Przepuklina kręgosłupa to schorzenie, w którym dochodzi do przesunięcia krążka międzykręgowego. Krążki pełnią funkcję „amortyzatorów” między kręgami, a ich uszkodzenie może powodować ucisk na nerwy lub rdzeń kręgowy. Schorzenie najczęściej dotyczy odcinka lędźwiowego i szyjnego kręgosłupa, ale może też występować w odcinku piersiowym. Poznaj przyczyny powstawania i sposoby leczenia przepukliny kręgosłupa.

Spis treści
Jak wygląda przepuklina kręgosłupa?
Krążek międzykręgowy składa się z jądra miażdżystego (centralnej, miękkiej części) i pierścienia włóknistego (zewnętrznej, twardszej części). Przepuklina to choroba kręgosłupa, w której jądro miażdżyste przesuwa się na zewnątrz przez osłabiony lub pęknięty pierścień włóknisty. To przesunięcie może powodować ucisk na nerwy wychodzące z rdzenia kręgowego.
Przeczytaj, co oznacza wypadnięcie dysku.
Objawy przepukliny kręgosłupa
Objawy zależą od tego, w którym miejscu kręgosłupa występuje przepuklina i jak duży jest ucisk na nerwy. Mogą to być:
- ból kręgosłupa – najczęstszy objaw, często promieniujący w dół kończyny;
- ból kończyn – w przypadku przepukliny w odcinku lędźwiowym ból może promieniować do nóg (np. rwa kulszowa), a w przypadku przepukliny szyjnej do rąk;
- drętwienie i mrowienie – występuje w kończynach, zależnie od lokalizacji przepukliny;
- osłabienie mięśni – pojawia się zwłaszcza w nogach (przy przepuklinie lędźwiowej) lub rękach (przy szyjnej);
- problemy z chodzeniem – uczucie niestabilności, trudności w poruszaniu się;
- zaburzenia czucia – spowodowane uciskaniem nerwów przez przepuklinę w obszarach unerwionych;
- zaburzenia funkcji pęcherza lub jelit – bardzo poważny objaw, który może świadczyć o tzw. zespole ogona końskiego, wymagającym natychmiastowej interwencji medycznej.
Diagnostyka przepukliny kręgosłupa – wywiad lekarski i badanie fizykalne
Najważniejszym celem diagnostyki jest potwierdzenie obecności przepukliny, jej lokalizacji oraz ocena stopnia ucisku na nerwy lub rdzeń kręgowy.
Ortopeda na początku przeprowadza szczegółowy wywiad, pytając o charakter i lokalizację bólu (np. czy promieniuje do nóg lub rąk); czas trwania objawów; występowanie drętwienia, mrowienia, osłabienia mięśni; czynniki, które pogarszają lub łagodzą ból (np. pozycja ciała, ruch, odpoczynek); ewentualne wcześniejsze urazy lub schorzenia kręgosłupa.
Sprawdź, jak diagnozowana jest dyskopatia.
Badania obrazowe wykorzystywane w diagnostyce przepukliny kręgosłupa
Badania obrazowe są kluczowe w potwierdzeniu diagnozy przepukliny kręgosłupa, umożliwiając dokładną ocenę struktury kręgosłupa i lokalizację zmian:
- Rezonans magnetyczny (MRI) – to złoty standard w diagnostyce przepukliny kręgosłupa. MRI pozwala dokładnie zobrazować zarówno krążki międzykręgowe, jak również nerwy i rdzeń kręgowy. Rezonans kręgosłupa pokazuje, czy i w jakim stopniu krążek międzykręgowy uległ przesunięciu oraz które nerwy są uciskane.
- Tomografia komputerowa (CT) kręgosłupa – to badanie obrazowe jest szczególnie użyteczne w sytuacjach, gdy nie ma dostępu do MRI lub istnieją przeciwwskazania do jego wykonania. CT lepiej pokazuje struktury kostne, ale gorzej tkanki miękkie, takie jak krążki międzykręgowe.
- Badanie rentgenowskie – nie pokazuje przepukliny, ponieważ krążki międzykręgowe i nerwy nie są widoczne na zdjęciach rentgenowskich. RTG może jednak pomóc wykluczyć inne przyczyny bólu pleców, takie jak złamania kręgów, zmiany zwyrodnieniowe lub wady kręgosłupa.
W przypadku podejrzenia uszkodzenia nerwów, szczególnie gdy występują objawy neurologiczne, takie jak osłabienie mięśni czy zaburzenia czucia, stosuje się badania oceniające przewodnictwo nerwowe. Elektromiografia (EMG) pozwala ocenić przewodnictwo impulsów nerwowych i funkcję nerwów obwodowych. EMG może pomóc zidentyfikować, które nerwy są uszkodzone lub uciskane przez przepuklinę kręgosłupa. W niektórych przypadkach lekarz zleca dodatkowe badania laboratoryjne, np. morfologię krwi, aby wykluczyć inne przyczyny bólu (np. infekcje, stany zapalne).
Jak umówić wizytę
Umów badanie w ramach abonamentu
Leczenie przepukliny kręgosłupa
Leczenie przepukliny może być zachowawcze lub operacyjne, w zależności od stopnia zaawansowania schorzenia:
- Leczenie zachowawcze:
- odpoczynek i zmniejszenie obciążenia – unikanie dźwigania i nagłych ruchów, które mogą pogłębić uraz;
- fizjoterapia – wzmacnianie mięśni stabilizujących kręgosłup, poprawa postawy i elastyczności;
- farmakoterapia – leki przeciwbólowe, przeciwzapalne (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen) oraz leki zmniejszające napięcie mięśni;
- terapia manualna – masaże, mobilizacja stawów, choć zawsze powinny być wykonywane przez doświadczonych specjalistów;
- zabiegi fizykalne – laseroterapia, ultradźwięki, elektroterapia, które pomagają zmniejszyć ból i stan zapalny.
- Leczenie operacyjne – jest stosowane, gdy symptomy nie ustępują po 6–8 tygodniach leczenia zachowawczego lub występują objawy poważnego uszkodzenia nerwów, takie jak osłabienie mięśni lub zaburzenia funkcji pęcherza:
- discektomia – najczęściej wykonywana operacja, podczas której usuwa się część przepuklinowego krążka, aby odbarczyć nerwy;
- mikrodiscektomia – mniej inwazyjna forma operacji, wykonywana z użyciem mikroskopu;
- laminektomia – polega na usunięciu części kręgu, aby zrobić więcej miejsca dla nerwów;
- stabilizacja kręgosłupa – czasami konieczne jest wzmocnienie kręgosłupa poprzez wszczepienie implantów stabilizujących kręgi;
- popularnością cieszą się laparoskopowe operacje kręgosłupa.


