
Testosteron to hormon płciowy syntetyzowany przez jądra, który odpowiada m.in. za popęd seksualny, masę mięśniową czy gęstość kości. Jego poziom zaleca się sprawdzać wtedy, gdy pojawią się konkretne objawy, gdyż zarówno niedobór, jak i nadmiar tego hormonu są niekorzystne dla zdrowia. Sprawdź, na czym polega badanie testosteronu i jak się do niego przygotować, a także jakie są aktualne normy dla mężczyzn w różnym wieku.
Przejdź do:
Czym jest i na czym polega badanie poziomu testosteronu?
Testosteron to hormon płciowy, który należy do grupy androgenów.
Androgeny są natomiast hormonami odpowiadającymi za:
- wykształcenie się narządów płciowych,
- owłosienie,
- libido.
Kiedy wskazane jest badanie testosteronu? W przypadku:
- problemów z erekcją,
- ginekomastii,
- spadku libido,
- osteoporozy w młodym wieku.
Badanie poziomu testosteronu jest standardowe i polega na pobraniu materiału z krwi żylnej.
Testosteron wolny a całkowity – jakie badania na testosteron warto wykonać?
Testosteron to hormon, który krąży we krwi w dwóch formach: związanej i wolnej. Większość z niego jest „zajęta” – połączona z białkami (głównie SHBG), przez co nie działa aktywnie. Tylko niewielka część to tzw. testosteron wolny – i to właśnie on ma największy wpływ na organizm.
To istotne, ponieważ czasem wynik testosteronu całkowitego może być w normie, a mimo to pojawiają się objawy takie jak spadek libido czy przewlekłe zmęczenie. W takiej sytuacji warto sprawdzić testosteron wolny – daje on dokładniejszy obraz tego, co naprawdę dzieje się w organizmie.
Pomocny bywa też wskaźnik FAI (indeks wolnych androgenów). To proste wyliczenie na podstawie testosteronu całkowitego i SHBG, które pomaga ocenić, ile hormonu jest faktycznie dostępne dla organizmu.
Jak się przygotować do badania testosteronu?
Do badania testosteronu wystarczy przygotowanie jak do większości badań krwi:
- bądź na czczo (ostatni posiłek na 8-12 h przed badaniem),
- unikaj alkoholu i intensywnej aktywności fizycznej (co najmniej 24h przed badaniem).
Co jeszcze jest ważne?
- sen i odpowiednia regeneracja,
- unikanie stresu.
Jeśli przyjmujesz leki i suplementy diety, poinformuj o tym przed pobraniem krwi. Wszystkie powyższe czynniki mają bowiem wpływ na miarodajny wynik badania testosteronu.
O której godzinie najlepiej zrobić badanie krwi na testosteron?
Testosteron to hormon wykazujący dobowy rytm wydzielania:
- osiąga szczyt w godzinach porannych,
- zalicza spadek w ciągu dnia (nawet o ok. 20-30%).
W związku z tym najlepiej zgłosić się na badanie testosteronu – do wybranego przez siebie laboratorium – rano (między 7:00 a 10:00).
Badanie testosteronu: czy suplementy typu „testo-boostery” mogą zafałszować wynik?
Tak. Aby zatem wynik był precyzyjny, należy je odstawić na minimum 7 dni przed wykonaniem pomiaru. Dobrze byłoby to też skonsultować z lekarzem – jeszcze przed badaniem.
Interpretacja wyników: norma testosteronu u mężczyzn
Pamiętaj, że normy mogą różnić się w zależności od laboratorium. Podawane jednostki to:
- ng/dl,
- nmol/l.
Jaki występuje tutaj przelicznik?
- 1 ng/dl to 0,0347 nmol/l,
- 1 nmol/l to 28,8 ng/dl.
Warto zaznaczyć, że za regulację wydzielania testosteronu odpowiada hormon luteinizujący (LH).
Załóżmy, że otrzymany wynik poziomu testosteronu będzie poniżej normy. W takiej sytuacji należy zgłosić się do lekarza. Dokładną interpretacją badania powinien zająć się w tym przypadku urolog lub endokrynolog.
Poziom testosteronu a wiek – tabela norm i wartości
Jaki zatem powinien wyjść testosteron? Norma różni się w zależności od wieku, co widać w poniższej tabeli:
| przedział wiekowy (w latach) | norma testosteronu |
| 20-30 | 300-1080 ng/dl (10,41-37,48 nmol/l) |
| 30-40 | 300-1000 ng/dl (10,41-34,70 nmol/l) |
| 40-50 | 270-950 ng/dl (9,37-32,97 nmol/l) |
| 50+ | 260-700 ng/dl (9,02-24,29 nmol/l) |
Trzeba jednak przypomnieć, że normy mogą różnić się w zależności od konkretnego laboratorium. Warto wspomnieć też o zjawisku andropauzy, w wyniku którego stężenie męskich hormonów płciowych obniża się. To z kolei może prowadzić do:
- pogorszenia procesów fizycznych i umysłowych,
- zmniejszenia popędu seksualnego.
W niektórych przypadkach już po 30. roku życia dochodzi do fizjologicznego spadku testosteronu o ok. 1% rocznie.
Jeśli chodzi o testosteron wolny, normy są następujące:
| przedział wiekowy (w latach) | norma testosteronu wolnego |
| 20-30 | 5,25-19,8 ng/dl (0,18-0,69 nmol/l) |
| 30-40 | 4,85-18,1 ng/dl (0,17-0,63 nmol/l) |
| 40-50 | 4,46-16,4 ng/dl (0,15-0,57 nmol/l) |
| 50+ | 4,06-7,91 ng/dl (0,14-0,27 nmol/l) |
Co oznacza niski poziom testosteronu? Objawy i przyczyny
Zbyt niski wynik uzyskany w ramach badania testosteronu może dawać następujące objawy:
- spadek popędu seksualnego,
- problemy z erekcją,
- drażliwość,
- przewlekłe zmęczenie,
- problemy z koncentracją,
- kłopoty z sylwetką (pojawienie się tzw. brzucha piwnego).
Niekiedy diagnozowany jest również hipogonadyzm u mężczyzn – zespół kliniczny, w którym jądra nie produkują wystarczającej ilości testosteronu i/lub upośledzone jest wytwarzanie plemników.
Może mieć to związek z:
- nieprawidłową produkcją testosteronu bezpośrednio w jądrach,
- zmianami w przysadce mózgowej,
- zmianami w podwzgórzu,
- obecnością chorób ogólnoustrojowych, które wpływają na oś podwzgórze-przysadka-jądra.
Leczeniem tego schorzenia zajmuje się np. lekarz androlog.
Jakie są natomiast najczęstsze przyczyny niskiego poziomu testosteronu?
Wśród czynników powodujących taki stan rzeczy wymienia się:
- otyłość,
- stres,
- cukrzycę,
- niedobór cynku,
- niedobór witaminy D3.
Ile kosztuje badanie testosteronu?
Koszt badania na testosteron zależy od konkretnej lokalizacji i wybranej placówki, dokładną cenę można sprawdzić w cenniku.
Istnieje też możliwość wykupienia całego pakietu hormonalnego. Rozwiązanie to pozwala zaoszczędzić pieniądze, a jednocześnie daje szerszy obraz diagnostyczny lekarzowi, który będzie interpretował Twoje wyniki.
Np. pakiet badań hormonalnych dla mężczyzn zawiera:
- testosteron,
- LH (hormon luteinizujący),
- DHEA-S,
- prolaktynę,
Testosteron całkowity cena vs. testosteron wolny badanie cena
Jeśli planujesz wykonanie badania testosteronu, musisz wiedzieć, że jego cena różni się w zależności od tego, co dokładnie będzie sprawdzane. Badanie testosteronu wolnego – ze względu na droższą metodę analityczną – będzie kosztować więcej od badania testosteronu całkowitego.
Wskazane jest jednak zbadanie obu parametrów, aby lekarz miał precyzyjniejszy obraz Twojego zdrowia, co ułatwi mu pracę i postawienie diagnozy.
Gdzie zrobić badania na poziom testosteronu?
Możesz zdecydować się np. na placówki medyczne LUX MED, które są obecne na terenie całego kraju.
Na co możesz liczyć?
- dogodną lokalizację ze względu na dużą liczbę placówek,
- wysoką jakość przeprowadzanych badań,
- łatwe sprawdzenie wyników drogą online.
Jak możesz umówić się na badanie testosteronu? Najwygodniejszą metodą jest umówienie się przez Portal Pacjenta – w ten sposób całość zajmie Ci dosłownie kilka chwil, a wszelkie niezbędne informacje będziesz mieć pod ręką.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o badanie testosteronu
Dlaczego badanie testosteronu jest ważne?
Testosteron to hormon płciowy syntetyzowany przez jądra. Odpowiada on m.in. za popęd i sprawność seksualną, gęstość kości, masę mięśniową i ogólną witalność. Warto regularnie badać poziom testosteronu, bo niewłaściwe wyniki mogą wskazywać na problemy ze zdrowiem. Uzyskana w ten sposób wiedza może znacząco ułatwić pracę lekarzowi (w kontekście postawienia diagnozy).
Kiedy badanie poziomu testosteronu jest rekomendowane?
Np. w przypadku spadku energii, obniżonego libido, problemów z erekcją czy ginekomastii.
Testosteron u mężczyzn: jaka jest norma w zależności od wieku?
Np. w wieku 20-30 lat prawidłowa wartość testosteronu powinna oscylować od 300 ng/dl do 1080 ng/dl (czyli od 10,41 nmol/l do 37,48 nmol/l). Warto jednak wiedzieć, że normy różnią się w zależności od laboratorium.
Czy na badanie testosteronu trzeba być na czczo?
Tak, przed badaniem nie powinno się jeść minimum 8-12 godzin.
Pamiętaj, że spożycie posiłku chwilowo obniża poziom androgenów. Nie należy zatem tego robić przed badaniem testosteronu, aby końcowy wynik był dokładny.
Czy badanie testosteronu można wykonać u kobiet?
Tak. Są nawet pewne objawy, które powinny skłonić panie do jego zrobienia: PCOS, zaburzenia miesiączkowania czy nadmierne owłosienie.
Gdzie można zrobić badanie testosteronu?
Np. w placówkach medycznych LUX MED. Oddziały są zaś dostępne na terenie całej Polski.
Ważne: Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej, diagnostyki ani indywidualnych zaleceń specjalisty.
Pon-pt: 7:00 - 19:00
Sob: 8:00 - 16:00








