęściej przez psychologa lub psychoterapeutę. Zdarza się, że zaburzenie nie zostało wykryte w wieku dziecięcym, na przykład ze względu na niewielki stopień nasilenia objawów. Dobrze pamiętać, że diagnostyka spektrum autyzmu u dorosłych wymaga przynajmniej kilku wizyt u specjalistów, a zadaniem tym mogą zająć się psychiatra, psycholog, psychoterapeuta lub neuropsycholog. Osoba dorosła, która zdecyduje się na pakiet diagnozy w Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia, zwykle przechodzi dwie wizyty u psychologa (lub neuropsychologa), jedną wizytę u psychiatry oraz test ADOS-2.

Test na autyzm, czyli ADOS-2

Dotychczas stworzono wiele narzędzi do diagnozy autyzmu. Jednym z najpopularniejszych jest test ADOS-2 (Autism Diagnostic Observation Schedule, Second Edition). ADOS-2 to narzędzie oceny obserwacyjnej, zaprojektowane do diagnozowania autyzmu u osób w różnym wieku, od dzieci po dorosłych. Test składa się z pięciu modułów, z których każdy jest przeznaczony dla innej grupy wiekowej i poziomu rozwoju językowego. Każdy moduł składa się z zestawu standardowych zadań i aktywności, które mają na celu wywołanie zachowań charakterystycznych dla autyzmu.

Terapeuta lub psycholog ocenia te zachowania, przypisując odpowiednie punkty, które następnie są analizowane w celu ustalenia, czy dana osoba spełnia kryteria diagnostyczne zaburzeń ze spektrum autyzmu.

Dzięki swojej standaryzacji, rzetelności i wszechstronności ADOS-2 umożliwia dokładną ocenę zachowań charakterystycznych dla autyzmu, co pozwala na skuteczne planowanie terapii i wsparcia dla osób z autyzmem oraz ich rodzin.

Zobacz także: Światowy Dzień Świadomości Autyzmu