Swędzenie oczu – alergia czy infekcja?

Dlaczego swędzą oczy? Najczęstsze przyczyny pieczenia i łzawienia oczu

Swędzenie oka najczęściej wiąże się z podrażnieniem spojówki, czyli cienkiej błony pokrywającej białą część oka i wewnętrzną powierzchnię powiek. Przyczyny mogą być różne: alergeny wziewne, wirusy, bakterie, suche powietrze, klimatyzacja, soczewki kontaktowe, ciało obce, makijaż albo wielogodzinne patrzenie w ekran. Alergiczne zapalenie spojówek zwykle obejmuje oboje oczu, jest reakcją na alergen, np. pyłki, i często daje intensywny świąd oraz łzawienie; infekcje wirusowe i bakteryjne mogą być zaraźliwe i wiązać się z wydzieliną z oka.

Alergiczne zapalenie spojówek – kiedy pieczenie i łzawienie oczu nasila się sezonowo?

Alergiczne zapalenie spojówek pojawia się po kontakcie z alergenem, np. pyłkami traw i drzew, roztoczami kurzu domowego, pleśnią lub sierścią zwierząt. Typowe jest obustronne swędzenie oczu, łzawienie, zaczerwienienie i obrzęk powiek. Często współwystępuje katar sienny: kichanie, wodnisty wyciek z nosa i uczucie zatkanego nosa.

Jeżeli objawy wracają co roku w podobnym okresie, nasilają się po spacerze, sprzątaniu lub kontakcie ze zwierzęciem, bardziej prawdopodobna jest alergia niż infekcja. W takiej sytuacji pomocna może być konsultacja u specjalisty: alergologa, a u najmłodszych pacjentów – alergologa dziecięcego. Diagnostykę mogą uzupełnić testy alergiczne skórne i panele alergiczne, a przy potwierdzonej alergii lekarz może zasugerować odczulanie alergologiczne.

Infekcja bakteryjna i wirusowa – od czego pieką oczy i pojawia się wydzielina?

Infekcyjne zapalenie spojówek może być wirusowe lub bakteryjne. Wirusowe często towarzyszy przeziębieniu, bólowi gardła albo infekcji górnych dróg oddechowych. Bakteryjne częściej powoduje gęstszą, żółtawą lub zielonkawą wydzielinę i sklejanie powiek po nocy. Zarówno wirusowe, jak i bakteryjne zapalenie spojówek może przenosić się przez kontakt bezpośredni lub pośredni z wydzieliną z oka osoby zakażonej.

Nie należy samodzielnie stosować antybiotykowych kropli na wszelki wypadek. O tym, czy potrzebne jest leczenie przeciwbakteryjne, powinien zdecydować lekarz. Pilnej konsultacji wymagają: ból oka, światłowstręt, uczucie ciała obcego, pogorszenie widzenia, uraz oka lub kontakt z substancją chemiczną.

Swędzenie oczu w kącikach – co oznaczają te uciążliwe objawy?

Swędzenie oczu w kącikach może mieć kilka przyczyn. Jeśli dotyczy głównie wewnętrznego kącika oka, może wiązać się z podrażnieniem okolicy punktów łzowych, przesuszeniem spojówki albo zaleganiem wydzieliny. Gdy dołącza zaczerwienienie brzegu powiek, łuszczenie skóry przy rzęsach, pieczenie oka i uczucie piasku, warto wziąć pod uwagę zapalenie brzegów powiek. Blepharitis to stan powodujący obrzęk, świąd i podrażnienie powiek; objawy mogą obejmować także łuski przy rzęsach, zaczerwienienie, łzawienie, pieczenie oraz uczucie piasku pod powiekami.

Swędzenie w kąciku oka może też wynikać z drażniącego działania kosmetyków. Stary tusz do rzęs, niedomyte cienie, klej do sztucznych rzęs lub płyn do demakijażu mogą nasilać pieczenie oczu. Kosmetyki do oczu warto regularnie wymieniać, nie pożyczać ich innym osobom i dokładnie usuwać makijaż przed snem.

Swędzenie w kąciku oka a niedrożność kanalików łzowych lub zespół suchego oka

Jeśli oczy szczypią, pieką, silnie łzawią, a jednocześnie pojawia się suchość i uczucie piasku, przyczyną może być zaburzenie filmu łzowego. Niedostateczne nawilżenie sprawia, że powierzchnia oka łatwiej reaguje na wiatr, klimatyzację, dym, kurz i ekran. Z kolei jednostronne łzawienie, tkliwość przy wewnętrznym kąciku oka albo nawracający obrzęk mogą sugerować problem z drogami łzowymi i wymagają oceny okulistycznej.

Pieczenie oczu wieczorem – dlaczego oczy szczypią po całym dniu pracy?

Pieczenie oczu wieczorem bardzo często ma związek z cyfrowym zmęczeniem wzroku. Podczas pracy przy komputerze mrugamy rzadziej, film łzowy szybciej odparowuje, a oczy stają się suche i podrażnione. WHO i ITU zwracają uwagę, że rosnące użycie urządzeń cyfrowych wiąże się z obawami dotyczącymi zdrowia oczu, w tym krótkowzroczności, cyfrowego zmęczenia wzroku i choroby suchego oka.

Na pieczenie oczu wpływają też klimatyzacja, ogrzewanie, zbyt mała wilgotność powietrza, źle dobrane okulary, długie noszenie soczewek kontaktowych i praca w niewłaściwym oświetleniu. Pomocna może być zasada 20-20-20: co 20 minut spójrz przez 20 sekund na obiekt oddalony o około 20 stóp, czyli 6 metrów. Warto też świadomie mrugać, ustawić monitor nieco poniżej linii wzroku i robić przerwy od ekranu.

Co na swędzenie oczu? Domowe sposoby i skuteczne krople bez recepty

Leczenie zależy od przyczyny. Inaczej postępuje się przy alergii, inaczej przy infekcji, a jeszcze inaczej przy suchości oka. W łagodnych objawach ulgę mogą przynieść działania higieniczne i nawilżające, ale nie powinny opóźniać wizyty u lekarza, jeśli objawy są silne lub nietypowe.

Bezpieczne domowe sposoby na swędzenie oczu:

• chłodne kompresy na zamknięte powieki, szczególnie przy alergii i obrzęku;
• przemywanie okolicy oka jałową solą fizjologiczną;
• unikanie pocierania oczu dłońmi;
• częsta wymiana ręczników i poszewki, zwłaszcza przy infekcji;
• ograniczenie kontaktu z alergenem, np. mycie twarzy i włosów po spacerze w sezonie pylenia;
• przerwy od ekranu, nawilżanie powietrza i prawidłowa higiena soczewek.

Krople na swędzenie oczu bez recepty – jakie składniki mogą przynieść ulgę?

Krople na swędzenie oczu bez recepty mogą być pomocne, jeśli są dobrane do problemu. Przy suchości i pieczeniu stosuje się preparaty nawilżające, np. z kwasem hialuronowym. Przy objawach alergicznych ulgę mogą przynieść krople barierowe, np. z ektoiną, lub preparaty przeciwalergiczne dostępne bez recepty, zależnie od substancji czynnej i wskazań w ulotce. Warto wybierać krople bez konserwantów, zwłaszcza gdy są stosowane często lub przy wrażliwych oczach.

Nie należy stosować kropli długotrwale bez konsultacji, ponieważ mogą maskować objawy i nasilać podrażnienie. Jeśli pieczenie i łzawienie oczu nie ustępuje po kilku dniach, pojawia się wydzielina ropna albo dolegliwości wracają sezonowo, warto skonsultować przyczynę.

Zobacz także: Atopowe zapalenie powiek – objawy, diagnostyka i leczenie

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Pilnej konsultacji wymagają objawy alarmowe:

• silny ból oka, światłowstręt lub nagłe pogorszenie widzenia;
• ropna wydzielina, nasilony obrzęk powiek lub sklejanie oczu rano;
• podejrzenie ciała obcego, urazu albo oparzenia chemicznego;
• objawy u małego dziecka, osoby z obniżoną odpornością lub użytkownika soczewek;
• swędzenie i pieczenie utrzymujące się mimo leczenia objawowego;
• jednostronne, nawracające swędzenie z zaczerwienieniem lub łzawieniem. 

Podsumowanie

Swędzenie oczu może być objawem alergii, infekcji, suchego oka, zapalenia brzegów powiek albo zwykłego podrażnienia. Alergia częściej powoduje obustronny, intensywny świąd, łzawienie i katar sienny. Infekcja może wiązać się z wydzieliną, sklejaniem powiek i zaraźliwością. Pieczenie oczu wieczorem często wynika z pracy przy ekranie, suchego powietrza i rzadszego mrugania. Domowe sposoby i krople bez recepty mogą przynieść ulgę, ale ból, światłowstręt, ropna wydzielina, pogorszenie widzenia lub utrzymywanie się objawów powinny skłonić do wizyty u lekarza.

Treść została przygotowana zgodnie z zasadami Evidence-Based Medicine – medycyny opartej na faktach i wiarygodnych źródłach.