Włókniaki skóry – kiedy usuwać i jakie metody są najbezpieczniejsze?

Czym są włókniaki skóry i jak je rozpoznać?

Włókniaki to niewielkie, najczęściej wypukłe guzki skóry, zaliczane do łagodnych nowotworów wywodzących się z tkanki łącznej włóknistej. Zwykle pojawiają się na szyi, pod pachami i na plecach. Jeśli narośla te lokalizują się w miejscu, gdzie są narażone na pocieranie odzieżą, biżuterią lub innymi akcesoriami i dojdzie do naruszenia ich struktury, może wystąpić drobne krwawienie, zaczerwienienie oraz świąd.

Włókniaki mogą pojawić się na skórze w każdym wieku  i stosunkowo często są przez pacjentów mylone z innymi wykwitami, w tym z brodawkami wirusowymi. Podłoże i charakter zmiany skórnej, z którą boryka się pacjent może być jednoznacznie określone jedynie przez badanie histopatologiczne po jej usunięciu.

Jakie są rodzaje włókniaków?

Wyróżniamy dwa rodzaje włókniaków:

• włókniak twardy – to lekko wyniosły nad skórę , twardy guzek. Powstaje często po drobnym urazie np. wyciśnięciu pryszcza, a nawet po ukąszeniu przez owada.
• włókniak miękki – to odstający, zazwyczaj okrągły, nitkowaty lub rozciągnięty guzek skóry. Jego wielkość może dochodzić nawet do 1 cm. Osoby z tendencją do tworzenia się włókniaków miękkich mogą posiadać nawet kilkadziesiąt takich zmian na całym swoim ciele.

Zobacz także: Kaszak – co to jest? Jak się go pozbyć? Leczenie

Skąd się biorą włókniaki? Przyczyny powstawania zmian skórnych

Włókniaki są łagodnymi zmianami skórnymi, które mogą pojawić się na skórze z różnych powodów. Istnieje kilka czynników ryzyka, które mogą przyczyniać się do ich powstawania. Jednym z głównych powodów są predyspozycje genetyczne. Jeśli u kogoś w rodzinie występowały włókniaki, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że schorzenie to może zostać odziedziczone. Kolejnym czynnikiem ryzyka jest uraz skóry. Nawet niewielkie uszkodzenia, takie jak otarcia lub stany zapalne, mogą prowadzić do powstania włókniaków.

Czy hormony i choroby metaboliczne mają wpływ na rozwój włókniaków?

Pojawienie się włókniaków na skórze może być również sygnałem zaburzeń gospodarki hormonalnej.  Zauważono, że kobiety w ciąży częściej doświadczają tych zmian skórnych, co sugeruje, że wahania poziomu hormonów w organizmie mogą wpłynąć na ich rozwój.

Do innych przyczyn pojawiania się tych zmian skórnych zalicza się:

• zaburzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca, hipercholesterolemia,
• insulinooporność - insulina aktywuje insulinopodobny czynnik wzrostu 1 (IGF-1), który wpływa na proliferację (czyli namnażanie się) komórek naskórka,
• nadwaga i otyłość - nadmierna masa ciała powoduje większy nacisk na skórę, co może przyczynić się do powstawania włókniaków.

Zobacz także: Brodawki (kurzajki) – czym są i skąd się biorą?

Czy włókniaki trzeba usuwać? Wskazania zdrowotne i estetyczne

Ponieważ włókniaki nie należą do nowotworów złośliwych, nie zawsze są bezwzględne wskazania do ich usunięcia. Jeśli jednak zmiany skórne są bardzo wypukłe i znajdują się w miejscach narażonych na podrażnienie, zaczepienie o ubranie, biżuterię lub zranienie warto rozważyć ich usunięcie.

Warto również pamiętać, że włókniaki zlokalizowane w widocznych miejscach ciała mogą obniżać samoocenę pacjenta i wpływać na jego komfort życia. W takiej sytuacji również należy rozważyć ich usunięcie.

Kiedy włókniak skóry może być niebezpieczny?

W przypadku szybkiego wzrostu włókniaka, jego nienaturalnego rozmiaru, intensywnego krwawienia, zmiany koloru i swędzenia należy skonsultować się z lekarzem. W przypadku wątpliwości, zleci on biopsję i badania histopatologiczne, aby wykluczyć możliwość nowotworu złośliwego (np. czerniaka). Regularne badania to kluczowy element dbania o zdrowie, a w przypadku zmian skórnych warto skonsultować się z dermatologiem.

Zobacz także: Wideodermatoskopia - co to jest? Jak przebiega?

Jak usunąć włókniaka? Przegląd profesjonalnych metod zabiegowych

Usunięcie włókniaków może odbywać się z zastosowaniem różnych zabiegów medycyny estetycznej. Każda z zastosowanych metod ma swoje specyficzne zalety i zastosowania. Zanim jednak chirurg plastyczny  podejmie decyzje o usunięciu zmian skórnych, sprawdza, czy rzeczywiście są to włókniaki, które pacjent mógł pomylić z innym rodzajem znamion (np. nowotwory lub brodawki łojotokowe). Wskazaniem do usunięcia guzków na skórze są dolegliwości bólowe, duży rozmiar zmiany skórnej, szybkie rozrastanie oraz podejrzenie zmiany złośliwej na skórze.

Na czym polega laserowe usuwanie włókniaków (laser CO2)?

Laserowe usuwanie włókniaków (laser CO2) to nowoczesna metoda medycyny estetycznej, która polega na precyzyjnym skierowaniu wiązki światła na zmienioną chorobowo skórę, która odparowuje tkankę, nie uszkadzając zdrowej skóry wokół. Proces jest niemal bezbolesny, a dodatkowo zabieg trwa krótko, nie wymaga długiej rekonwalescencji i jest bezpieczny dla pacjenta. Nie pozostawia też widocznych blizn, dlatego jest szczególnie polecany w obrębie  skóry twarzy.

Przed laserowym usuwaniem włókniaków konieczna jest konsultacja lekarska w celu oceny zmiany. Pacjent, który zgłasza się do lekarza w dniu konsultacji, nie powinien nakładać na skórę kosmetyków i preparatów pielęgnacyjnych. Do czasu zabiegu i krótko po nim  konieczna jest ochrona przed słońcem, aby uniknąć przebarwień.

Zobacz także: Laserowe usuwanie znamion – na czym polega?

Czy elektrokoagulacja jest skuteczna w walce z włókniakami?

Elektrokoagulacja włókniaków polega na zastosowaniu prądu elektrycznego o wysokiej częstotliwości do zniszczenia białek w chorobowo zmienionych miejscach. Proces ten prowadzi do ścinania białek, co skutkuje ich zniszczeniem i usunięciem. Elektrokoagulacja jest zabiegiem nieco bardziej inwazyjnym, niż laserowe usuwanie włókniaków. Nie wymaga jednak głębokiej penetracji, nacinania skóry czy zakładania szwów. Zabieg ten jest szybki, precyzyjny i ma stosunkowo niewielkie ryzyko powikłań. Na efekty elektrokoagulacji trzeba poczekać trochę dłużej niż po wykonaniu laseroterapii.

Kiedy konieczne jest chirurgiczne wycięcie włókniaka?

Chirurgiczne wycięcie włókniaków jest wskazane w przypadku, gdy zmiana skórna powoduje dyskomfort, ból lub jest źródłem krwawień. Włókniaki, które szybko rosną lub ich wygląd budzi niepokój pacjenta, wymagają pilnej konsultacji lekarskiej i pobrania wycinka lub usunięcia całej zmiany i przesłania do badania histopatologicznego. W przypadku zmian skórnych znajdujących się w miejscach szczególnie narażonych na urazy, ich usunięcie zapobiega infekcjom i podrażnieniom.

Przeciwwskazaniami do chirurgicznego usuwania włókniaków są ogólne stany zapalne w organizmie i infekcje skórne. Mogą one bowiem pogorszyć proces gojenia się rany. Osoby cierpiące z powodu chorób przewlekłych takich jak cukrzyca, czy zaburzenia krzepnięcia mogą przed wykonaniem zabiegu potrzebować specjalistycznych badań laboratoryjnych.

Na czym polega krioterapia (wymrażanie) zmian skórnych?

Wymrażanie zmian skórnych znane również pod nazwą krioterapia, to skuteczna metoda leczenia włókniaków, brodawek wirusowych, znamion barwnikowych oraz niektórych nowotworów skóry. Procedura polega na zastosowaniu bardzo niskiej temperatury, zazwyczaj -196°C, która niszczy nieprawidłowe tkanki. Krioterapia jest metodą stosunkowo szybką, bezpieczną i mało inwazyjną. W zabiegu krioterapii ciekły azot jest aplikowany bezpośrednio na zmiany, co prowadzi do ich zamrożenia i usunięcia. Po zabiegu zmiany skórne zanikają, a na ich miejscu powstają nowe, zdrowe tkanki. 

Czy domowe sposoby na włókniaki są bezpieczne i skuteczne?

W celu usunięcia włókniaka skóry absolutnie nie poleca się stosowania domowych sposobów. Po pierwsze, często nie są skuteczne. Po drugie, mogą być niebezpieczne dla zdrowia i zamiast pomóc, dodatkowo zaszkodzą. Niektórzy próbują pozbyć się włókniaków poprzez ich nitkowanie. Niestety, najczęściej wiąże się to z bólem, podrażnieniem skóry, krwawieniem oraz powstaniem trwałej blizny w miejscu włókniaka.

Zobacz także: Usuwanie znamion – jak wygląda zabieg wycięcia?

Jak dbać o skórę po usunięciu włókniaka?

Pielęgnacja skóry po usunięciu włókniaka jest kluczowa dla uzyskania oczekiwanego efektu estetycznego i uniknięcia przebarwień. Warto w czasie gojenia się skóry używać łagodnych kosmetyków i stosować łagodzące i regenerujące preparaty, aby utrzymać odpowiednie nawilżenie i przyspieszyć odnowę naskórka. W pierwszych dobach po usunięciu zmiany skórnej należy unikać nadmiernej aktywności fizycznej, słońca i używać kremów z wysokim filtrem.

Włókniaki skóry to powszechnie występujące łagodne zmiany skórne, które zwykle nie zagrażają zdrowiu, ani życiu człowieka. W większości przypadków nie są bolesne, dlatego lekarze nie sugerują ich bezwzględnego usuwania, a zalecają obserwację. Jeśli istnieją wskazania medyczne do usunięcia włókniaka, takie jak powtarzające się stany zapalne, podrażnienia i krwawienia zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym, a pacjent może iść do domu tego samego dnia po założeniu opatrunku.

Konsultacja dermatologiczna może dostarczyć cennych informacji na temat stanu zdrowia skóry i zapewnić odpowiednie leczenie, jeśli okaże się to konieczne. Specjalista nie tylko przeprowadzi diagnostykę włókniaków, ale również doradzi najlepsze metody ich usuwania.