RTG zatok

Czym jest RTG zatok?

Badanie to polega na prześwietleniu części twarzowej czaszki wiązką promieniowania X. Zdrowe zatoki są wypełnione powietrzem, które dla promieni rentgenowskich nie stanowi przeszkody – na zdjęciu widoczne są więc jako ciemne, czarne plamy. Jeśli jednak w zatokach gromadzi się płyn, ropa, przerośnięta błona śluzowa lub polipy, promieniowanie jest pochłaniane w większym stopniu, co skutkuje pojawieniem się na obrazie jaśniejszych obszarów.

Wskazania do wykonania RTG zatok

Zgodnie z aktualnymi standardami postępowania, przy objawach infekcji zatok podstawą jest szczegółowa ocena kliniczna. Skierowanie na RTG zatok powinien wystawić wyłącznie specjalista otolaryngolog, dobierając ścieżkę diagnostyczną do konkretnych potrzeb pacjenta. Badanie to wykonuje się najczęściej w sytuacjach takich jak:

• pilna potrzeba oceny zatok, gdy wykonanie rekomendowanej tomografii komputerowej (TK) jest z różnych przyczyn obiektywnie niemożliwe;
• trudna sytuacja pacjenta (np. ograniczenia ruchowe u osób starszych), dla której wykonanie prześwietlenia aparatem dostępnym na miejscu w placówce jest najbardziej optymalnym rozwiązaniem;
• konieczność wydania zaświadczenia na potrzeby dalszego leczenia (np. kwalifikacja do zabiegu operacyjnego) lub konieczność spełnienia innych formalnych wymogów administracyjnych przy jednoczesnej konieczności wykluczenia zmian w zatokach.

Przebieg badania RTG zatok

RTG zatok to badanie bezbolesne, nieinwazyjne i trwa zaledwie kilka minut. Najczęściej jest wykonywane w pozycji siedzącej przy specjalnym statywie. Najważniejsze podczas RTG jest odpowiednie ułożenie głowy. W zależności od tego, które zatoki lekarz chce ocenić, stosuje się różne projekcje:

• projekcja Watersa (potyliczno-bródkowa): pacjent opiera brodę o kasetę, a nos jest oddalony od niej o kilka centymetrów (głowa lekko odchylona do tyłu). Jest to najlepsza projekcja do oceny zatok szczękowych;
• projekcja Caldwella (potyliczno-czołowa): pacjent opiera o kasetę czoło i nos. Służy do oceny zatok czołowych i sitowych;
• projekcja boczna: pozwala ocenić głębokość zatok czołowych, zatoki klinowe oraz ewentualne złamania kości nosa.

Podczas badania należy pozostać w bezruchu i na polecenie technika wstrzymywać oddech. Specjalista może też poprosić o otwarcie ust, co umożliwia lepsze uwidocznienie zatok klinowych.

Jak przygotować się do badania RTG zatok?

RTG zatok nie wymaga specjalnego przygotowania. Nie trzeba być na czczo, można przyjąć normalnie zażywane leki i pić płyny. Nie jest potrzebna również specjalna dieta jak w przypadku innych badań diagnostycznych. RTG zatok można też wykonać o dowolnej porze.

Najważniejsze jest jednak, by na badanie stawić się bez metalowych elementów blisko ciała, które mogą zakłócić obraz. Przed badaniem należy więc zdjąć kolczyki, łańcuszki, naszyjniki, okulary korekcyjne, ruchome protezy zębowe, wszelkie ozdoby włosów (spinki, wsuwki, gumki z metalowym łącznikiem).

Jakie choroby wykrywa RTG zatok?

W przypadku tego badania obraz na kliszy jest prawidłowy, jeśli zawiera ciemne, czyste pola w miejscach zatok. Wszelkie odstępstwa mogą sugerować różne schorzenia. Decyzję o optymalnej ścieżce diagnostycznej i ewentualnym wykorzystaniu RTG zawsze podejmuje lekarz otolaryngolog, dobierając metodę najlepiej dopasowaną do potrzeb, zaleceń i sytuacji zdrowotnej pacjenta.

Wydanie badania na płycie CD

Na miejscu w placówce, w której wykonuje się badanie RTG, można poprosić o przygotowanie płyty CD z wynikiem. Płyta zostanie przygotowana do 3 dni roboczych. Szczegółowe informacje na ten temat Pacjent otrzyma w placówce, w której wykonywał badanie RTG.

W przypadku kierowania Pacjenta do szpitala, bądź gdy w badaniu zostanie wykryte złamanie, płyta CD zostanie wydana od razu.