Uczulenie na truskawki – przyczyny, objawy, leczenie

Czym jest uczulenie na truskawki?

Uczulenie na truskawki to specyficzna, nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego, który identyfikuje białka zawarte w owocach jako potencjalne zagrożenie i uruchamia reakcje obronne. Takie działanie prowadzi do rozwoju objawów chorobowych.

Alergia na truskawki u dzieci i dorosłych

Manifestacja nadwrażliwości na truskawki różni się w zależności od wieku pacjenta.

U dzieci, zwłaszcza tych najmłodszych, układy: pokarmowy i odpornościowy są jeszcze niedojrzałe, a więc wyjątkowo wrażliwe na nowe składniki diety. Alergia na truskawki u maluchów często objawia się ostrymi reakcjami skórnymi, które pojawiają się niemal natychmiast po kontakcie z owocem lub jego sokiem. Rodzice mogą wtedy zaobserwować dynamiczne zmiany wokół ust i na policzkach pociechy.

U osób dorosłych sytuacja wygląda nieco inaczej. Alergia może pojawić się nagle, nawet u osób, które przez wiele lat spożywały truskawki bez żadnych konsekwencji. U dorosłych reakcje bywają bardziej złożone i nierzadko wiążą się z tzw. alergiami krzyżowymi. Objawy mogą obejmować skórę, układ pokarmowy i oddechowy.

Zobacz także: Alergia w trakcie ciąży – objawy. Jak sobie radzić?

Uczulenie na truskawki w ciąży

Zmiany hormonalne i immunologiczne w trakcie ciąży mogą wpłynąć na to, jak organizm kobiety reaguje na alergeny. W tym miejscu trzeba podkreślić, że jeśli ciężarna wcześniej dobrze tolerowała truskawki, nie ma powodów, by profilaktycznie wykluczać je z diety. Są one bowiem cennym źródłem kwasu foliowego i antyoksydantów, wspierających rozwój płodu.

Zagrożenie pojawia się w przypadku wystąpienia u ciężarnej pełnoobjawowej reakcji alergicznej. Gwałtowne symptomy – w tym niewydolność oddechowa i niedociśnienie tętnicze – stanowią stan ostrego zagrożenia zdrowotnego dla matki i mogą wywołać wewnątrzmaciczne niedotlenienie płodu.

Dlatego kobiety ze zdiagnozowaną alergią na truskawki muszą bezwzględnie unikać tych owoców, a każdy nowy objaw nadwrażliwości natychmiast skonsultować z lekarzem.

Zajrzyj do: Alergia na kurz – przyczyny, objawy, leczenie

Alergia na truskawki – najczęstsze przyczyny

Jak już wspomniano, główną przyczyną rozwoju alergii na truskawki stanowi obecność specyficznych białek w tych owocach, które układ odpornościowy pacjenta błędnie rozpoznaje jako substancje zagrażające.

Najlepiej poznanymi alergenami w truskawkach są białka z grupy Fra a. Fra a 1 należy do rodziny białek PR-10, czyli roślinnych białek obronnych związanych z odpowiedzią na stres i patogeny. Związek ten wykazuje podobieństwo strukturalne do głównego alergenu pyłku brzozy, czyli Bet v 1.

To podobieństwo jest bezpośrednią przyczyną zjawiska reakcji krzyżowej. Co to dokładnie oznacza? Otóż osoba, która cierpi na silny alergiczny nieżyt nosa wiosną z powodu pylenia brzozy, może po zjedzeniu truskawki doznać objawów alergicznych. Dlaczego tak się dzieje? Jej przeciwciała IgE nie odróżniają białka brzozy od białka truskawki.

Odrębną przyczyną dolegliwości, która nie jest związana z klasyczną alergią, może być obecność substancji sprzyjających uwalnianiu histaminy. Przy zjedzeniu dużej ilości owoców daje to objawy do złudzenia przypominające alergię.

Jak wygląda uczulenie na truskawki? Jak je rozpoznać? Charakterystyczne objawy

Najczęściej obserwowanym zjawiskiem jest zespół alergii jamy ustnej. Objawia się on niemal natychmiast po ugryzieniu owocu, wywołując uciążliwe pieczenie, mrowienie i świąd w obrębie warg, języka, podniebienia oraz gardła. Może dojść również do umiarkowanego obrzęku błon śluzowych jamy ustnej, opisywanych jako uczucie dyskomfortu i trudności w przełykaniu.

Równie powszechne są manifestacje skórne. Po spożyciu owoców, a czasem nawet po ich zbieraniu lub krojeniu, na skórze pojawia się swędząca pokrzywka, czyli uniesione, blade pęcherze otoczone rumieniem, przypominające oparzenie pokrzywą.

Może również dojść do zaostrzenia objawów atopowego zapalenia skóry, manifestującego  się suchością, łuszczeniem i silnym świądem w zgięciach łokciowych czy podkolanowych.

Układ pokarmowy reaguje na alergen poprzez bóle brzucha o charakterze skurczowym, nudności, wymioty oraz nagłą biegunkę.

W rzadszych, ale skrajnie niebezpiecznych przypadkach, pojawiają się objawy ze strony układu oddechowego, takie jak:

• napadowy kaszel,
• świszczący oddech,
• duszność.

W ostateczności może wystąpić ogólnoustrojowy wstrząs anafilaktyczny, charakteryzujący się gwałtownym spadkiem ciśnienia krwi i utratą przytomności.

Sprawdź także: Alergia - najczęstsze objawy. Jak rozpoznać i leczyć alergię?

Jak postępować w przypadku reakcji alergicznej na truskawki? Co stosować?

W momencie wystąpienia pierwszych symptomów alergii na truskawki kluczowe znaczenie ma szybkie i opanowane działanie, którego celem jest przerwanie ekspozycji na alergen oraz wygaszenie reakcji zapalnej.

Pierwszym krokiem powinno być natychmiastowe zaprzestanie jedzenia owoców i dokładne wypłukanie jamy ustnej czystą, chłodną wodą w celu usunięcia resztek soku oraz drobin truskawek ze śluzówki.

Jeśli doszło do kontaktu skórnego, zmienione miejsca należy przemyć pod bieżącą wodą bez użycia drażniących kosmetyków.

W przypadku łagodnych objawów, takich jak miejscowy świąd skóry czy lekki zespół alergii jamy ustnej, podstawą postępowania jest podanie doustnego leku przeciwhistaminowego drugiej generacji, który blokuje receptory histaminowe i hamuje dalszy rozwój reakcji alergicznej.

Leki te są powszechnie dostępne w aptekach. Trzeba jednak pamiętać, aby ich zażycie skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.

Na zmiany skórne o charakterze pokrzywki można zastosować miejscowo żele o działaniu przeciwświądowym i chłodzącym lub  maści z hydrokortyzonem w niskim stężeniu, które zmniejszą obrzęk i uciążliwe swędzenie.

Pacjenci, u których w przeszłości zdiagnozowano reakcje anafilaktyczne, powinni mieć zawsze przy sobie automatyczny wstrzykiwacz z adrenaliną, którą należy podać domięśniowo w zewnętrzną część uda natychmiast przy pierwszych symptomach duszności, obrzęku gardła lub objawów gwałtownego spadku ciśnienia tętniczego.

Zobacz film: Q&A o alergii na pyłki i katarze siennym

Jak przebiega diagnoza uczulenia na truskawki? Jakie badania mogą zostać zlecone?

Proces diagnostyczny w kierunku alergii na truskawki wymaga systematycznego podejścia lekarza alergologa. Podstawą wszelkiego postępowania jest szczegółowy i skrupulatnie zebrany wywiad medyczny.

Alergolog może zapytać m.in. o:

• dokładny czas, jaki upłynął od spożycia owoców do pojawienia się symptomów,
• postać objawów,
• ilość zjedzonych truskawek oraz o to, czy owoce były surowe, czy poddane obróbce termicznej.

Ważne są także informacje o współistniejących alergiach na pyłki drzew lub inne owoce.

Kolejnym etapem są testy skórne punktowe, które polegają na nałożeniu na skórę przedramienia kropli wyciągu alergenowego i nakłuciu naskórka.

Diagnostykę uzupełnia się badaniami laboratoryjnymi z krwi, oceniającymi stężenie swoistych przeciwciał klasy IgE skierowanych przeciwko konkretnym białkom truskawki.

Na czym polega leczenie uczulenia na truskawki?

Podstawową metodą leczenia alergii na truskawki jest dieta eliminacyjna. Polega ona na całkowitym usunięciu z jadłospisu świeżych owoców, a także wszelkich przetworów, które mogą je zawierać.

Leczenie farmakologiczne ma charakter objawowy, doraźny i zależy od nasilenia reakcji alergicznej. W łagodniejszych przypadkach stosuje się leki przeciwhistaminowe, również te dostępne bez recepty (OTC), które zmniejszają świąd, pokrzywkę i obrzęk.

Przy nasilonych zmianach skórnych lekarz może zalecić miejscowe glikokortykosteroidy lub preparaty łagodzące stan zapalny skóry.

W przypadku ciężkich reakcji alergicznych, zwłaszcza z dusznością lub objawami anafilaksji, konieczne może być podanie adrenaliny oraz leczenie szpitalne.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Należy niezwłocznie zadzwonić pod numer alarmowy pogotowia ratunkowego jeśli po spożyciu truskawek pojawią się objawy, takie jak:

• gwałtownie narastający obrzęk twarzy, warg, języka lub gardła, utrudniający oddychanie bądź mówienie,
• świszczący oddech,
• silny ucisk w klatce piersiowej,
• zawroty głowy, mroczki przed oczami,
• nagłe osłabienie czy przyspieszone bicie serca.

Symptomy te mogą świadczyć o rozwijającej się ciężkiej reakcji alergicznej lub wstrząsie anafilaktycznym, który stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia i wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej oraz niezwłocznego leczenia.

Wizyta u lekarza jest wskazana w każdym przypadku, gdy po zjedzeniu truskawek powtarzają się niepokojące objawy (nawet jeśli mają one początkowo łagodny charakter).

Treść została przygotowana zgodnie z zasadami Evidence-Based Medicine – medycyny opartej na faktach i wiarygodnych źródłach.