Estradiol

Co to jest estradiol i za co odpowiada ten hormon?

Estradiol to główny hormon płciowy z grupy estrogenów. U kobiet jest produkowany głównie w jajnikach, a w mniejszych ilościach także w nadnerczach i tkance tłuszczowej. U mężczyzn niewielkie ilości estradiolu powstają m.in. w jądrach oraz w tkankach obwodowych w procesie aromatyzacji androgenów. Estradiol odpowiada nie tylko za dojrzewanie płciowe i regulację cyklu. Jego prawidłowe stężenie wpływa także na:

• rozwój i funkcję endometrium,
• dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych,
• mineralizację i ochronę kości,
• elastyczność naczyń i metabolizm lipidów,
• nastrój i funkcje seksualne.

Czym różni się estrogen od estradiolu?

Trzeba pamiętać, że estrogen a estradiol to dwa odmienne terminy. Estrogeny to cała grupa hormonów, do której należą przede wszystkim:

• estron (E1),
• estradiol (E2),
• estriol (E3).

Estradiol jest najsilniejszym biologicznie estrogenem i to właśnie on najczęściej oznaczany jest w standardowej diagnostyce hormonalnej. Dlatego, gdy pacjent widzi na skierowaniu „estradiol”, chodzi o konkretny hormon z grupy estrogenów, a nie o wszystkie estrogeny łącznie.

Kiedy wykonać badanie estradiolu?

Badanie stężenia estradiolu wykonuje się z krwi żylnej. Lekarz może zlecić je m.in. przy:

• nieregularnych miesiączkach,
• diagnostyce niepłodności,
• monitorowaniu owulacji,
• podejrzeniu przedwczesnego wygasania czynności jajników,
• objawach menopauzy,
• ginekomastii lub zaburzeniach libido u mężczyzn,
• ocenie dojrzewania płciowego.

W praktyce oznaczenie E2 rzadko interpretuje się w oderwaniu od innych hormonów. Bardzo często ocenia się go razem z FSH, LH, a u kobiet także z progesteronem, ponieważ dopiero zestawienie tych parametrów z dniem cyklu daje pełniejszy obraz pracy jajników.

Badanie estradiolu – jak się przygotować?

Pobieranie krwi najlepiej wykonać rano, a bycie na czczo jest często zalecane, zwłaszcza gdy estradiol oznacza się razem z innymi hormonami. Najbezpieczniej trzymać się zaleceń laboratorium lub lekarza kierującego.

Należy pamiętać również o tym, że wysokie dawki biotyny mogą zakłócać część immunoenzymatycznych badań hormonalnych. Jeśli zatem stosujesz suplementy z biotyną, poinformuj o tym lekarza lub punkt pobrań.

W którym dniu cyklu warto zbadać poziom estradiolu?

To, kiedy zbadać estradiol, zależne jest od konkretnego celu badania. Gdy służy ono podstawowej ocenie hormonalnej, pobrania dokonuje się najczęściej między 2. a 5. dniem cyklu, zwykle razem z FSH i LH. Jeżeli badanie ma pomóc ocenić owulację, ginekolog może zlecić oznaczenie około połowy cyklu, gdy stężenie estradiolu fizjologicznie rośnie. Ostateczny termin zawsze zależy od celu badania.

Estradiol – normy. Jak interpretować wyniki u kobiet i mężczyzn?

Poniższa tabela prezentuje normy referencyjne estradiolu. Rezultat trzeba oceniać łącznie z objawami. Same wyniki estradiolu nie dają jeszcze rozpoznania – liczy się też dzień cyklu, wiek, przyjmowane leki i inne parametry hormonalne.

Wysoki estradiol u mężczyzn – przyczyny i objawy

Choć estrogeny kojarzą się głównie z kobietami, estradiol u mężczyzn również ma znaczenie. Wspiera m.in. zdrowie kości, prawidłową funkcję naczyń i część procesów związanych z płodnością. Problem pojawia się wtedy, gdy stężenie jest zbyt wysokie. Zlecenie na badanie może wystawić lekarz, zwykle endokrynolog lub urolog. Wysoki estradiol u mężczyzn może wiązać się z:

• nadwagą i otyłością (bo tkanka tłuszczowa nasila aromatyzację testosteronu do estrogenu),
• nadużywaniem alkoholu,
• przyjmowaniem niektórych leków (np. niektórych leków przeciwdepresyjnych, przeciwgrzybiczych czy stosowanych w terapii hormonalnej),
• chorobami wątroby,
• rzadziej guzami hormonalnie czynnymi.

Objawy, które może dawać podwyższony estradiol u mężczyzn, to m.in. ginekomastia, spadek libido, zaburzenia erekcji i odkładanie tkanki tłuszczowej. Interpretacja takiego wyniku przez endokrynologa lub androloga powinna zawsze uwzględniać testosteron, SHBG i stan metaboliczny pacjenta.

Instrukcja przygotowania dla mężczyzn:

• najlepiej wykonaj pobranie rano,
• unikaj intensywnego wysiłku bezpośrednio przed badaniem,
• zgłoś lekarzowi suplementy i leki.

Niski estradiol – co oznacza w okresie menopauzy?

U kobiet po menopauzie spadek estradiolu jest zjawiskiem fizjologicznym. Niski estradiol w tym okresie może wiązać się z objawami takimi jak:

• uderzenia gorąca,
• nocne poty,
• suchość pochwy,
• ból przy współżyciu,
• stopniowa utrata gęstości kości.

Z tego powodu oznaczanie poziomu estradiolu często pojawia się w kontekście klimakterium i pomenopauzalnej osteoporozy.

Co oznacza podwyższony lub niski poziom estradiolu?

Wysoki estradiol nie jest chorobą samą w sobie, ale sygnałem, że trzeba szukać przyczyny. U kobiet może być związany z fizjologiczną fazą cyklu, ciążą, terapią hormonalną, ale też z niektórymi guzami jajnika, chorobami wątroby czy zaburzeniami endokrynologicznymi. U mężczyzn najczęstsze tło to otyłość, alkohol i przyjmowane leki.

Z kolei niski estradiol u kobiet może wskazywać na wygasanie czynności jajników, zaburzenia owulacji, niedoczynność gonad lub stan pomenopauzalny. U mężczyzn niski estradiol może współistnieć z zaburzeniami hormonalnymi wpływającymi na kości i funkcje seksualne, ale zawsze wymaga interpretacji razem z androgenami.

Ile kosztuje badanie estradiolu i jak umówić się na wizytę?

Cena wykonania badania może być różna i zależy od miasta, laboratorium i sposobu zakupu. W poradniach LUX MED szczegółowy cennik jest dostępny online.

Warto wiedzieć, że w placówkach medycznych LUX MED badanie estradiolu występuje zarówno samodzielnie, jak i jako część szerszego pakietu badań hormonalnych dla kobiet. Na wizytę można umówić się bezpośrednio w placówce, telefonicznie lub przez Portal Pacjenta, w którym dodatkowo można później odebrać wynik badania.

Już dziś zapisz się na badanie i zadbaj o swoje zdrowie!