Lekarka rozmawia z pacjentką w gabinecie medycznym

Wymaz GBS to proste i bezbolesne badanie mikrobiologiczne, które sprawdza obecność bakterii z grupy paciorkowców (Streptococcus agalactiae) w ciele kobiety. Bakteria ta u dorosłych najczęściej nie wywołuje żadnych objawów. Może być jednak śmiertelnie niebezpieczna dla noworodka, jeśli zarazi się on podczas porodu naturalnego. Badanie to jest kluczowym elementem opieki okołoporodowej.

Przejdź do:

Co to jest GBS i dlaczego badanie w ciąży jest kluczowe?
Badanie GBS – kiedy wykonać i jak przygotować się do wymazu?
Kto powinien zalecić wykonanie badania GBS?
GBS dodatni – co oznacza ten wynik dla porodu i noworodka?
Jaka jest cena wymazu GBS?
FAQ – najczęściej zadawane pytania o posiew GBS

Co to jest GBS i dlaczego badanie w ciąży jest kluczowe?

GBS (Group B Streptococcus) to paciorkowiec grupy B - bakteria Streptococcus agalactiae, która naturalnie i bezobjawowo bytuje w układzie pokarmowym oraz drogach rodnych u 10-30% zdrowych kobiet. Badanie w kierunku GBS pod koniec ciąży jest kluczowe, ponieważ pozwala uchronić noworodka przed śmiertelnie niebezpiecznym zakażeniem okołoporodowym.

Choć dla samej ciężarnej bakteria ta nie stanowi zagrożenia, dziecko przechodzące przez kanał rodny może łatwo ulec kolonizacji. U noworodków zakażenie GBS rozwija się gwałtownie i może wywołać sepsę (posocznicę), zapalenie płuc czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Bakteria GBS – czy to powód do niepokoju?

Sam fakt wykrycia bakterii GBS nie oznacza choroby, a jedynie nosicielstwo. Dzięki temu, że medycyna doskonale zna tę bakterię, wypracowano procedury, które skutecznie chronią dziecko.

Oto kluczowe powody, dla których możesz zachować pełen spokój:

  • To normalna flora bakteryjna – paciorkowiec grupy B naturalnie żyje w ludzkim organizmie i nie jest chorobą przenoszoną drogą płciową.
  • Nie szkodzi Ci – u dorosłych z prawidłową odpornością bakteria ta zazwyczaj nie wywołuje żadnych dolegliwości ani powikłań.
  • Lekarze doskonale wiedzą, co robić – wykrycie GBS na etapie ciąży to sukces diagnostyczny. Najważniejsze jest posiadanie wyniku ze sobą podczas przyjęcia do szpitala.
  • Procedura jest prosta i skuteczna – podanie dożylnego antybiotyku w trakcie porodu redukuje ryzyko zakażenia noworodka niemal do zera.

Dodatni wynik GBS nie jest powodem do paniki. To po prostu ważna informacja dla personelu medycznego w szpitalu, a nie powód do zmartwień.

Badanie GBS – kiedy wykonać i jak przygotować się do wymazu?

Wymaz w kierunku GBS należy wykonać w ściśle określonym czasie – między 35. a 37. tygodniem ciąży (czyli w 9. miesiącu). Jeśli kobieta rodzi przedwcześnie (przed 37. tygodniem) i nie zdąży zrobić badania, lekarze w szpitalu podadzą antybiotyk profilaktycznie, dla bezpieczeństwa dziecka.

Do badania GBS nie trzeba przygotowywać się w żaden skomplikowany sposób, ale warto pamiętać o kilku zasadach, aby wynik był wiarygodny.

  • Rano przed badaniem umyj okolice intymne samą ciepłą wodą.
  • Na 2-3 dni przed pobraniem wymazu nie stosuj żadnych globulek, tabletek czy kremów dopochwowych.
  • Powstrzymaj się od stosunków płciowych na 24-48 godzin przed badaniem.
  • Jeśli ostatnio przyjmowałaś antybiotyk doustny, badanie najlepiej wykonać minimum 2 tygodnie po zakończeniu kuracji (skonsultuj to z lekarzem prowadzącym).

Dowiedz się, jak się przygotować do wymazu ginekologicznego

Samo pobranie próbek (osobno z przedsionka pochwy i z odbytu) trwa zaledwie kilkanaście sekund, odbywa się na fotelu ginekologicznym i jest całkowicie bezbolesne. Możesz odczuwać jedynie lekki dyskomfort lub łaskotanie. Jest to badanie całkowicie bezpieczne dla matki i dla dziecka.

Osoba pobierająca materiał bierze sterylną, cienką pałeczkę z bawełnianą końcówką (wymazówkę) i delikatnie pociera nią przedsionek pochwy (nie wsuwa jej głęboko). Następnie tą samą lub drugą wymazówką delikatnie pociera okolice odbytu oraz wprowadza ją tuż za zwieracz odbytu. Pobranie z tego miejsca jest konieczne, ponieważ układ pokarmowy to główne naturalne środowisko tych bakterii.

Następnie wymazówka zostaje umieszczona w specjalnej fiolce z podłożem transportowym (żelem chroniącym bakterie przed wyschnięciem) i trafia do laboratorium mikrobiologicznego.

Na wynik posiewu (hodowli bakterii) czeka się zazwyczaj od 3 do 5 dni roboczych. Warto odebrać go w formie papierowej lub wydrukować i włożyć bezpośrednio do karty przebiegu ciąży, którą kobieta zabiera ze sobą do szpitala.

Kto powinien zalecić wykonanie badania GBS?

Badanie w kierunku GBS powinien zlecić lekarz ginekolog odpowiedzialny za prowadzenie ciąży.

Zgodnie z polskim prawem i oficjalnym rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej, badanie to jest obowiązkowym elementem opieki nad każdą ciężarną.

Ginekolog ma prawny obowiązek wpisać to badanie do planu opieki i przypomnieć o nim, gdy będzie zbliżać się 35.-37. tydzień ciąży.

Jeśli ciążę fizjologiczną zamiast ginekologa prowadzi samodzielnie położna, to ona jest odpowiedzialna za zlecenie tego wymazu.

Wymaz najczęściej pobiera lekarz lub położna w gabinecie podczas rutynowej wizyty kontrolnej. W niektórych sytuacjach (np. w laboratoriach prywatnych) pobrania może dokonać przeszkolony personel punktu pobrań.

Zobacz także: Pakiet badań laboratoryjnych ciąża - I trymestr (do 13 tygodnia ciąży)
Pakiet badań laboratoryjnych ciąża - II trymestr (14-27 tydzień ciąży)

GBS dodatni – co oznacza ten wynik dla porodu i noworodka?

Wynik GBS dodatni (GBS+) oznacza nosicielstwo paciorkowca grupy B. Nie jest to powód do paniki – dla lekarzy to jasna informacja, jak bezpiecznie poprowadzić poród.

Obecność bakterii zmienia wyłącznie procedurę medyczną po przyjeździe do szpitala. Sam przebieg porodu i skurczów pozostaje bez zmian.

Gdy tylko rozpocznie się akcja porodowa (regularne skurcze) lub odejdą wody płodowe, musisz zgłosić się do szpitala. Na izbie przyjęć koniecznie pokaż wynik GBS+. Lekarze podadzą Ci dożylnie antybiotyk (najczęściej penicylinę lub cefazolinę).

Najwyższą skuteczność osiąga się, gdy pierwsza dawka leku zostanie podana na minimum 4 godziny przed narodzinami dziecka. Kolejne dawki podaje się co 4 godziny, aż do momentu porodu.

Poród siłami natury jest całkowicie możliwy i bezpieczny pod warunkiem zastosowania powyższej ochrony. Jeśli masz zaplanowane cesarskie cięcie, a wody płodowe nie odeszły i nie ma akcji skurczowej, antybiotykoterapia nie jest konieczna. Dziecko nie przechodzi przez kanał rodny, więc nie ma kontaktu z bakterią.

Co oznacza wynik dodatni dla noworodka?

Dzięki podaniu antybiotyku w trakcie porodu, dziecko rodzi się bezpieczne. Procedury szpitalne przewidują jednak dodatkową czujność.

  • Po porodzie personel medyczny (neonatolog i położne) będzie uważniej monitorować stan zdrowia maluszka.
  • Lekarze będą regularnie sprawdzać temperaturę ciała dziecka, liczbę oddechów, akcję serca oraz jego ogólne zachowanie (np. czy nie jest zbyt senne lub wiotkie).
  • W przypadku wątpliwości u noworodka wykonuje się badania profilaktyczne: pobiera się krew (m.in. morfologię i wskaźnik CRP) lub wykonuje się szybki wymaz kontrolny z ucha lub nosa dziecka, aby upewnić się, że nie doszło do infekcji.

Obecność GBS nie jest przeciwwskazaniem do karmienia piersią. Przeciwciała w mleku matki dodatkowo wspierają odporność noworodka.

Jaka jest cena wymazu GBS?

Cena wymazu GBS może się różnić w zależności od wybranej placówki LUX MED. Dokładne koszta sprawdzisz w cenniku.

CTA umów się na wykonanie badania w wybranej przez siebie placówce LUX MED

FAQ – najczęściej zadawane pytania o posiew GBS

Ile się czeka na wynik GBS?

Wynik posiewu wymaga czasu na wzrost bakterii w laboratorium, co trwa zazwyczaj od 3 do 5 dni roboczych. Warto wykonać badanie z odpowiednim wyprzedzeniem przed terminem porodu.

Czy wynik GBS ujemny daje 100% pewności?

Wynik ujemny oznacza, że w momencie badania bakteria nie była obecna. Jest on ważny do dnia porodu (przyjmuje się ważność ok. 5 tygodni). Nigdy nie ma jednak 100% pewności co do poprawności wyniku – jak przy każdym badaniu laboratoryjnym. Szacuje się, że prawidłowo pobrany wymaz GBS ma skuteczność na poziomie około 91-95%.

Czy GBS można wyleczyć antybiotykiem przed porodem?

Leczenie nosicielstwa GBS antybiotykiem przed porodem nie ma sensu medycznego i nie jest zalecane. Jedynym wyjątkiem, kiedy lekarz przepisze antybiotyk w trakcie ciąży, jest sytuacja, gdy paciorkowiec GBS wywoła u ciężarnej aktywną infekcję układu moczowego (bakterie zostaną wykryte w badaniu ogólnym i posiewie moczu). Wtedy leczy się zakażenie pęcherza, ale nie likwiduje to nosicielstwa w drogach rodnych. Taka pacjentka i tak jest uznawana za GBS-dodatnią i musi otrzymać ochronę w trakcie porodu.