Badanie kwasów żółciowych jest jedną ze składowych, które umożliwiają ocenę funkcjonowania wątroby i pozwalają lekarzowi zdiagnozować zaburzenia odpływu żółci (cholestazę). Kwasy żółciowe powstają w wątrobie z cholesterolu i odpowiadają za trawienie tłuszczów w przewodzie pokarmowym.

Przejdź do:

Kwasy żółciowe – najważniejsze informacje
Czym są kwasy i sole żółciowe oraz jakie pełnią funkcje?
Kiedy należy wykonać badanie kwasów żółciowych? Wskazania
Jak przygotować się do badania poziomu kwasów żółciowych?
Wyniki badania kwasów żółciowych – jak je interpretować?
Jaka jest cena badania kwasów żółciowych?
FAQ – najczęściej zadawane pytania o badanie kwasów żółciowych

Kwasy żółciowe – najważniejsze informacje

  • Do wykonania badania trzeba pobrać krew żylną na czczo, w godzinach porannych, a przed pobraniem należy poinformować personel medyczny o przyjmowanych lekach.
  • Wartości referencyjne dotyczące kwasów żółciowych zależą od danego laboratorium oraz zastosowanej metody oznaczenia. 
  • Podwyższony poziom kwasów żółciowych może oznaczać cholestazę lub zaburzenia pracy wątroby, a obniżony może wynikać z upośledzenia wchłaniania zwrotnego w przewodzie pokarmowym. Wynik zawsze wymaga interpretacji i oceny przez lekarza.

Czym są kwasy i sole żółciowe oraz jakie pełnią funkcje?

Kwasy żółciowe są związkami chemicznymi, które wytwarzane są z cholesterolu w wątrobie. Hepatocyty, czyli komórki wątroby, sprzęgają je z aminokwasami: glicyną lub tauryną. Zmodyfikowane cząsteczki trafiają do żółci i są magazynowane w pęcherzyku żółciowym. Sole żółciowe odpowiadają za emulgację pokarmu – działają w jelitach jak detergenty. Umożliwiają trawienie i wchłanianie tłuszczów oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K) w jelicie cienkim, a także modulują motorykę przewodu pokarmowego.

Związki te są wydzielane do przewodu pokarmowego, gdzie są modyfikowane przez bakterie jelitowe. Krążenie jelitowo-wątrobowe zapewnia, że 95% kwasów powraca do wątroby, a pozostałe 5% jest wydalane z kałem. Konwersja cholesterolu w kwasy żółciowe usuwa z organizmu jego nadmiar. Prawidłowy stosunek cholesterolu i kwasów żółciowych zapobiega rozwojowi kamicy pęcherzyka żółciowego. Kwasy żółciowe wykazują właściwości podobne do substancji hormonalnych – regulują prawidłowy poziom glukozy i tłuszczów we krwi oraz procesy metaboliczne.

Podział kwasów żółciowychPrzykłady
Kwasy żółciowe pierwszorzędowekwas chenodeoksycholowy, kwas cholowy
Kwasy żółciowe drugorzędowekwas deoksycholowy, kwas litocholowy

Kiedy należy wykonać badanie kwasów żółciowych? Wskazania

Badania wykonuje się u kobiet w ciąży z podejrzeniem cholestazy. Poza ciążą diagnostyka ma ograniczone wskazania i nie należy do rutynowych. Główne wskazania do wykonania badania kwasów żółciowych to:

  • uporczywy świąd skóry (bez wysypki),
  • zażółcenie skóry i białek oczu (żółtaczka),
  • bardzo jasne stolce i ciemny mocz,
  • podejrzenie cholestazy ciążowej (wewnątrzwątrobowej cholestazy ciężarnych – ICP).

Świąd związany z cholestazą lokalizuje się na dłoniach i stopach, a jego nasilenie rośnie wieczorem i w nocy. Nieleczona cholestaza może prowadzić do żółtaczki. Badanie kwasów żółciowych warto wykonywać razem z próbami wątrobowymi:

  • ALT,
  • AST,
  • bilirubiny,
  • GGTP.

Taka diagnostyka pomaga rozpoznawać również inne choroby wątroby.

Cholestaza ciążowa – dlaczego wymaga pilnej diagnostyki?

Wysokie stężenie kwasów żółciowych w ciąży stanowi poważne zagrożenie dla płodu i wymaga pilnej diagnostyki. Stan ten wiąże się z ryzykiem:

  • niedotlenienia płodu,
  • przedwczesnego porodu (zagrożenie dla utrzymania ciąży),
  • obumarcia wewnątrzmacicznego (zagrożenie dla życia płodu).

Choroba jest spowodowana przez wahania równowagi hormonalnej. Wysoki poziom estrogenów w trzecim trymestrze ciąży oraz zwiększona wrażliwość komórek wątroby na hormony ciążowe zaburzają prawidłowy odpływ żółci.

Jak przygotować się do badania poziomu kwasów żółciowych?

  • W celu wykonania badania zgłoś się do punktu pobrań na czczo (8 godzin od ostatniego posiłku), w godzinach porannych.
  • Przed pobraniem próbki krwi żylnej poinformuj personel medyczny o lekach, które przyjmujesz.

Wyniki badania kwasów żółciowych – jak je interpretować?

Wynik badania poziomu kwasów żółciowych, podobnie jak inne wyniki laboratoryjne, wymaga oceny przez lekarza. Poziom kwasów żółciowych odpowiadający zakresowi referencyjnemu w danej placówce diagnostycznej wskazuje na brak zastoju żółci (zaburzeń w odpływie) oraz prawidłową pracę wątroby.

Podwyższony poziom kwasów żółciowych – co oznacza?

Stężenie kwasów żółciowych powyżej normy może wskazywać na cholestazę (zastój żółci, trudności z odpływem żółci) oraz zaburzenia pracy wątroby. Taki wynik wymaga niezwłocznej konsultacji z lekarzem prowadzącym lub hepatologiem, który zleci badania w celu pogłębienia diagnostyki i ustalenia przyczyny.

Podwyższony poziom kwasów żółciowych objawia się:

  • nasilonym zmęczeniem,
  • nudnościami,
  • świądem skóry niezwiązanym z wysypką.

Obniżone stężenie kwasów żółciowych

Niski poziom kwasów żółciowych może wynikać z upośledzenia wchłaniania zwrotnego w przewodzie pokarmowym. Zaburzenie to zakłóca krążenie jelitowo-wątrobowe.

Jaka jest cena badania kwasów żółciowych?

Cena badania kwasów żółciowych zależy od wybranej placówki medycznej. Szczegółowe informacje o opłatach za badanie poziomu kwasów żółciowych znajdziesz w cenniku.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o badanie kwasów żółciowych

Po co bada się kwasy żółciowe?

Badanie kwasów żółciowych jest wykorzystywane głównie w celu diagnostyki cholestazy u ciężarnych.

Jaka jest norma kwasów żółciowych w ciąży?

Wartości referencyjne zależą od danego laboratorium oraz zastosowanej metody oznaczenia, dlatego każdy wynik należy bezwzględnie skonsultować z lekarzem prowadzącym.

Ile czeka się na wynik badania kwasów żółciowych?

Wyniki badania są zazwyczaj gotowe w ciągu kilku dni roboczych.

Jaki wynik wskazuje na cholestazę?

Na cholestazę (zastój żółci) wskazuje podwyższone stężenie kwasów żółciowych we krwi. Potwierdzenie schorzenia wymaga pogłębienia diagnostyki.

Czy leki mogą powodować podwyższenie poziomu kwasów żółciowych?

Tak, zatrucie lekami może spowodować uszkodzenie hepatocytów i cholestazę wewnątrzwątrobową, co w efekcie prowadzi do podwyższonego stężenia kwasów żółciowych.

Podobne usługi: