Łojotokowe zapalenie skóry – przyczyny, objawy i sposoby leczenia
Łojotokowe zapalenie skóry to przewlekła choroba zapalna. Istnieje szereg czynników predysponujących, a głównym z nich jest nadmierna aktywność gruczołów łojowych, przyspieszone rogowacenie naskórka, obniżenie odporności. Rozpoznanie stawia się głównie na podstawie charakterystycznego obrazu klinicznego. Sprawdź, na czym polega leczenie łojotokowego zapalenia skóry.

Spis treści
Z artykułu dowiesz się:
- czym jest łojotokowe zapalenie skóry,
- jakie są najczęstsze przyczyny tego schorzenia,
- jak objawia się łojotokowe zapalenie skóry i na czym polega diagnoza,
- do jakiego lekarza się zgłosić z ŁZS,
- na czym polega leczenie i profilaktyka ŁZS.
Łojotokowe zapalenie skóry – co to za choroba?
Łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS) jest też określane jako wyprysk łojotokowy. To nawracająca (z okresami zaostrzeń i remisji) przewlekła choroba skóry. Dotyczyć może ludzi w różnym wieku, lecz najczęściej rozwija się u młodych dorosłych.
Łojotokowe zapalenie skóry to również częsty problem u niemowląt, który obserwowany jest szczególnie w pierwszych miesiącach życia.
Łojotokowe zapalenie skóry – najczęstsze przyczyny
Nie do końca wiadomo, co jest przyczyną powstawania łojotokowego zapalenia skóry. Do rozwoju choroby dochodzi na skutek złożonego oddziaływania czynników, takich jak
- aktywność gruczołów łojowych,
- obecność drożdżaków z rodzaju Malassezia,
- odpowiedź immunologiczna skóry.
Za główne elementy patogenezy choroby uważa się:
- nadaktywność skórnych gruczołów łojowych (nadmierną produkcję sebum),
- nieprawidłowy proces odnawiania komórek naskórka (przyspieszone rogowacenie).
Sprzyja to nadmiernemu rozmnażaniu drożdżaków z rodzaju Malassezia i rozwojowi stanu zapalnego.
Wśród czynników predysponujących do powstania łojotokowego zapalenia skóry wymienia się m.in.:
- zwiększoną aktywność gruczołów łojowych,
- czynniki środowiskowe i pielęgnacyjne (np. drażniące kosmetyki),
- stosowanie niektórych leków (takich jak np. sole złota, haloperidol, lit, buspiron),
- zaburzenia odporności.
Łojotokowe zapalenie skóry jest częściej rozpoznawane u osób zmagających się ze schorzeniami neurologicznymi, w tym chorobą Parkinsona, u pacjentów zakażonych HIV. Obserwuje się również częstsze występowanie choroby u osób z obciążonym wywiadem rodzinnym.
Zobacz także: Łupież u dziecka – najczęstsze przyczyny i zapobieganie
Łojotokowe zapalenie skóry – objawy
Zmiany u osób z łojotokowym zapaleniem skóry skupiają się na obszarach łojotokowych, do których należy skóra głowy, brwi, rzęs, twarz, okolica małżowin usznych, mostka i przestrzeń między łopatkami.
Choroba charakteryzuje się obecnością zmian rumieniowo-złuszczających, na których występują żółtawe, tłuste łuski.
Łojotokowemu zapaleniu skóry towarzyszyć mogą również zaczerwienienie i świąd, który nasila się pod wpływem potu. Oprócz tego na owłosionej skórze głowy obserwuje się płatki złuszczonego naskórka (łupież).
Przy nasilonym stanie zapalnym czasami może dochodzić nawet do przejściowego przerzedzenia włosów głowy, brwi i rzęs. Łojotokowe zapalenie skóry to nie tylko problem kosmetyczny, ale i psychospołeczny, który może obniżać jakość życia pacjenta.
Objawy mają skłonność do samoograniczania w porze letniej i zaostrzania w okresie jesienno-zimowym. Do nasilenia dolegliwości często przyczynia się stres, czynniki środowiskowe oraz niewłaściwa pielęgnacja skóry.
Zobacz film: Czym są zaburzenia psychosomatyczne
Rozpoznanie łojotokowego zapalenia skóry – jak przebiega diagnoza?
Rozpoznanie choroby opiera się przede wszystkim na obrazie klinicznym. W przypadkach wątpliwych może być pomocne badanie histopatologiczne, które wykazuje cechy wyprysku.
Z uwagi na zbliżone objawy konieczna może być diagnostyka różnicowa uwzględniająca:
- łuszczycę,
- atopowe zapalenie skóry,
- łupież pstry,
- łupież różowy Gilberta,
- kontaktowe zapalenie skóry,
- grzybica skóry i inne złuszczające dermatozy.
Do jakiego lekarza się zgłosić z ŁZS?
W przypadku wystąpienia zmian skórnych należy skonsultować się z lekarzem dermatologiem lub lekarzem pierwszego kontaktu (POZ). Jeśli objawy występują u dziecka, należy skonsultować się z pediatrą.
Lekarz po zbadaniu pacjenta przeprowadza diagnostykę różnicową i w razie potrzeby może skierować na dodatkowe badania lub zlecić konsultację dermatologa.
Jak wyleczyć łojotokowe zapalenie skóry?
Leczenie łojotokowego zapalenia skóry opiera się na farmakoterapii z wykorzystaniem leków przeciwzapalnych, takich jak:
- glikokortykosteroidy stosowane miejscowo (krótkotrwale i z ostrożnością, zwłaszcza na skórze twarzy),
- inhibitory kalcyneuryny (pimekrolimus, takrolimus).
Wykorzystane mogą być leki przeciwgrzybicze stosowane miejscowo (np. klotrimazol, izokonazol, ekonazol, mikonazol).
Na owłosioną skórę głowy stosuje się szampony o działaniu przeciwgrzybiczym i przeciwzapalnym z cyklopiroksolaminą, ketokonazolem, pirytionianem cynku, dziegciem i siarką.
W cięższych przypadkach lub opornych na leczenie miejscowe prowadzi się leczenie skojarzone – leki doustne i stosowane miejscowo.
W łojotokowym zapaleniu skóry zaleca się łagodne kosmetyki dermatologiczne (m.in. emolienty), które wspierają funkcję bariery naskórkowej i zmniejszają podrażnienie skóry. Istotne jest unikanie preparatów zawierających substancje drażniące.
Znaczenie diety w leczeniu łojotokowego zapalenia skóry nie jest jednoznacznie potwierdzone. Zaleca się zbilansowany sposób odżywiania i dbanie o ogólną kondycję organizmu. W przypadku stwierdzonych niedoborów możliwa jest ich suplementacja pod kontrolą lekarza.
Profilaktyka łojotokowego zapalenia skóry – o czym warto pamiętać?
Istotne znaczenie ma właściwa pielęgnacja skóry i unikanie czynników drażniących. Aby zmniejszyć ryzyko nawrotów wcześniej rozpoznanego łojotokowego zapalenia skóry, zaleca się stosowanie preparatów przeciwgrzybiczych i zaleconych przez dermatologa leków.
Najczęstsze pytania o łojotokowe zapalenie skóry
Czy ŁZS jest zaraźliwe?
Nie. Łojotokowe zapalenie skóry nie jest chorobą zakaźną i nie można się nim zarazić przez kontakt z inną osobą.
Czy łojotokowe zapalenie skóry można wyleczyć na stałe?
ŁZS ma charakter przewlekły i skłonność do nawrotów. Objawy można skutecznie kontrolować odpowiednim leczeniem i pielęgnacją, jednak choroba może okresowo powracać.
Co nasila łojotokowe zapalenie skóry?
Objawy mogą się nasilać pod wpływem stresu, zmian hormonalnych, chłodnego klimatu, osłabienia odporności i stosowania nieodpowiednich kosmetyków.
Treść została przygotowana zgodnie z zasadami Evidence-Based Medicine – medycyny opartej na faktach i wiarygodnych źródłach.
Treść została przygotowana zgodnie z zasadami Evidence-Based Medicine – medycyny opartej na faktach i wiarygodnych źródłach.
Treści, które tu znajdziesz, mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić porady medycznej. Nie powinny też służyć do samodzielnego stawiania diagnozy. Jeśli masz pytania dotyczące swojego stanu zdrowia, skorzystaj z konsultacji lekarskiej. Zanim użyjesz jakiegokolwiek leku, zapoznaj się z treścią ulotki dołączonej do opakowania. Jeśli jesteś w ciąży, karmisz piersią, masz alergię na leki, chorujesz przewlekle lub stosujesz inne leki (stale lub okresowo), przed użyciem leku skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
























