Badania kontrolne

Jakie są podstawowe badania kliniczne jamy ustnej?

Badanie kliniczne jamy ustnej jest podstawowym elementem każdej wizyty stomatologicznej. Większość badań kontrolnych polega na ocenie stanu uzębienia i przyzębia. Lekarz stomatolog dokładnie ogląda zęby oraz dziąsła pacjenta, sprawdzając m.in. obecność ubytków próchnicowych, stan wypełnień czy oznaki zapalenia dziąseł.

Do takiego przeglądu wykorzystuje się lusterko stomatologiczne, odpowiednie oświetlenie i w razie potrzeby zgłębnik diagnostyczny, aby wykryć trudno dostrzegalne nieprawidłowości.

Regularne odbywanie takich wizyt (najlepiej co 6 miesięcy) daje pewność, że zęby pozostają zdrowe, a wcześnie wykryte potrzeby lecznicze pozwolą uniknąć komplikacji zdrowotnych i terapeutycznych w przyszłości.

Badania radiologiczne

Badania radiologiczne (rentgenowskie) stanowią ważne uzupełnienie badania klinicznego, ponieważ umożliwiają zajrzenie w głąb struktur niewidocznych gołym okiem. Dzięki zdjęciom RTG zębów pozwalają stomatolog ma szansę na:

• wykrycie ubytków próchnicowych niewidocznych podczas badania klinicznego (zwłaszcza na powierzchniach stycznych zębów),
• ocenę stanu kości i tkanek okołowierzchołkowych czy zlokalizowanie zmian patologicznych (takich jak torbiele). 

Najczęściej wykonuje się następujące rodzaje zdjęć radiologicznych:

1. Zdjęcia wewnątrzustne (punktowe) – pozwalają na dokładną ocenę pojedynczych zębów lub niewielkiej grupy zębów.
2. Zdjęcie pantomograficzne (panoramiczne) – obejmuje wszystkie zęby obu szczęk wraz z okolicznymi strukturami (kośćmi szczęki i żuchwy, stawami skroniowo-żuchwowymi itp.).
3. Tomografia komputerowa stożkowa (CBCT) – daje trójwymiarowy obraz struktur anatomicznych i jest wykorzystywana w trudniejszych przypadkach (np. przy planowaniu implantów lub diagnostyce rozległych zmian).

Diagnodent – laserowa diagnostyka próchnicy

Diagnodent to laser diagnostyczny, przy pomocy którego próchnica jest wykrywana już we wczesnym stadium w tkankach zęba, które na pierwszy rzut oka wydają się zdrowe. Nie ma możliwości zdiagnozowania takiego ubytku za pomocą tradycyjnych metod diagnostyki. Daje on możliwość wykrycia najmniejszej zmiany patologicznej, bez konieczności robienia zdjęć rentgenowskich. Ta technika fluorescencji laserowej wykorzystywana jest najczęściej do oceny wczesnych zmian próchnicowych na powierzchniach gładkich i w obrębie wąskich i głębokich bruzd zlokalizowanych na powierzchniach żujących.

Diafanoskopia – wykrywanie pęknięć i próchnicy

Diafanoskopia jest to test podświetlania zęba silnym źródłem światła, który jest użyteczny w wykrywaniu pęknięć tkanek twardych korony zęba oraz lokalizowania ubytków i próchnicy wtórnej na powierzchniach stycznych zębów. Aby uwidocznić płytkę nazębną, poinstruować pacjenta, które miejsca wymagają poprawy higieny, stosujemy metodę wybarwiania. Jest to bardzo praktyczny sposób kontroli higieny jamy ustnej, niezwykle przydatny w prowadzeniu edukacji zdrowotnej pacjenta i wspólnym dbaniu o zdrowie jamy ustnej.

Diagnostyka błony śluzowej jamy ustnej

Diagnostyka błony śluzowej obejmuje badanie warg, błony śluzowej policzków, przedsionka jamy ustnej, języka, gardła, migdałków, podniebienia. Ważny jest tutaj koloryt, struktura powierzchni błony śluzowej oraz odpowiednia jej wilgotność. Błona śluzowa jamy ustnej może być miejscem manifestowania objawów różnych chorób ogólnoustrojowych(np. cukrzycy).

Dlatego każda nieprawidłowość powinna być odnotowana podczas badania.

Diagnostyka węzłów chłonnych

Diagnostyka węzłów chłonnych stanowi również element kompleksowego badania zdrowia jamy ustnej. Węzły chłonne są elementem układu odpornościowego, odpowiedzialnego za reakcje obronne organizmu. Działają jak filtry dla obcych ciał, zatrzymując je i niszcząc. Węzły są wielkości od kilku milimetrów do ok. 2-3 centymetrów. Połączone są ze sobą naczyniami limfatycznymi, w których płynie chłonka (limfa). 

Powiększenie węzłów chłonnych, zmiana ich spoistości i/lub ich bolesność jest najczęściej objawem infekcji, ale może być też objawem zdecydowanie poważniejszej choroby (na przykład nowotworowej). Każda zmiana zaobserwowana przez pacjenta powinna zostać zgłoszona lekarzowi.

Diagnostyka ślinianek

Diagnostyka ślinianek – gruczołów wydzielania zewnętrznego, wytwarzających ślinę – obejmuje badanie wzrokowe ich ujść, badanie palpacyjne oraz dodatkowe np. USG, RTG ślinianek (sialografia) i tomografię komputerową.

Kontrola pacjentów z uzupełnieniami protetycznymi

Pacjenci korzystający z uzupełnień protetycznych – zarówno ruchomych, jak i stałych – wymagają regularnych, specjalistycznych badań kontrolnych.

Podczas takiej wizyty stomatolog ocenia stan techniczny uzupełnienia (np. czy proteza lub most nie uległy uszkodzeniu, czy nadal dobrze dopasowują się do podłoża) i kondycję tkanek jamy ustnej wokół uzupełnień.

Regularna kontrola pozwala odpowiednio wcześnie wychwycić ewentualne problemy, takie jak podrażnienia błony śluzowej, stan zapalny dziąseł pod protezą, rozchwianie czy też uszkodzenie elementów protetycznych. W rezultacie stomatolog ma szansę szybciej podjąć korektę lub leczenie.

Umów się na konsultację: Stomatolog Warszawa, Stomatolog Kraków, Stomatolog Gdańsk, Stomatolog Szczecin, Stomatolog Poznań, Stomatolog Katowice

Treść została przygotowana zgodnie z zasadami Evidence-Based Medicine – medycyny opartej na faktach i wiarygodnych źródłach.

Zobacz także:

Zgryz przewieszony – rzadki, ale problematyczny. Co warto wiedzieć?

Usuwanie korzenia zęba – co warto wiedzieć przed zabiegiem?

Przeszczep dziąsła – odnowa uśmiechu i zdrowia jamy ustnej