Jak leczyć łuszczycę skóry głowy?

Czym jest łuszczyca skóry głowy?

Łuszczyca skóry głowy jest przewlekłą, autoimmunologiczną chorobą zapalną owłosionej skóry, która powoduje nadmierną proliferację i zaburzenie różnicowania komórek naskórka. Do charakterystycznych zmian skórnych w przebiegu łuszczycy skóry głowy zalicza się uporczywy świąd i suchość skóry, czerwone, łuszczące się płaty skóry, które często przypominają łupież lub łojotokowe zapalenie skóry. Mają one jednak przewlekły i nawrotowy charakter.

Zobacz także: Łojotokowe zapalenie skóry głowy - jak sobie z nim radzić

Łuszczyca skóry głowy nie jest chorobą zakaźną, nie można się więc nią zarazić poprzez bezpośredni kontakt fizyczny. Niestety jej charakterystyczne objawy mogą znacznie wpływać na jakość życia chorych.

Zobacz także: Łuszczyca - jakie są objawy

W jaki sposób objawia się łuszczyca skory głowy?

Pierwsze objawy pojawiające się w przebiegu łuszczycy skóry głowy są dość charakterystyczne i obejmują:

• zaczerwienienie skóry w obrębie zmian,
• zmiany na skórze głowy w postaci suchych łusek o srebrzystym odcieniu
• uporczywy świąd w miejscach chorobowo zmienionych,
• bolesność niektórych miejsc na skórze głowy,
• wzmożone wypadanie włosów, przybierające w niektórych przypadkach postać ogniskowego łysienia.

Niektóre objawy łuszczycy skóry głowy mylone są z atopowym zapaleniem skóry, łojotokowym zapaleniem skóry, grzybicą lub łupieżem. Warto więc dla postawienia pewnego rozpoznania skonsultować się ze specjalistą, jakim jest lekarz dermatolog. Wsparcie trychologa może być pomocne w pielęgnacji skóry i włosów.

Jakie są przyczyny łuszczycy skóry głowy?

Dotychczasowe badania nie pozwoliły jednoznacznie wyjaśnić przyczyn rozwoju łuszczycy skóry głowy. Wiadomo jednak, że u podłoża tego schorzenia leżą predyspozycje genetyczne oraz nieprawidłowa odpowiedź autoimmunologiczna, powodujące przyspieszone podziały komórek naskórka oraz zaburzenia procesu złuszczania. W prawidłowych warunkach procesy przemiany komórek trwają od ok. 26 do 30 dni. U osób cierpiących z powodu łuszczycy skóry głowy proces ten trwa około 3-5 dni. Nowe komórki dojrzewają zbyt szybko i nie nadążają ze złuszczaniem się, co prowadzi do powstawania charakterystycznych łusek i zaczerwienienia skóry.

Wiadomo również, że w dużym stopniu za rozwój łuszczycy skóry głowy odpowiadają też:

• narażenie na stres i silne emocje,
• zmiany hormonalne, np. towarzyszące ciąży, menopauzie i dojrzewaniu,
• infekcje
• urazy mechaniczne skóry,
• przyjmowanie niektórych leków,
• palenie papierosów oraz nadmierne spożywanie alkoholu,
• ekspozycja na promieniowanie UV lub skrajne warunki pogodowe.

Łuszczyca skóry głowy może występować jako odrębna jednostka chorobowa lub stanowić część uogólnionej łuszczycy, która obejmuje także inne części ciała.

Zobacz także: Skąd się bierze łupież i jak się go pozbyć

Jak zdiagnozować łuszczycę skóry głowy?

Diagnostyką i leczeniem łuszczycy skóry głowy zajmuje się lekarz dermatolog. Aby rozpoznać to schorzenie w pierwszym etapie lekarz przeprowadza wnikliwy wywiad kliniczny i ocenia zmiany chorobowe w badaniu fizykalnym. Podczas oględzin skóry specjalista używa dermatoskopu – urządzenia przypominającego długopis. Znajdująca się w nim kamera pozwala na ocenę skóry w dużym powiększeniu i wykonanie zdjęć.

W diagnostyce różnicowej łuszczycy skóry głowy konieczne może okazać się również wykonanie badań laboratoryjnych, w tym np. testów mykologicznych w celu różnicowania łuszczycy ze zmianami grzybiczymi lub badania histopatologicznego wycinka skóry głowy, aby ocenić charakter zmian i potwierdzić diagnozę lub różnicować chorobę z innymi dermatozami, a przy nasilonym wypadaniu włosów również trichogramu. Ostatnia metoda polega na laboratoryjnej ocenie próbek włosów z cebulkami, co umożliwia określenie typu wypadania włosów i stopnia ich uszkodzenia.

Jak wygląda leczenie łuszczycy skóry głowy?

Podstawę leczenia łuszczycy skóry głowy stanowi stosowanie keratolitycznych preparatów miejscowych z kwasem salicylowym, mocznikiem, dziegciem lub olejkami roślinnymi. Ich celem jest zmiękczenie i usunięcie nawarstwionych, złuszczających się elementów naskórka, łagodzenie objawów skórnych i przygotowanie skóry do aplikacji innych leków. Aby pozbyć się łusek, na owłosioną skórę głowy należy stosować preparaty gotowe dostępne w aptekach (szampony, oliwki, emulsje) lub leki recepturowe. Kolejnym etapem leczenia jest miejscowe stosowanie preparatów o działaniu przeciwzapalnym, redukującym świąd oraz hamującym nadmierne tempo podziałów komórkowych w obrębie naskórka. Takie działanie wykazują np. kortykosteroidy.

Skuteczność w niektórych przypadkach wykazuje również fototerapia (naświetlanie promieniami UVB) i terapia laserem ekscymerowym, które mogą stanowić leczenie wspomagające.

W ciężkich postaciach łuszczycy skóry głowy, która nie reaguje na leczenie miejscowe, konieczne może być zastosowanie terapii ogólnoustrojowej - w tym retinoidów (pochodnych witaminy A), cyklosporyny czy metotrexatu. Tego typu terapie muszą być prowadzone pod ścisłą kontrolą dermatologa.

Jak wygląda codzienna pielęgnacja skóry przy łuszczycy?

U osób z łuszczycą skóry głowy bardzo ważna jest prawidłowa pielęgnacja i odpowiedni dobór łagodnych kosmetyków. Zaleca się również unikanie czynników wyzwalających i preparatów, które mogą podrażnić skórę głowy, takich jak kosmetyki zawierające alkohol, silne detergenty czy substancje zapachowe. Do mycia trzeba korzystać z letniej wody, ponieważ gorąca może wywołać dodatkowe podrażnienia.

Szampony na łuszczycę powinny zawierać delikatne substancje myjące i oczyszczające skórę głowy, łagodząc podrażnienia i redukując świąd oraz dyskomfort. Dzięki temu możliwe będzie utrzymanie skóry głowy w jak najlepszej kondycji i zminimalizowanie objawów dermatozy.

Aby uzyskać szybką remisję choroby wszystkie preparaty powinny być stosowane regularnie pod okiem lekarza specjalisty.

Jakie są powikłania nieleczonej łuszczycy skóry głowy?

Nieleczona lub nieprawidłowo leczona łuszczyca skóry głowy wiąże się z bólem, pieczeniem, nadmiernym łuszczeniem się i nasileniem świądu. Bardzo często osoby cierpiące z powodu łuszczycy drapią się szukając ukojenia, co prowadzi do powstania pęknięć, krwawiących ognisk i jeszcze większego pogorszenia stanu skóry. Łuszczyca głowy może doprowadzić do nasilonego, aczkolwiek zazwyczaj przejściowego wypadania włosów. W większości przypadków po opanowaniu procesu zapalnego dochodzi do ich ponownego odrostu. Aby ograniczyć objawy i zapobiec powikłaniom choroby, należy jak najszybciej zastosować adekwatne leczenie oraz profilaktykę nawrotów.

Jak wygląda życie codzienne z łuszczycą skóry głowy?

Osoby chore na łuszczycę powinny skupić się na rozpoznawaniu i unikaniu możliwych indywidualnych czynników wyzwalających, które mogą prowadzić do zaostrzeń choroby. Niektóre z nich np. przewlekły stres, infekcje lub stosowanie nieodpowiednich kosmetyków wpływają na nasilenie objawów.

Również nieprawidłowa dieta sprzyjająca stanom zapalnym wraz z niezdrowym stylem życia mogą pośrednio nasilać procesy zapalne w organizmie, co pogarsza przebieg choroby i wpływa na zmniejszenie skuteczności leczenia.

Choć nie istnieje jedna uniwersalna dieta w leczeniu łuszczycy, zaleca się stosowanie zbilansowanej, zdrowej diety, bogatej w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, zdrowe tłuszcze roślinne (np. oliwę z oliwek), orzechy, nasiona oraz ryby. Osoby cierpiące z powodu łuszczycy skóry głowy powinny unikać spożywania produktów, które mogą nasilać procesy zapalne. Ograniczenie żywności wysoko przetworzonej, cukrów prostych i nadmiaru tłuszczów nasyconych może korzystnie wpływać na ogólny stan zdrowia i przebieg choroby. Wszelkie restrykcje dietetyczne powinny być indywidualnie dostosowane i najlepiej skonsultowane z lekarzem lub dietetykiem.

Jakie objawy łuszczycy skóry głowy wymagają pilnej wizyty u lekarza?

Na pilną konsultację lekarską warto się udać w przypadku nagłego zaostrzenia zmian skórnych, pieczenia, krwawienia skóry głowy oraz zauważenia wypadania włosów.

Specjalistyczna pomoc lekarska pozwoli na uniknięcie domysłów i mylenia występujących objawów z innymi schorzeniami skóry.

Podsumowanie

Łuszczyca skóry głowy to przewlekła, dość uciążliwa, niezakaźna choroba skóry o przebiegu nawrotowym. Pacjenci często zmagają się z okresami remisji i zaostrzeń, które występują naprzemiennie. Charakterystyczne objawy choroby to łuszczące się płaty skóry, pod którymi znajduje się zaczerwieniona tkanka.

Do czynników ryzyka rozwoju łuszczycy skóry głowy zalicza się indywidualne predyspozycje genetyczne wraz z nieprawidłową reakcją autoimmunologiczna organizmu oraz czynniki wyzwalające takie jak infekcje, stres, urazy, palenie tytoniu czy picie alkoholu. 

Łuszczyca głowy może doprowadzić do wypadania włosów, Jest to skutek przewlekłego drażnienia i stanu zapalnego w obrębie skóry zawierającej mieszki włosowe. Jednak w większości przypadków po opanowaniu procesu zapalnego dochodzi do ich ponownego odrostu.

Szybka diagnoza, właściwe leczenie i odpowiednia pielęgnacja skóry osoby chorej na łuszczycę skóry głowy zapobiega przykrym następstwom choroby i poprawia komfort życia.