Uczulenie na trawy – jak radzić sobie z uciążliwymi objawami

Alergia na trawy – objawy, które najczęściej mylimy z przeziębieniem

Alergia na trawy daje objawy przede wszystkim ze strony nosa, oczu i dolnych dróg oddechowych. Po kontakcie z alergenem organizm osoby uczulonej uruchamia reakcję IgE-zależną, w której ważną rolę odgrywa histamina. To ona odpowiada m.in. za świąd, wodnistą wydzielinę, kichanie i zaczerwienienie spojówek. W standardach alergologicznych wskazuje się, że histamina ma szczególne znaczenie w alergicznym nieżycie nosa, zapaleniu spojówek i pokrzywce.

Jakie są typowe objawy alergii na trawy u dorosłych i dzieci?

Najczęstsze objawy alergii na trawy to:

• wodnisty katar, zatkany nos i napadowe kichanie,
• świąd nosa, gardła, podniebienia lub uszu,
• łzawienie, pieczenie i zaczerwienienie oczu,
• kaszel, chrypka, uczucie duszności lub świszczący oddech,
• zmęczenie, rozdrażnienie, problemy ze snem i koncentracją,
• zaostrzenie objawów po przebywaniu na łące, boisku, działce lub po koszeniu trawy.

U części osób uczulenie na pyłki traw może współwystępować z astmą pyłkową. Niepokojące są zwłaszcza duszności, świszczący oddech, kaszel po wysiłku lub nocne wybudzenia. W takiej sytuacji warto skonsultować się z lekarzem, np. specjalistą alergologiem, który może zaplanować diagnostykę i leczenie.

Uczulenie na pyłki traw a reakcje skórne – co warto wiedzieć?

Choć alergia na pyłki traw najczęściej kojarzy się z katarem siennym, u niektórych osób pojawiają się też objawy skórne. Może to być pokrzywka kontaktowa po leżeniu na trawie, świąd skóry albo zaostrzenie atopowego zapalenia skóry po spacerze na łące. Po powrocie do domu warto wziąć prysznic, umyć włosy i zmienić ubranie – pyłek osiada na skórze, tkaninach i włosach, dlatego może podtrzymywać objawy jeszcze długo po zakończeniu spaceru.

Kiedy pylą trawy? Sprawdź kalendarz pylenia traw w Polsce

Odpowiedź na pytanie: kiedy pylą trawy, zależy głównie od pogody i regionu. W praktyce sezon zaczyna się najczęściej w maju, a najwyższe stężenia obserwuje się w czerwcu i lipcu. Koniec maja, czerwiec i lipiec to okres pylenia traw, w tym zbóż, a rozpoczęcie i zakończenie pylenia zależy od warunków klimatycznych. Różnica między południowo-zachodnią a północno-wschodnią Polską może wynosić około 10–14 dni.

Pylenie traw – w których miesiącach stężenie pyłków jest najwyższe?

Deszcz krótkotrwale oczyszcza powietrze z pyłków, dlatego spacer po opadach bywa lepiej tolerowany. Odwrotnie działa sucha, ciepła i wietrzna pogoda – wtedy pylenie trawy i ekspozycja na alergeny mogą być bardziej dokuczliwe. Warto śledzić lokalne komunikaty, np. Ośrodek Badania Alergenów Środowiskowych, który publikuje informacje o stężeniach pyłku roślin w Polsce.

Alergia na trawy – co pomaga?

W leczeniu objawów stosuje się przede wszystkim leki przeciwhistaminowe II generacji, glikokortykosteroidy donosowe, krople do oczu oraz preparaty nawilżające błonę śluzową nosa. Dobór leczenia zależy od wieku, nasilenia objawów, chorób współistniejących i tego, czy alergia na pyłki traw dotyczy wyłącznie nosa i oczu, czy również oskrzeli.

W codziennym funkcjonowaniu pomagają też nawyki ograniczające kontakt z alergenem:

• wietrzenie mieszkania po deszczu lub wcześnie rano, gdy stężenie pyłków bywa niższe,
• płukanie nosa solą fizjologiczną lub wodą morską,
• używanie okularów przeciwsłonecznych na zewnątrz,
• suszenie prania w domu w okresie wysokiego pylenia,
• stosowanie oczyszczacza powietrza z filtrem HEPA,
• mycie włosów przed snem, aby nie przenosić pyłków na poduszkę.

Jeżeli objawy powtarzają się co roku, warto wykonać testy alergiczne skórne i panele alergiczne.

Zobacz także:

Co pyli w maju

Co pyli w kwietniu

Alergia krzyżowa z trawami – czego nie jeść, aby nie nasilać reakcji?

Alergia krzyżowa trawy–pokarmy wynika z podobieństwa białek obecnych w pyłkach i w niektórych produktach roślinnych. U osoby uczulonej układ odpornościowy może pomylić alergeny, co prowadzi do świądu jamy ustnej, drapania w gardle, obrzęku warg albo zaostrzenia kataru. Pyłki traw mogą reagować krzyżowo m.in. z melonem, arbuzem, pomidorem, ziemniakiem, kiwi, pomarańczą i orzeszkami ziemnymi; mechanizm PFAS jest reakcją IgE-zależną na białka pyłków i pokarmów roślinnych.

Nie każdy alergik musi eliminować te produkty. Dietę warto modyfikować tylko wtedy, gdy objawy rzeczywiście pojawiają się po konkretnym pokarmie. W razie silnej reakcji, obrzęku gardła lub duszności konieczna jest pilna konsultacja lekarska.

Odczulanie na trawy jako sposób na trwałe ograniczenie alergii

Odczulanie na trawy, czyli immunoterapia alergenowa, jest leczeniem przyczynowym. Polega na regularnym podawaniu kontrolowanych dawek alergenu, aby organizm stopniowo zmniejszał nadreaktywność. W odróżnieniu od leków objawowych immunoterapia może zmieniać przebieg choroby alergicznej. W praktyce rozważa się ją wtedy, gdy objawy są nasilone, powtarzają się co sezon, wymagają stałego leczenia albo utrudniają naukę, sen, pracę lub aktywność fizyczną.

Ile trwa odczulanie na trawy?

Odczulanie na trawy, czyli immunoterapia alergenowa, trwa zwykle od 3 do 5 lat. Leczenie rozpoczyna się po kwalifikacji alergologicznej i potwierdzeniu uczulenia, np. testami skórnymi lub oznaczeniem swoistego IgE. Terapia może mieć formę zastrzyków podskórnych albo preparatów podjęzykowych, stosowanych zgodnie z ustalonym schematem. Pierwsze zmniejszenie objawów część pacjentów zauważa już w pierwszym sezonie leczenia, jednak dla uzyskania trwalszego efektu konieczna jest regularność i kontynuowanie terapii przez kilka kolejnych sezonów pylenia. Decyzję o czasie trwania odczulania zawsze podejmuje alergolog, uwzględniając nasilenie objawów, tolerancję preparatu i odpowiedź organizmu na leczenie.

Więcej o tej metodzie: Odczulanie alergologiczne.

Podsumowanie

Uczulenie na trawy najczęściej nasila się od końca maja do lipca i może powodować katar sienny, łzawienie oczu, kaszel, zmęczenie, a u części osób także objawy skórne.. W leczeniu pomagają leki przeciwhistaminowe, preparaty donosowe, ograniczanie kontaktu z pyłkiem oraz diagnostyka alergologiczna. Przy silnych, nawracających objawach warto rozważyć odczulanie na trawy, które trwa zwykle 3–5 lat i może zmniejszać przyczynę choroby, a nie tylko jej objawy. Szczególnej uwagi wymaga uczulenie na trawy u dziecka, ponieważ przewlekły katar i kaszel mogą wpływać na sen, koncentrację i aktywność.

Treść została przygotowana zgodnie z zasadami Evidence-Based Medicine – medycyny opartej na faktach i wiarygodnych źródłach.