LH (lutropina)

Co to jest hormon LH (lutropina) i za co odpowiada?

LH, czyli hormon luteinizujący (lutropina), należy do gonadotropin, glikoproteinowych hormonów tropowych regulujących pracę gonad. Jest syntetyzowany i wydzielany przez przedni płat przysadki mózgowej. Jego uwalnianie kontroluje gonadoliberyna (GnRH) wytwarzana w podwzgórzu. To GnRH pobudza przysadkę do wydzielania LH w kolejnych impulsach. W rezultacie proces ma charakter pulsacyjny, a stężenie hormonu zmienia się w ciągu doby.

Lutropina, wraz z hormonem folikulotropowym (FSH), reguluje funkcjonowanie jajników i jąder, wpływając na produkcję hormonów płciowych oraz procesy związane z płodnością. U kobiet jego stężenie zmienia się w zależności od fazy cyklu miesiączkowego, natomiast u mężczyzn po zakończeniu dojrzewania pozostaje zwykle bardziej stabilne.

Rola hormonu luteinizującego u kobiet

U kobiet LH współdziała z FSH, regulując pracę jajników i przebieg cyklu miesiączkowego. W fazie folikularnej LH pobudza komórki osłonki pęcherzyka jajnikowego do produkcji androgenów, m.in. androstendionu i testosteronu. Związki te są następnie przekształcane w komórkach ziarnistych w estrogeny, w tym estradiol.

Najważniejsza rola LH przypada jednak na środkową część cyklu. Gwałtowny wzrost jego stężenia, określany jako pik LH, prowadzi do końcowego dojrzewania komórki jajowej i pęknięcia dojrzałego pęcherzyka Graafa, a tym samym wywołuje owulację. Po uwolnieniu komórki jajowej LH uczestniczy również w przekształceniu pozostałości pęcherzyka w ciałko żółte i pobudza je do produkcji progesteronu i estradiolu. Progesteron przygotowuje błonę śluzową macicy do zagnieżdżenia zarodka. Jeżeli dojdzie do zapłodnienia i implantacji, dalszą czynność ciałka żółtego podtrzymuje głównie gonadotropina kosmówkowa (hCG).

Dlatego wynik badania LH u kobiet należy oceniać z uwzględnieniem fazy cyklu miesiączkowego.

Funkcje hormonu LH u mężczyzn

U mężczyzn najważniejszym zadaniem LH jest pobudzanie komórek Leydiga obecnych w jądrach do produkcji testosteronu. Hormon ten odpowiada nie tylko za rozwój i utrzymanie męskich cech płciowych, ale wspólnie z FSH umożliwia również prawidłową spermatogenezę, czyli proces powstawania i dojrzewania plemników. O ile FSH oddziałuje bezpośrednio na komórki uczestniczące w tym procesie, LH wspiera go pośrednio poprzez utrzymanie odpowiedniego stężenia testosteronu w jądrach.

Po zakończeniu dojrzewania poziom LH u mężczyzn pozostaje względnie stabilny i nie podlega cyklicznym zmianom charakterystycznym dla kobiet. Nie oznacza to jednak, że jego stężenie pozostaje identyczne, ponieważ nadal wydzielany jest pulsacyjnie.

Kiedy należy wykonać badanie poziomu LH? Wskazania

Badanie LH zleca się w celu oceny funkcjonowania jajników, jąder oraz przysadki mózgowej. Najczęstsze wskazania obejmują:

• U kobiet – diagnostykę niepłodności, zaburzenia cyklu miesiączkowego, podejrzenie PCOS, monitorowanie owulacji, diagnostykę przedwczesnego wygasania czynności jajników oraz, w wybranych przypadkach, ocenę menopauzy.
• U mężczyzn – diagnostykę niepłodności, obniżone libido, zaburzenia erekcji, nieprawidłowe stężenie testosteronu, ocenę czynności jąder.
• U dzieci i młodzieży – przedwczesne lub opóźnione dojrzewanie płciowe.
• U obu płci – podejrzenie zaburzeń funkcjonowania przysadki mózgowej lub podwzgórza.

Zakres diagnostyki można omówić podczas konsultacji u ginekologa, endokrynologa lub androloga. Badania LH nie należy mylić z domowym testem owulacyjnym. Oznaczenie z krwi pozwala określić stężenie hormonu, a test z moczu wykrywa jedynie jego przedowulacyjny wzrost i nie służy do rozpoznawania chorób. Zakresy referencyjne różnią się między laboratoriami. Interpretacji wyniku powinien dokonywać wyłącznie lekarz, uwzględniając wiek, płeć, fazę cyklu miesiączkowego i cel badania.

Jak się przygotować do badania krwi na stężenie LH?

Badanie LH wykonuje się z próbki krwi żylnej i nie wymaga szczególnych przygotowań. Należy jednak pamiętać, że:

• u kobiet termin pobrania należy ustalić z lekarzem – do oceny podstawowego stężenia LH zwykle wybiera się pierwsze dni cyklu, a do oceny piku hormonu okres okołoowulacyjny,
• przed pobraniem warto unikać intensywnego wysiłku fizycznego,
• należy poinformować personel o przyjmowanych lekach, preparatach hormonalnych i suplementach, zwłaszcza zawierających duże dawki biotyny,
• stosowanych leków nie należy odstawiać samodzielnie.

Czy badanie LH trzeba wykonać na czczo?

Samo oznaczenie lutropiny zwykle tego nie wymaga, jednak pozostanie na czczo może być konieczne, jeśli z tej samej próbki mają zostać wykonane również inne badania. Przed pobraniem sprawdź zalecenia otrzymane od lekarza lub wybranego punktu pobrań.

Wyniki i normy badania LH

Wynik LH podaje się najczęściej w IU/l lub mIU/ml, a oznaczenie wykonuje się m.in. metodą immunochemiluminescencyjną (CLIA). Na poziom LH wpływają:

• płeć,
• wiek,
• faza cyklu miesiączkowego,
• pulsacyjny charakter wydzielania hormonu,
• stosowane preparaty hormonalne.

W związku z tym wynik powinien zawsze ocenić lekarz, odnosząc go do wywiadu klinicznego i rezultatów innych badań.

Normy LH dla kobiet i mężczyzn

Wartości mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium.

Ile kosztuje badanie LH i jaki jest czas oczekiwania na wynik?

Cena badania LH zależy od placówki. Aktualny koszt sprawdzisz w cenniku LUX MED. Czas oczekiwania na wynik może różnić się w zależności od laboratorium. Sprawdź ofertę i kup badanie LH online. Następnie wykonaj je w wybranym punkcie pobrań LUX MED.