DAO (diaminooksydaza)

Badanie DAO – najważniejsze informacje

Co to jest enzym DAO i jaką pełni funkcję?

Enzym DAO, znany również jako diaminooksydaza lub oksydaza diaminowa, odpowiada w organizmie za rozkład histaminy pochodzącej z pożywienia bezpośrednio w przewodzie pokarmowym, co zapobiega jej nadmiernemu przedostawaniu się do krwiobiegu. Za jego produkcję odpowiada przede wszystkim błona śluzowa jelit, choć enzym ten jest syntetyzowany także przez nerki oraz – w okresie ciąży – przez łożysko.

Sama histamina jest aminą biogenną i ważnym neuroprzekaźnikiem, odpowiadającym za regulację:

• ciśnienia tętniczego,
• rytmu snu,
• procesów pamięciowych,
• wydzielania gruczołowego.

Bierze również udział w reakcjach zapalnych i alergicznych.

Kiedy należy wykonać badanie DAO? Wskazania

Wykonanie badania DAO jest wskazane w przypadkach:

• podejrzenia nadmiaru histaminy,
• nawracających problemów jelitowych,
• sytuacji, gdy objawy sugerujące alergię utrzymują się mimo ujemnych wyników standardowych testów IgE-zależnych.

Nietolerancja histaminy (HIT) nie jest klasyczną alergią, lecz nieimmunologiczną nadwrażliwością pokarmową, która wynika bezpośrednio z obniżonej aktywności diaminooksydazy.

Symptomy kliniczne HIT pojawiają się zazwyczaj w przedziale od 20 do 60 minut po spożyciu posiłku (niekiedy do 4 godzin) i mogą obejmować układy:

• pokarmowy – bóle brzucha, wzdęcia, nudności, biegunkę,
• nerwowy – bóle głowy, zawroty głowy, problemy z koncentracją,
• oddechowy – katar, kichanie, duszności,
• sercowo-naczyniowy – spadek ciśnienia, zaburzenia rytmu serca.

Nasilenie reakcji jest ściśle powiązane ze spożyciem produktów o wysokiej zawartości histaminy, takich jak długo dojrzewające sery i wędliny, wędzone ryby, kiszonki czy czekolada, a także po wypiciu alkoholu, który dodatkowo blokuje aktywność enzymu.

Dieta niskohistaminowa jako element diagnostyki

Zanim pacjent zdecyduje się na badanie krwi, lekarz często proponuje kilkutygodniową próbę eliminacyjną, polegającą na ograniczeniu produktów bogatych w histaminę. Ustąpienie objawów po takiej diecie i ich powrót po ponownym wprowadzeniu tych produktów stanowi ważny argument kliniczny przemawiający za nietolerancją histaminy.

Jak przygotować się do badania enzymu DAO?

Właściwe przygotowanie do procedury jest niezbędne dla uzyskania wiarygodnego wyniku, ponieważ zarówno alkohol, jak i niektóre przyjmowane leki mogą istotnie zafałszować parametry aktywności enzymatycznej.

Przed pobraniem krwi:

• bądź na czczo przez 8-12 godzin przed porannym badaniem,
• odstaw alkohol na 24-48 godzin przed testem,
• unikaj leków przeciwhistaminowych oraz niektórych przeciwbólowych przez 24-48 godzin (po konsultacji z lekarzem zlecającym),
• wypij niewielką ilość wody tuż przed wizytą w placówce.

Czynniki obniżające poziom enzymu DAO

Obniżenie produkcji oraz aktywności diaminooksydazy najczęściej wynika z uszkodzenia bariery jelitowej lub wpływu konkretnych substancji. Dysbioza jelitowa czy SIBO mogą dodatkowo prowadzić do nadprodukcji histaminy przez mikroflorę bakteryjną.

Główne czynniki obniżające aktywność enzymu to:

• choroby przewodu pokarmowego – celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, IBS,
• niektóre leki – antybiotyki, niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki kardiologiczne, przeciwdepresyjne, przeciwgrzybicze,
• niedobory żywieniowe – witaminy C, B6, cynku i miedzi,
• inne czynniki – alkohol, długotrwały stres, intensywny wysiłek fizyczny oraz uwarunkowania genetyczne.

Interpretacja wyniku badania DAO – normy laboratoryjne

Prawidłowa interpretacja badania wymaga zestawienia uzyskanej wartości z zakresem referencyjnym, który jest każdorazowo podawany na raporcie laboratoryjnym. Ze względu na złożoność mechanizmów HIT, ostateczny wynik powinien zostać skonsultowany z lekarzem specjalistą – alergologiem lub gastrologiem – w celu ustalenia dalszego postępowania.

Podwyższony poziom enzymu DAO zazwyczaj nie ma znaczenia klinicznego i nie wymaga wdrażania leczenia. Na odczyt parametrów wpływają czynniki fizjologiczne, w tym ciąża oraz faza lutealna cyklu miesiączkowego, co warto uwzględnić podczas planowania terminu badania.

Postępowanie po rozpoznaniu nietolerancji histaminy

Potwierdzenie niedoboru DAO nie oznacza konieczności całkowitego wykluczenia produktów bogatych w histaminę. Lekarz lub dietetyk pomaga ustalić indywidualny próg tolerancji pacjenta, a u części osób pomocna bywa suplementacja egzogennego enzymu DAO przyjmowana przed posiłkiem.

Jaka jest cena badania enzymu DAO?

Całkowity koszt diagnostyki jest zmienny i zależy od specyfiki oraz lokalizacji wybranej placówki medycznej. Sprawdzisz go w cenniku.