KTG (kardiotokografia)

Badanie KTG – najważniejsze informacje

Co to jest badanie KTG i w jakim celu się je wykonuje?

Badanie kardiotokograficzne (KTG) monitoruje czynność serca płodu, aktywność skurczową macicy oraz ruchy dziecka, dzięki czemu pozwala ocenić stan zdrowia dziecka w trakcie trwania ciąży oraz podczas porodu. Metoda jest bezbolesna, nieinwazyjna i bezpieczna, ponieważ opiera się wyłącznie na zewnętrznych czujnikach przyłożonych do brzucha.

Od którego tygodnia ciąży robi się KTG?

Rutynowe badanie KTG rozpoczyna się w trzecim trymestrze. W ciążach powikłanych zaleca się je zwykle od 35.–36. Tygodnia czasem wcześniej, natomiast przy prawidłowym przebiegu ciąży pierwsze badanie wykonuje się standardowo w 38.–39. tygodniu. O dokładnym momencie decyduje lekarz ginekolog na podstawie sytuacji medycznej.

Kiedy wykonać badanie kardiotokograficzne?

Kardiotokografię wykonuje się rutynowo w ostatnich tygodniach ciąży oraz w sposób ciągły jako monitorowanie podczas porodu. Wcześniejsze badanie dotyczy sytuacji wymagających ścisłej kontroli stanu pacjentki i płodu.

Procedura jest wskazana w przypadku:

• ciąży patologicznej (powikłanej, obciążonej),
• ciąży mnogiej (bliźniaczej),
• ciąży po terminie (przenoszonej),
• cukrzycy u matki (w tym cukrzycy ciążowej),
• nadciśnienia tętniczego u ciężarnej,
• hipotrofii (zahamowania wewnątrzmacicznego wzrastania płodu),
• krwawienia z dróg rodnych,
• zmniejszonej lub niewyczuwalnej aktywności ruchowej płodu.

Jak przygotować się do badania KTG?

Procedura nie wymaga skierowania, specjalnych zabiegów ani bycia na czczo. Przed wykonaniem KTG możesz zjeść lekki posiłek oraz wypić wodę.

Jak wygląda badanie KTG krok po kroku?

Standardowe badanie trwa od 20 do 30 minut. Jeśli dziecko naturalnie zaśnie, personel medyczny wydłuża czas monitorowania maksymalnie do 60 minut. Podczas procedury pacjentka przyjmuje pozycję na lewym boku, co zapobiega uciskowi żyły głównej dolnej przez ciężarną macicę – leżenie na plecach jest z tego powodu niewskazane.

Położna lub ginekolog smaruje brzuch specjalnym żelem i przykłada dwie zewnętrzne głowice pomiarowe, mocując je pasami: jedna rejestruje skurcze macicy, druga tony serca płodu. Pacjentka otrzymuje również znacznik ruchów płodu, w którym naciska przycisk w momencie ich odczuwania.

W uzasadnionych przypadkach monitorowanie ma charakter ciągły.

Wynik badania KTG – interpretacja zapisu

Wynik ma formę graficznej krzywej i jest oceniany przez ginekologa prowadzącego ciążę lub poród. Specjalista analizuje całościowy obraz zapisu, uwzględniając etap porodu oraz aktywność ruchową płodu, która wpływa na jakość wykresu. Interpretacja opiera się na ocenie prawidłowości czynności serca płodu oraz zależności między akcją serca, napięciem macicy i ruchem dziecka.

Tętno płodu na KTG – normy, akceleracje i deceleracje

Prawidłowe tętno płodu wynosi od 110 do 160 uderzeń na minutę. Czynność serca rejestruje głowica ultrasonograficzna, umieszczana w miejscu najlepiej słyszalnego tętna, najczęściej poniżej pępka po lewej stronie. Akceleracje, czyli wzrosty tętna o minimum 15 uderzeń na minutę trwające co najmniej 15 sekund, świadczą o zdrowiu dziecka.

Deceleracje (spadki tętna) mogą świadczyć o nieprawidłowościach i bywają wskazaniem do pilnej konsultacji z lekarzem. Do zaburzeń tętna należą również bradykardia (poniżej 110 uderzeń na minutę) oraz tachykardia (powyżej 160 uderzeń na minutę) – oba stany wymagają niezwłocznej oceny medycznej.

Skurcze na KTG i rola głowicy TOCO

Głowica TOCO (tensometr) rejestruje czynność skurczową i napięcie mięśnia macicy, umieszczana w okolicy dna macicy. Zapis bez skurczów jest zjawiskiem normalnym na wcześniejszych etapach ciąży fizjologicznej, jednak w miarę zbliżania się terminu porodu napięcie staje się regularne.

Prawidłowy zapis KTG a poszerzona diagnostyka

Prawidłowy zapis charakteryzuje się epizodami wysokiej zmienności tętna, brakiem rytmu sinusoidalnego oraz regularnymi skurczami macicy, co świadczy o właściwym utlenowaniu płodu. Jeśli wykres odbiega od norm, wynik stanowi podstawę do poszerzonej diagnostyki, o której zawsze decyduje lekarz ginekolog.

Jaka jest cena badania KTG?

Koszt badania zależy od wybranej placówki medycznej. Aktualny cennik znajdziesz na stronie internetowej.

Badanie możesz zarezerwować w placówkach LUX MED, a dokumentację ciąży sprawdzisz przez Portal Pacjenta.