
Badanie CA 15-3 wykorzystywane jest w monitorowaniu leczenia nowotworu piersi oraz we wczesnym wykrywaniu jego nawrotów. Polega ono na pomiarze stężenia specyficznego białka we krwi. Oznaczenie CA 15-3 nie jest testem przesiewowym i nie stosuje się go u osób zdrowych.
Przejdź do:
CA 15-3 – najważniejsze informacje
- Badanie polega na pomiarze stężenia specyficznego białka produkowanego przez komórki nowotworowe piersi, a jego głównym celem jest monitorowanie skuteczności leczenia oraz wczesne wykrywanie nawrotów i przerzutów.
- Prawidłowy wynik mieści się w przedziale od 0 do 30 U/ml, jednak dokładne zakresy referencyjne zależą od laboratorium, a także wieku, płci i chorób współistniejących pacjenta.
- Podwyższony lub wzrastający poziom może świadczyć o raku piersi, przerzutach lub braku skuteczności leczenia. Wynik zawsze interpretuje lekarz.
Co to jest marker CA 15-3?
CA 15-3 to marker nowotworowy – białko produkowane m.in. przez komórki nowotworowe piersi. Badanie polega na laboratoryjnym oznaczeniu stężenia tego specyficznego białka we krwi pacjentki. Test CA 15-3 charakteryzuje się małą specyficznością diagnostyczną, co oznacza, że jego wartości mogą zostać podwyższone również w przypadku przebiegu innych schorzeń.
Wskazania do badania – w jakim celu wykonuje się oznaczenie CA 15-3?
Test CA 15-3 wykonywany jest w celu monitorowania skuteczności wdrożonego leczenia, przebiegu choroby oraz wczesnego wykrywania nawrotów i przerzutów u pacjentek, u których rozpoznano raka piersi.
Badanie CA 15-3 wykonuje się po rozpoznaniu choroby, jeszcze przed rozpoczęciem terapii onkologicznej.
Monitorowanie stężenia specyficznego białka we krwi najlepiej przeprowadzić w czasie kilku tygodni od wdrożenia leczenia, co pozwala ocenić reakcję organizmu. W II i III stopniu zaawansowania choroby marker raka piersi CA 15-3 służy do wczesnego wykrywania nawrotów oraz przerzutów.
Jak przebiega badanie i jak się do niego przygotować?
Badanie CA 15-3 polega na małoinwazyjnym pobraniu krwi zwykle z żyły łokciowej. Przed przystąpieniem do testu należy pamiętać o:
- byciu na czczo (minimum 8 godzin bez spożywania posiłków),
- skonsultowaniu leków oraz suplementów z lekarzem prowadzącym – możliwa jest konieczność odstawienia niektórych z nich,
- unikaniu palenia papierosów oraz spożywania alkoholu na dzień przed wizytą.
Normy markerów nowotworowych raka piersi – jak interpretować wynik CA 15-3?
Prawidłowy wynik CA 15-3 znajduje się w przedziale od 0 do 30 U/ml. Normy markerów nowotworowych raka piersi mogą się różnić w zależności od laboratorium, dlatego dokładne przedziały referencyjne należy sprawdzać na wydruku otrzymanym w placówce. Dodatkowo podczas interpretacji wyników należy wziąć pod uwagę płeć, wiek oraz choroby współistniejące pacjenta.
Interpretację wyników powinien wykonać ginekolog-onkolog lub onkolog, który weźmie pod uwagę zgłaszane objawy oraz inne badania. Prawidłowy wynik markerów nowotworowych raka piersi nie wyklucza całkowicie obecności nowotworu, co wynika z braku produkcji tego białka przez część guzów.
Podwyższony lub wzrastający poziom CA 15-3 – o czym świadczy?
Podwyższony wynik badania CA 15-3 może świadczyć o:
- nowotworze piersi,
- przerzutach nowotworowych,
- postępie choroby,
- nawrocie raka.
Wzrastający poziom może świadczyć o braku skuteczności wprowadzonego leczenia.
Na wzrost markera mogą wpłynąć także inne nowotwory złośliwe, m.in.:
- jajnika,
- endometrium,
- szyjki macicy,
- płuc,
- trzustki,
- wątroby.
Podwyższony wynik CA 15-3 może także świadczyć o stanach nienowotworowych oraz fizjologicznych, np. o:
- łagodnych chorobach piersi (mastopatii, włókniakach),
- chorobach wątroby (zapaleniu wątroby, marskości wątroby),
- ciąży.
Niski poziom CA 15-3 w trakcie leczenia
Niski poziom CA 15-3 w trakcie aktywnego leczenia wskazuje na skuteczność terapii i dobrą odpowiedź organizmu na wdrożone procedury medyczne. Wartości utrzymujące się w normie występują także we wczesnych stadiach raka piersi, zanim pojawią się przerzuty.
Jaka jest cena badania?
Koszt wykonania oznaczenia zależy od wybranej placówki. Cenę CA 15-3 oraz innych usług laboratoryjnych sprawdzisz w cenniku.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o badanie CA 15-3
W mojej rodzinie występowało wiele przypadków raka piersi. Czy powinnam wykonać oznaczenie poziomu CA 15-3?
Badanie CA 15-3 nie jest zalecane jako test przesiewowy do wykrywania raka piersi u zdrowych osób. W przypadku obciążeń genetycznych skonsultuj się z lekarzem onkologiem, który zleci odpowiednie badania profilaktyczne i genetyczne.
Co może zafałszować wynik badania CA 15-3?
Wynik mogą zafałszować przyjmowane multiwitaminy oraz suplementy z witaminą B7 (biotyną). Dodatkowo niebycie na czczo przed wizytą w laboratorium wpływa negatywnie na wiarygodność pomiaru.
Jaki wynik CA 15-3 jest niepokojący?
Niepokojący jest przede wszystkim wzrastający poziom markera w trakcie monitorowania, co wskazuje na brak odpowiedzi na leczenie, nawrót choroby lub przerzuty.
Jakie choroby nienowotworowe i stany zapalne mogą powodować wzrost poziomu markera CA 15-3?
Wzrost stężenia tego białka występuje w ciąży oraz przy łagodnych chorobach piersi, takich jak włókniaki i mastopatia. Podwyższone wartości pojawiają się również w przebiegu chorób wątroby, w tym jej zapalenia oraz marskości.
Kiedy powinno się wykonać badanie CA 15-3?
Badanie wykonuje się po rozpoznaniu raka piersi, jeszcze przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego. Kolejne pomiary realizuje się w trakcie terapii, najlepiej kilka tygodni po jej rozpoczęciu, w celu monitorowania skuteczności leczenia.











