Transaminaza GPT/ALT służy do diagnozowania chorób i uszkodzeń wątroby. Stężenie tego parametru, które mieści się w ogólnie przyjętej normie, świadczy o prawidłowym funkcjonowaniu wątroby. Z kolei podwyższony GPT/ALT wskazuje na stany chorobowe tego kluczowego organu. Sprawdź, jak wygląda badanie i jak się do niego przygotować

Przejdź do:

Czym jest badanie transaminazy GPT/ALT?
Wskazania do wykonania badania transaminazy GPT/ALT
Przebieg badania transaminazy GPT/ALT
Jak przygotować się do badania transaminazy GPT/ALT?
Jakie choroby wykrywa badanie transaminazy GPT/ALT?

Czym jest badanie transaminazy GPT/ALT?

Transaminaza GPT/ALT to badanie, które występuje pod nazwą ALT, ALET lub GPT. Każda z tych nazw – używanych wymiennie – to określenie testu wykonywanego w celu oznaczenia aktywności enzymu wątrobowego o nazwie aminotransferaza alaninowa (ALT). U zdrowego człowieka znajduje się on wewnątrz komórek wątrobowych, ale w przypadku nawet drobnego uszkodzenia tkanek tego narządu aminotransferaza trafia do przestrzeni międzykomórkowej i do krwi. Podwyższony poziom tego enzymu ma więc miejsce przede wszystkim w ostrych lub przewlekłych stanach i chorobach zapalnych wątroby. Największe stężenie tego parametru obserwuje się, gdy dojdzie do uszkodzenia wątroby o podłożu toksycznym lub niedokrwiennym.

Badanie GPT/ALT to test przesiewowy, który służy do diagnozowania, różnicowania oraz oceny, jak poważne jest uszkodzenie lub stan zapalny wątroby. Często jest ono wykonywane jako badanie profilaktyczne w ramach tzw. prób wątrobowych, wraz z oznaczeniem innych parametrów związanych z drogami żółciowymi.

Prawidłowy wynik badania GPT/ALT nie powinien przekraczać 35–40 IU/l, choć niektórzy specjaliści sugerują, że górne granice powinny być nieco niższe, tj. kształtować się na poziomie ok. 20 IU/l. W przypadku ostrego zapalenia wątroby stężenie aminotransferazy alaninowej (ALT) może dziesięciokrotnie przekraczać górną granicę normy, a o przewlekłym zapaleniu świadczą  najczęściej wartość kilkakrotnie przekraczające maksymalne stężenie enzymu. W przypadku poważnych zatruć i uszkodzeń dopuszczalny poziom może zostać przekroczony nawet 100-krotnie. Interpretacja wyników zawsze należy do lekarza.

Chcesz kompleksowo zadbać o stan swojego zdrowia i zależy Ci na skutecznej profilaktyce? Sprawdź, co znajduje się w pakiecie badań laboratoryjnych!

Wskazania do wykonania badania transaminazy GPT/ALT

Wskazaniem do wykonania badania GPT/ALT są w pierwszej kolejności podejrzenia chorób i stanów zapalnych dotyczących wątroby. O obecności tego rodzaju schorzeń świadczą takie objawy jak podwyższona temperatura, utrata apetytu czy nudności. Do alarmujących symptomów należy również jasny kolor stolców, ciemny mocz i żółtaczka. Takie badania zleca się także osobom, które znajdują się w grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia schorzeń wątroby – przyjmują na stałe leki lub środki hormonalne, nadużywają alkoholu, są otyłe, chorują na nadciśnienie lub mogły zarazić się wirusowym zapaleniem wątroby. Jeśli mamy do czynienia z chorobą wątroby, badanie ALT pozwala określić, jak bardzo poważne jest to schorzenie i jakie kroki należy podjąć, aby ją wyleczyć.

Kontrolne badanie ALT wykonuje się także w celu monitorowania prowadzonego leczenia. Oznaczenie stężenia omawianego enzymu wątrobowego to ważny element profilaktyki, która dotyczy wszystkich, bez względu na ryzyko występowania chorób wątroby. Próby wątrobowe są wykonywane zazwyczaj w ramach podstawowych badań krwi, aby odpowiednio wcześnie zareagować na stany chorobowe, które przez długi czas rozwijają się bez widocznych objawów.

Sprawdź też, na czym polegają badania bakteriologiczne – kiedy warto je wykonać i jak się do nich przygotować!

Przebieg badania transaminazy GPT/ALT

Badanie stężenia enzymu ALT niczym nie różni się od standardowego pobierania krwi, które odbywa się w gabinecie zabiegowym. Materiał do badania stanowi próbka krwi pobierana z żyły łokciowej w prawej lub lewej ręce – w zależności od widoczności i dostępności naczyń pacjenta. Samo pobieranie trwa co najwyżej kilkanaście sekund i w większości przypadków jest całkowicie bezbolesne. Po wyjściu z gabinetu warto chwilę odpocząć i uciskać miejsce, z którego pobrano krew, aby uniknąć powstania nieestetycznych siniaków.

Jak przygotować się do badania transaminazy GPT/ALT?

Badanie ALT nie wymaga skomplikowanych przygotowań, jednak warto pamiętać o kilku kwestiach:

  • krew do badania powinna zostać pobrana na czczo;
  • najlepiej, aby badanie odbyło się w godzinach porannych, między 7 a 10 rano;
  • ostatni posiłek powinien zostać zjedzony do godziny 18 w dniu poprzedzającym badanie;
  • bezpośrednio przed pobraniem krwi nie należy spożywać kawy, herbaty ani żadnych innych napojów. Dozwolona jest woda mineralna w celu ugaszenia pragnienia;
  • przynajmniej 24 godziny przed badaniem należy zrezygnować ze spożywania napojów alkoholowych;
  • wynik badania może zostać zaburzony również przez aktywność fizyczną, dlatego intensywny trening 24 godziny przed badaniem jest przeciwwskazany.

Jakie choroby wykrywa badanie transaminazy GPT/ALT?

Badanie GPT/ALT wykrywa przede wszystkim uszkodzenia wątroby, stany zapalne i choroby tego narządu. Wśród nich są m.in.:

  • marskość wątroby;
  • polekowe uszkodzenie wątroby;
  • alkoholowe lub niealkoholowe stłuszczenie wątroby;
  • zapalenie wątroby (wirusowe typu A, B, C, D i E lub autoimmunologiczne);
  • choroba Wilsona – w przebiegu tej choroby organizm nadmiernie magazynuje miedź, co prowadzi do poważnego uszkodzenia wątroby;
  • hemochromatoza – jest to choroba metaboliczna, która polega na nadmiernym gromadzeniu się żelaza w organizmie. Jej następstwem jest m.in. marskość wątroby;
  • choroby dróg żółciowych.

Enzym ALT to bardzo czuły marker, jednak w przypadku, gdy zachodzi podejrzenie nowotworów wątroby, konieczna będzie poszerzona diagnostyka.

Sprawdź również, na czym polegają badania urodynamiczne, kiedy warto je wykonać i jak się do nich przygotować.

Podobne usługi:

Najnowsze artykuły i poradniki

LaryngologiaNeurologia

Jakie są przyczyny i objawy bólu głowy od zatok?

Ból głowy od zatok to specyficzny rodzaj bólu twarzoczaszki wynikający ze stanu zapalnego, obrzęku błony śluzowej i zablokowania ujść zatok przynosowych. Niektóre z objawów są zbliżone do migreny, dlatego często myli się te dwa schorzenia. Sprawdź, z którym z lekarzy – laryngologiem czy neurologiem – warto skonsultować ten problem.

Różowy październik – miesiąc świadomości raka piersi.
Zdrowie na co dzieńOnkologiaDiagnostyka

Różowy październik – miesiąc świadomości raka piersi

Październik oznacza nie tylko kalendarzową jesień, lecz także miesiąc świadomości dotyczącej raka piersi – stąd często spotykana nazwa „Różowy Październik” lub „Pink October”. To czas licznych inicjatyw mających na celu zwiększenie wiedzy na temat profilaktyki, diagnostyki oraz leczenia nowotworów piersi. Symbolem kampanii jest różowa wstążka, czyli wyraz solidarności z kobietami dotkniętymi tą chorobą. Sprawdź, jakie badania warto wykonać z tej okazji!

Celiakia – co to za choroba? Objawy i możliwości leczenia
Zdrowie na co dzieńGastrologia

Celiakia – co to? Objawy i sposoby leczenia

Celiakia to nietolerancja glutenu. Nierzadko mylona jest z alergią na gluten lub uważana za chorobę typową dla wieku dziecięcego. To najczęściej spotykane mity na temat celiakii. W rzeczywistości może się ona rozwinąć u ludzi w każdym wieku.