RTG kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego

Czym jest RTG kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego?

RTG kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego to nieinwazyjne, bezpieczne badanie obrazowe, które jest skoncentrowane na największych kręgach (L1–L5) oraz kości krzyżowej. Prześwietlenie tego obszaru polega na przepuszczeniu wiązki promieniowania X przez ciało pacjenta, co pozwala uzyskać dwuwymiarowy obraz kości pomocny w diagnostyce.

Wskazania do wykonania RTG kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego

O skierowaniu pacjenta na RTG kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego decyduje lekarz rodzinny, ortopeda, internista, neurolog lub inny specjalista. Najczęściej wykonuje się je z następujących powodów:

• ostre lub przewlekłe bóle dolnego odcinka pleców,
• rwa kulszowa i udowa,
• podejrzenie kręgozmyku,
• urazy,
• podejrzenie zmian zapalnych.

Przebieg badania RTG kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego

Badanie trwa zaledwie kilka minut. Pacjent musi rozebrać się do bielizny. Konieczne jest zdjęcie dolnych części garderoby oraz wszelkich metalowych przedmiotów z okolic pasa (np. paska, wyjęcie kluczy z kieszeni). Jest to wymagane, ponieważ metal jest nieprzezierny dla promieni RTG i na zdjęciu pojawiłby się jako biała plama, co utrudniłoby ocenę stanu kości.

RTG kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego wykonywane jest w dwóch projekcjach:

• projekcja przednio-tylna (AP): pacjent leży na plecach na stole diagnostycznym, z nogami wyprostowanymi lub zgiętymi w stawach kolanowych (co pozwala na spłycenie lordozy lędźwiowej i lepsze przyleganie pleców do stołu);
• projekcja boczna: pacjent układa się na boku, z rękami pod głową i zgiętymi nogami, co zapewnia stabilność pozycji.

Możliwe jest też zlecenie tzw. zdjęć czynnościowych (dynamicznych). Pozwalają one na ocenę, czy kręgi nie przemieszczają się nadmiernie względem siebie podczas ruchu. Wówczas pacjent w pozycji stojącej wykonuje maksymalny skłon do przodu i odchylenie do tyłu.

Jak przygotować się do badania RTG kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego?

W przeciwieństwie do badania innych odcinków pleców, RTG kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego wymaga od pacjenta specjalnego przygotowania. Dlaczego? Ponieważ jakość uzyskanego obrazu jest w dużej mierze uzależniona od tego, co znajduje się w jelitach. Gazy oraz masy kałowe mogą imitować na zdjęciu zmiany chorobowe lub całkowicie przesłonić badany obraz.

Na 48 godzin przed badaniem warto stosować dietę lekkostrawną. Należy więc wyeliminować na ten czas produkty wzdymające, takie jak fasola, kapusta, groch, ale też unikać surowych owoców i warzyw, ciemnego pieczywa, napojów gazowanych oraz słodyczy. Najlepiej spożywać gotowane i małe posiłki.

Na 24 godziny przed badaniem zaleca się przyjmowanie preparatu zawierającego symetykon, który rozbija pęcherzyki gazu w jelitach. Dawkowanie można sprawdzić na ulotce leku.

W dniu badania należy być na czczo (ostatni posiłek można zjeść nie później niż 6–8 godzin przed badaniem). Jeśli RTG jest wykonywane po południu, można zjeść lekkie śniadanie. Stale przyjmowane leki należy zażyć o zwykłej porze, popijając je wodą.

Jakie choroby wykrywa RTG kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego?

RTG kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego jest wykorzystywane do diagnozowania różnych przyczyn bólu w dolnym odcinku pleców. Uzyskany w badaniu obraz pozwala najczęściej na zdiagnozowanie:

• zmian zwyrodnieniowych,
• dyskopatii,
• kręgozmyku,
• wad rozwojowych,
• złamań.

RTG odcinka lędźwiowo-krzyżowego to podstawowe badanie w diagnostyce bólów dolnej części pleców, które pozwala na ocenę zmian zwyrodnieniowych i pourazowych. Jakość uzyskanego obrazu zależy w dużej mierze od pacjenta i odpowiedniego przygotowania jelit. Etapu przygotowawczego nie można zatem pomijać. Pamiętaj, że wynik badania jest jedynie elementem diagnostyki i zawsze powinien zostać skonsultowany z lekarzem prowadzącym.

Wydanie badania na płycie CD

Wynik badania może być udostępniony na płycie CD. Pacjent zainteresowany otrzymaniem płyty powinien zgłosić ten fakt podczas wizyty w pracowni RTG. Płyta zostanie przygotowana do 3 dni roboczych. Więcej informacji o wydawaniu płyt Pacjent otrzyma w placówce, w której wykonuje badanie RTG.

Jeśli Pacjent ma skierowanie do szpitala lub w badaniu zostanie wykryte złamanie, płytę otrzyma od razu.