Badanie TIBC (całkowitej zdolności wiązania żelaza) określa maksymalną ilość żelaza potrzebną do wysycenia transferyny. Jest ono parametrem oceny gospodarki żelazem w organizmie.

Przejdź do:

TIBC – najważniejsze informacje
Co to jest TIBC i jaką pełni funkcję?
Kiedy należy wykonać badanie TIBC? Wskazania
Jak przygotować się do badania poziomu TIBC?
Norma TIBC – jak interpretować wynik badania?
Jaka jest cena badania TIBC?
FAQ – odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania o badanie TIBC

TIBC – najważniejsze informacje

  • Badanie TIBC wykonuje się z krwi żylnej, którą pobiera się rano w godzinach 7:00–9:00, na czczo, po odstawieniu suplementów zawierających żelazo oraz przy powstrzymaniu się od używek (kawy, papierosów) i wysiłku.
  • Podwyższony wynik może świadczyć o niedoborze żelaza lub ciąży. 
  • Poziom TIBC poniżej normy wskazuje na hemochromatozę, choroby przewlekłe, stany zapalne, uszkodzenie wątroby, zespół nerczycowy lub niedożywienie – wynik badania zawsze musi zinterpretować lekarz.

Co to jest TIBC i jaką pełni funkcję?

TIBC to całkowita zdolność wiązania żelaza. Parametr ten określa się jako stężenie żelaza w surowicy po całkowitym wysyceniu miejsc wiążących. Zbadanie poziomu TIBC pokazuje stężenie transferyny (białka transportującego żelazo we krwi) w surowicy i jej zdolność do wiązania tego pierwiastka.

Pojedyncza cząsteczka transferyny ma 2 miejsca wiązania żelaza, które służą do transportu jonów. Prawidłowe wysycenie wynosi 1/3. Pozostałe 2/3 to wolne miejsca stanowiące rezerwę, gotową do wychwytywania kolejnych jonów (utajona zdolność wiązania żelaza – UIBC).

Standardowo u dorosłego człowieka całkowita zawartość żelaza w organizmie wynosi od 3 do 3,5 g. Z tej ilości 2,5 g znajduje się w czerwonych krwinkach i ich prekursorach, gdzie stanowi składnik hemoglobiny, odpowiedzialnej za transport tlenu. Pozostałe zasoby żelaza przechowywane są w wątrobie w postaci ferrytyny.

Kiedy należy wykonać badanie TIBC? Wskazania

Poziom TIBC bada się zwykle przy podejrzeniu zaburzeń gospodarki żelazem oraz w diagnostyce anemii.

Lekarz może zlecić wykonanie tego badania przy:

  • nieprawidłowym poziomie ferrytyny w celu dokładniejszej oceny rezerw tkankowych,
  • nieprawidłowym poziomie żelaza, ze względu na dobowe wahania stężenia tego pierwiastka,
  • podejrzeniu przeładowania żelazem (hemochromatozy).

Jak przygotować się do badania poziomu TIBC?

  • Na badanie trzeba przyjść na czczo – nie jedz co najmniej 8 godzin przed pobraniem krwi.
  • Zaplanuj wizytę w godzinach porannych, między 7:00 a 9:00.
  • Przed wizytą poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach i skonsultuj konieczność odstawienia preparatów zawierających żelazo.
  • Zrezygnuj z intensywnego wysiłku fizycznego przed wizytą.
  • Nie pij alkoholu przez 24 godziny przed wizytą.
  • Nie pal papierosów w dniu wizyty w placówce diagnostycznej.

Norma TIBC – jak interpretować wynik badania?

Normy badania TIBC są zależne od różnych czynników fizjologicznych. W przypadku kobiet w ciąży można odnotować podwyższenie wyniku oraz zmiany stężenia żelaza i witamin krwiotwórczych. Wynika to ze wzrostu zapotrzebowania organizmu matki i płodu.

W trakcie interpretacji wyników badania lekarz uwzględnia także stosowaną terapię hormonalną.

Prawidłowe wartości referencyjne wynoszą:

  • TIBC: od 250 do 450 μg/dl (od 45 do 80 μmol/l),
  • UIBC: prawidłowe stężenie powiązanego wskaźnika UIBC wynosi od 147 do 327 μg/dl lub od 27 do 60 μmol/l, w zależności od stosowanych jednostek,
  • Saturacja transferyny (TSAT): od 20% do 45%.

Wyniki badań będą dostępne w Portalu Pacjenta. Udaj się z nimi do specjalisty zlecającego diagnostykę lub lekarza rodzinnego w celu dokładnej interpretacji.

Wysoki poziom TIBC – o czym świadczy?

Jeżeli poziom TIBC jest wysoki, najczęściej oznacza to niedobór żelaza. Organizm próbuje sobie z tym poradzić i sprawniej wiązać żelazo.

Do najczęstszych przyczyn wysokiego poziomu TIBC należą:

  • niedokrwistość z niedoboru żelaza,
  • ciąża (szczególnie w II i III trymestrze),
  • stosowanie doustnej antykoncepcji lub terapii estrogenowej,
  • ostra lub przewlekła utrata krwi (np. obfite miesiączki).

Niski poziom TIBC – jakie są przyczyny?

Poziom TIBC poniżej normy wynika z chorób przewlekłych, stanów zapalnych lub przeładowania organizmu żelazem. Obniżony wynik wymaga poszerzenia diagnostyki w celu ustalenia dokładnego źródła problemu.

Jaka jest cena badania TIBC?

Cena badania TIBC zależy od wybranej placówki. Aktualne koszty można sprawdzić w cenniku LUX MED.

FAQ – odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania o badanie TIBC

Co oznacza całkowita zdolność wiązania żelaza?

Całkowita zdolność wiązania żelaza to maksymalna ilość żelaza, która jest potrzebna do całkowitego wysycenia transferyny – głównego białka transportującego jony żelaza we krwi.

Czy wyniki badania TIBC mogą wskazywać na nowotwór?

Wynik TIBC poniżej normy często związany jest z chorobami przewlekłymi, jednak interpretację w kierunku zdiagnozowania nowotworu musi przeprowadzić lekarz.

Jak niski poziom żelaza wpływa na wynik TIBC?

Zbyt niski poziom żelaza sprawia, że organizm tworzy wolne miejsca wiążące, a to skutkuje podwyższeniem wyniku TIBC.