
Badanie elastazy trzustkowej w kale pozwala na ocenę funkcji zewnątrzwydzielniczej trzustki. Enzym ten przechodzi przez układ pokarmowy w niezmienionej postaci. Dzięki temu jest doskonałym markerem diagnostycznym.
Przejdź do:
Elastaza trzustkowa w kale – najważniejsze informacje
- Badaniu poddawana jest próbka kału zebrana łopatką z kilku miejsc do czystego, suchego pojemnika i dostarczona do laboratorium.
- Prawidłowa wartość elastazy trzustkowej w kale to powyżej 200 µg/g.
- Na łagodną niewydolność wskazuje poziom 100–200 µg/g.
- Wynik zawsze należy skonsultować z lekarzem.
Czym jest elastaza trzustkowa i jaką pełni funkcję?
Elastaza trzustkowa jest enzymem zewnątrzwydzielniczym produkowanym przez trzustkę. Odpowiada za trawienie białek – rozkładanie ich na peptydy.
Razem z chymotrypsyną i trypsyną, które znajdują się w soku trzustkowym, tworzy profil trzustkowy. Enzymy te współdziałają w procesie skutecznego rozkładania pokarmów, a sama elastaza w niezmienionej postaci trafia do kału.
Jakie są wskazania do wykonania badania elastazy w kale?
Badanie elastazy w kale wykonuje się przede wszystkim w ramach diagnostyki przewlekłego zapalenia trzustki i podejrzenia chorób zaburzających trawienie i wchłanianie.
Lekarz może skierować Cię na to badanie, jeśli pojawiają się u Ciebie następujące problemy zdrowotne:
- przewlekłe lub nawracające bóle brzucha,
- uporczywe biegunki i tłuszczowe stolce,
- objawy zaburzeń trawienia i wchłaniania.
Jak przygotować się do badania elastazy trzustkowej w kale?
Do badania elastazy trzustkowej nie musisz być na czczo. Możesz spożyć posiłek oraz pić wodę tak jak zwykle. Elastazę trzustkową bada się na podstawie próbki kału, którą pacjent musi pobrać do czystego pojemnika – otrzymanego w aptece lub laboratorium.
Materiał należy przygotować zgodnie z instrukcją:
- odbiór pojemnika,
- pobranie próbki,
- dostarczenie próbki do punktu pobrań,
- odbiór e-wyniku w Portalu Pacjenta.
Pamiętaj również o stosowaniu standardowej diety przed pobraniem próbki.
Ważne! Próbka kału poddawana badaniu powinna mieć uformowaną konsystencję. Wodnista biegunka może sztucznie rozcieńczyć enzym i dać fałszywie zaniżony wynik. W przypadku wystąpienia ostrej biegunki zaleca się odłożenie pobrania próbki do momentu unormowania stolca.
Jak interpretować wyniki elastazy trzustkowej w kale?
Interpretacja wyników badania elastazy trzustkowej w kale opiera się na ocenie stężenia enzymu w jednym gramie stolca. Normy przedstawiają się następująco:
- powyżej 200 µg/g – wartości w normie,
- od 100 do 200 µg/g – wskazuje na lekką niewydolność zewnątrzwydzielniczą trzustki (wynik graniczny),
- poniżej 100 µg/g – może oznaczać ciężką niewydolność trzustki i wymaga dalszego leczenia.
Wynik graniczny jest wskazaniem do powtórzenia badania lub pogłębienia diagnostyki. Z każdym rezultatem odbiegającym od normy należy udać się do lekarza POZ lub gastroenterologa.
Co oznacza obniżony wynik elastazy?
Stężenie elastazy poniżej normy świadczy o tym, że trzustka nie produkuje wystarczającej ilości enzymów potrzebnych do prawidłowego trawienia pokarmów. W przypadku wykrycia niewydolności zewnątrzwydzielniczej lekarz może zalecić suplementację enzymów trzustkowych oraz dopasować odpowiednią dietę.
Jakie mogą być konsekwencje nieleczonej niewydolności trzustki?
Ignorowanie obniżonego poziomu elastazy w kale i zaniechanie leczenia może prowadzić do pogłębienia zaburzeń trawienia i wchłaniania. Niewystarczająca ilość enzymów uniemożliwia prawidłowe rozkładanie tłuszczów oraz białek, co w konsekwencji stwarza ryzyko wystąpienia poważnych powikłań zdrowotnych, takich jak:
- Znaczny spadek masy ciała, ubytek masy mięśniowej i osłabienie – wynikające z przewlekłego niedożywienia organizmu.
- Niedobory witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K) – brak witaminy D i niedostateczne wchłanianie wapnia mogą prowadzić do osteopenii lub osteoporozy (zwiększonej podatności na złamania kości), a niedobór witaminy A do zaburzeń widzenia.
- Anemia i spadek odporności – spowodowane niedoborami składników odżywczych oraz mikroelementów.
- Nasilenie objawów ze strony układu pokarmowego – przewlekłe, bolesne wzdęcia, tłuszczowe biegunki.
Wczesne rozpoznanie niskiego poziomu elastazy i wdrożenie odpowiedniej terapii enzymatycznej pozwalają uniknąć tych powikłań.
Jaka jest cena badania elastazy trzustkowej w kale?
Koszt badania zależy od placówki laboratoryjnej, w której korzystasz z usługi. Aktualne ceny sprawdzisz w cenniku.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o badanie elastazy trzustkowej w kale
Czy przyjmowanie leków z enzymami trzustkowymi wpływa na wynik?
Nie, metoda laboratoryjna odróżnia enzymy dostarczane w lekach, dlatego ich przyjmowanie nie wpływa na wynik badania elastazy w kale.
Gdzie można sprawdzić wyniki badania?
Gdy wyniki będą gotowe, sprawdzisz je w Portalu Pacjenta.
Dlaczego elastaza trzustkowa w kale jest dobrym markerem niewydolności trzustki?
Elastaza trzustkowa jest enzymem, który przechodzi przez cały układ pokarmowy w niezmienionej postaci. Dzięki temu jej stężenie w kale bezpośrednio odzwierciedla zdolność trzustki do produkcji enzymów trawiennych.
Ile czeka się na wynik badania elastazy w kale?
Czas oczekiwania na wynik badania zależy od wybranego punktu pobrań i laboratorium, do którego przekazywane są próbki kału.
Czy niski poziom elastazy zawsze oznacza chorobę trzustki?
Niski poziom elastazy wskazuje na niewydolność zewnątrzwydzielniczą trzustki, jednak jej przyczyną mogą być różne schorzenia, m.in. przewlekłe zapalenie trzustki, mukowiscydoza, kamica przewodów żółciowych, a także przebyte operacje żołądka lub trzustki. Konkretną chorobę może zdiagnozować lekarz na podstawie pogłębionej diagnostyki.
Czy badanie elastazy można wykonać u niemowląt i dzieci?
Tak, badanie jest w pełni bezpieczne i nieinwazyjne. Stosuje się je u dzieci w diagnostyce mukowiscydozy.
Co pokazuje elastaza w kale?
Badanie to pokazuje stężenie elastazy w kale, które odzwierciedla ilość enzymu wydzielanego przez trzustkę do dwunastnicy. Pozwala to ocenić funkcję zewnątrzwydzielniczą trzustki i zdiagnozować jej ewentualną niewydolność.











