Protezy zębowe

Czym są protezy zębowe?

Protezy zębowe to indywidualnie projektowane uzupełnienia, których zadaniem jest zastąpienie brakujących zębów oraz przyległych tkanek. Współczesna protetyka wykorzystuje materiały o wysokim stopniu biozgodności, co minimalizuje ryzyko wystąpienia podrażnień czy reakcji alergicznych. Proteza nie jest jedynie uzupełnieniem wizualnym – jej istotną funkcją jest przywrócenie prawidłowych relacji między szczęką a żuchwą oraz ochrona stawów skroniowo-żuchwowych przed nadmiernym obciążeniem. Właściwie dobrane uzupełnienie pozwala na równomierny rozkład sił podczas gryzienia, co chroni pozostałe zęby przed pękaniem i nadmiernym ścieraniem mechanicznym.

Jakie są protezy zębowe?

Wybór rozwiązania protetycznego zależy od stopnia ubytków oraz kondycji podłoża kostnego pacjenta. Stomatologia oferuje protezy zębowe różniące się konstrukcją, sposobem stabilizacji oraz trwałością.

Jeden z podziałów obejmuje:

• protezy całkowite: najczęściej z akrylu;
• protezy częściowe: szkieletowe, akrylowe, elastyczne.

Protezy ruchome to uzupełnienia, które pacjent może samodzielnie wyjmować. Wyróżniamy tu protezy akrylowe całkowite (stosowane przy całkowitym bezzębiu) oraz protezy częściowe. Te ostatnie posiadają precyzyjną metalową konstrukcję, która opiera się na pozostałych zębach pacjenta, co zapewnia znacznie większą stabilność i lepszy komfort podczas jedzenia niż w przypadku prostych modeli osiadających. Osobne miejsce zajmują protezy elastyczne, wykonane z materiałów takich jak nylon czy acetal. Są one lżejsze i bardziej odporne na złamania, a ich elementy mocujące są często niemal niewidoczne.

Najbardziej zaawansowaną grupę uzupełnień stanowią protezy stałe oraz rozwiązania oparte na implantach. Do tej kategorii należą mosty protetyczne oraz systemy typu overdenture. Te ostatnie to specyficzne prace łączone: wykorzystują one elementy stałe (np. mosty lub zaczepy na implantach) jako bazę do stabilnego montażu protezy.

Choć systemy overdenture są stabilizowane za pomocą wszczepów, co eliminuje problem przemieszczania się podczas mówienia i jedzenia, w sensie technicznym nadal pozostają uzupełnieniami ruchomymi. Oznacza to, że pacjent może je wypiąć w celu utrzymania higieny, ciesząc się jednocześnie komfortem i odczuciami zbliżonymi do posiadania własnego uzębienia.

Sprawdź też: Rodzaje protez zębowych – zobacz czym się różnią?

Jak dobiera się protezę zębową?

Proces doboru uzupełnienia opiera się na szczegółowej analizie klinicznej. Podczas wizyty konsultacyjnej lekarz ocenia nie tylko liczbę braków, ale także stan dziąseł, wysokość wyrostka zębodołowego oraz sposób, w jaki zęby górne stykają się z dolnymi. Ważnym elementem jest badanie estetyczne – dobór koloru i kształtu zębów tak, aby pasowały do wieku, karnacji oraz naturalnych cech pacjenta. Lekarz musi również wykluczyć wady zgryzu, które mogłyby prowadzić do pękania nowej protezy lub powodować ból w okolicy stawów. Na tym etapie analizuje się również biomechanikę żucia, aby nowa konstrukcja nie przeciążała tkanek miękkich.

Kto wykonuje protezy zębowe?

Leczenie protetyczne to proces zespołowy, wymagający wysokiej precyzji na każdym etapie. Główną rolę odgrywa protetyk, który planuje przebieg terapii, wykonuje niezbędne przygotowanie zębów filarowych i pobiera wyciski – tradycyjne lub nowoczesne skany cyfrowe. Na podstawie tych danych technik dentystyczny w laboratorium protetycznym przygotowuje model, a następnie formuje gotową protezę. Całość wymaga ścisłej współpracy, aby uzupełnienie było stabilne i nie powodowało bolesnych ucisków na wrażliwą błonę śluzową.

Przygotowanie do wykonania protezy zębowej

Przed przystąpieniem do pobrania ostatecznych wycisków konieczna jest pełna sanacja jamy ustnej. Oznacza to, że wszystkie pozostałe zęby muszą zostać wyleczone z próchnicy, a stany zapalne przyzębia i dziąseł wyeliminowane. Często niezbędna jest profesjonalna higienizacja, czyli usunięcie kamienia i osadu, co pozwala na dokładniejsze odwzorowanie tkanek. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić leczenie chirurgiczne, np. usunięcie zębów nierokujących lub plastykę tkanek miękkich, aby stworzyć optymalne warunki pod przyszłą płytę protezy. Diagnostyka obrazowa, taka jak zdjęcie pantomograficzne, jest standardem pozwalającym ocenić kondycję kości i korzeni niewidocznych podczas zwykłego badania.

Protezy zębowe – wskazania

Potrzeba wykonania protezy wynika z różnych stanów klinicznych, które utrudniają codzienne funkcjonowanie. Do głównych wskazań należą:

• całkowite bezzębie w szczęce lub żuchwie,
• rozległe braki międzyzębowe, których nie można uzupełnić mostami stałymi,
• braki skrzydłowe,
• upośledzenie funkcji żucia prowadzące do problemów z układem trawiennym,
• zaburzenia estetyki twarzy, takie jak zapadnięte policzki czy ścieńczenie warg,
• wady wymowy wynikające z luk w uzębieniu,
• potrzeba ochrony pozostałych zębów przed nadmiernym ścieraniem i przemieszczaniem się.

Protezy zębowe – przeciwwskazania

Mimo postępu w stomatologii, istnieją sytuacje, w których leczenie protetyczne musi zostać odroczone lub wymaga zmiany metody. Najczęstsze przeciwwskazania to:

• ostre stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej oraz czynne infekcje grzybicze,
• nieuregulowane choroby przyzębia z dużą ruchomością zębów,
• rany i owrzodzenia wymagające wygojenia przed kontaktem z płytą protezy,
• stwierdzona alergia na składniki materiałów protetycznych (np. monomer akrylu),
• bardzo silne odruchy wymiotne utrudniające noszenie protez górnych z pełną płytą,
• ciężkie zaburzenia współpracy z pacjentem wynikające z niektórych schorzeń ogólnoustrojowych.

Protezy zębowe – zalecenia po leczeniu

Prawidłowe użytkowanie i pielęgnacja uzupełnienia protetycznego mają decydujący wpływ na zdrowie jamy ustnej oraz trwałość samej pracy. Po oddaniu gotowej protezy pacjent przechodzi etap adaptacji, podczas którego uczy się jedzenia i mówienia w nowej sytuacji. Ważnym elementem tego procesu jest rygorystyczna higiena, dlatego każde uzupełnienie ruchome należy dokładnie czyścić po każdym posiłku przy użyciu specjalnych szczoteczek. Najlepszym i najbezpieczniejszym rozwiązaniem do mycia protezy jest użycie szarego mydła.

W przypadku protez osiadających zaleca się ich wyjmowanie na noc, co pozwala błonie śluzowej na niezbędną regenerację. Niezwykle ważne są także regularne wizyty kontrolne, które umożliwiają stomatologowi wczesne wykrycie ewentualnych osiadań konstrukcji. Pozwala to na wykonanie niezbędnych korekt, co skutecznie zapobiega powstawaniu bolesnych odleżyn w jamie ustnej.

Dlaczego warto wykonać protezę zębów w LUX MED Stomatologia?

LUX MED Stomatologia zapewnia opiekę doświadczonych specjalistów oraz dostęp do nowoczesnej diagnostyki obrazowej i skanerów wewnątrzustnych, co gwarantuje właściwe dopasowanie protezy w krótkim czasie. Dzięki współpracy z renomowanymi laboratoriami uzupełnienia wykonywane są z najwyższej klasy biozgodnych materiałów. Proces leczenia obejmuje pełne wsparcie – od przygotowania jamy ustnej, przez dobór optymalnej konstrukcji, aż po opiekę w okresie adaptacji. Szeroka sieć placówek w całej Polsce umożliwia wygodne planowanie wizyt kontrolnych w dogodnej lokalizacji.

Najczęściej zadawane pytania o protezy zębowe

Ile kosztują protezy zębowe?

Koszt wykonania protezy jest uzależniony od stopnia skomplikowania konstrukcji oraz jakości zastosowanych materiałów. Protezy akrylowe są rozwiązaniem najbardziej dostępnym, natomiast modele szkieletowe czy elastyczne wymagają większych nakładów ze względu na zaawansowany proces technologiczny. Najwyższy koszt generują rozwiązania stałe i te stabilizowane na implantach, ponieważ oferują one najwyższy komfort życia i największą trwałość. Dokładny kosztorys lekarz przedstawia po opracowaniu indywidualnego planu leczenia, dostosowanego do specyficznych potrzeb i warunków anatomicznych pacjenta.

Czy w protezie zębowej można spać?

W przypadku protez akrylowych osiadających lekarze zazwyczaj zalecają ich wyjmowanie na noc. Pozwala to błonie śluzowej na swobodne oddychanie i regenerację, co zapobiega rozwojowi infekcji grzybiczych i stanów zapalnych. Protezę na noc najlepiej przechowywać w suchym, czystym pojemniku po wcześniejszym jej umyciu.

Jak często należy wymieniać protezę na nową?

Przyjmuje się, że protezy ruchome powinny być wymieniane średnio co 5 lat. Wynika to z faktu, że jama ustna i podłoże kostne z czasem ulegają naturalnym zmianom zanikowym. Nawet jeśli sama proteza nie jest zniszczona, może przestać idealnie przylegać, co prowadzi do jej niestabilności i dyskomfortu.