Artroskopia kolana – co to jest?

Artroskopia kolana to zabieg polegający na wykonaniu niewielkich nacięć w skórze i wprowadzeniu do wnętrza stawu małych instrumentów chirurgicznych, w tym kamery (artroskopu).

Głównym celem zabiegu wykonywanego w ramach chirurgii ortopedycznej jest przeprowadzenie diagnozy oraz leczenie różnych urazów lub schorzeń stawu kolanowego, w tym zwichnięć rzepki czy rekonstrukcji chrząstki.

Wskazania do zabiegu – kiedy wykonać artroskopię kolana?

Wskazaniem do wykonania artroskopii kolana są przede wszystkim urazy spowodowane kontuzjami, choroby degeneracyjne stawu, a także uporczywy ból kolana, który ogranicza ruchomość w stawie.

Artroskopia to także bardzo dokładna metoda diagnostyczna, która znacznie lepiej niż np. USG stawu kolanowego pozwala znaleźć przyczynę dolegliwości i ją naprawić. Metoda ta umożliwia lekarzom wykonywanie wielu zabiegów naprawczych, w tym:

• rekonstrukcję więzadeł krzyżowych (przedniego i tylnego);
• leczenie uszkodzeń łąkotek (bocznej i przyśrodkowej);
• naprawę uszkodzeń powierzchni chrzęstnych;
• usunięcie ciał wolnych (np. oderwanych fragmentów chrząstki);
• usunięcie objętej stanem zapalnym błony maziowej;
• płukanie i oczyszczenie stawu w przypadku infekcji.

Bardzo często artroskopia kolana wykorzystywana jest do rekonstrukcji chrząstki po przebytym zwichnięciu rzepki.

Przygotowanie do artroskopii kolana

Kwalifikacja do artroskopii odbywa się podczas konsultacji z ortopedą. Lekarz zbiera wywiad, bada pacjenta i analizuje badania obrazowe, takie jak RTG stawu kolanowego i rezonans magnetyczny tej okolicy. Następnie wydaje skierowanie na zabieg.

Przed operacją pacjent odbywa konsultację anestezjologiczną, w trakcie której wybiera się metodę znieczulenia. Może być to znieczulenie ogólne lub miejscowe (podpajęczynówkowe, zewnątrzoponowe). W niektórych przypadkach konieczne jest czasowe odstawienie lub zmiana leków, np. wpływających na krzepliwość krwi.

Bezpośrednio przed zabiegiem pacjent przygotowuje skórę w okolicy operowanego kolana – myje się w specjalnym płynie odkażającym. Kończyna operowana jest także oznaczana, aby zapobiec pomyleniu strony.

Jak przebiega artroskopia kolana?

Podczas artroskopii kolana pacjent jest ułożony na stole operacyjnym, najczęściej w pozycji na plecach. Ortopeda wykonuje minimum dwa około 1-centymetrowe nacięcia, przez które wprowadza do stawu kamerę i niezbędne narzędzia.

W trakcie operacji staw jest stale przepłukiwany fizjologicznym roztworem soli, co poprawia widoczność operowanych struktur. Czas trwania artroskopii jest zróżnicowany – od kilkudziesięciu minut do nawet 2–3 godzin, w zależności od zakresu zabiegu.

Po zakończeniu operacji nacięcia są zszywane, a w stawie może pozostać dren odprowadzający krew. Pacjent zwykle przebywa w szpitalu jedną dobę.

Artroskopia kolana z rekonstrukcją chrząstki

Artroskopia kolana z rekonstrukcją chrząstki jest zalecana dla pacjentów, którzy cierpią na różnego rodzaju uszkodzenia i dolegliwości ze strony stawu kolanowego, w tym:

• urazy chrząstki stawowej spowodowane kontuzjami;
• choroby degeneracyjne stawu kolanowego, obrzęk stawu;
• uszkodzenia chrząstki związane z przeciążeniem kolan lub ich nadmiernym użytkowaniem;
• uporczywe bóle kolana oraz ograniczoną ruchomość stawu.

Zabieg jest również wskazany dla osób, u których na podstawie samego RTG stawu kolanowego, USG stawu kolanowego lub rezonansu magnetycznego nie można postawić ostatecznej diagnozy. Podczas artroskopii lekarz może dokładnie obejrzeć wnętrze stawu kolanowego za pomocą kamery endoskopowej

Przebieg artroskopii kolana z rekonstrukcją chrząstki

W tym przypadku standardowa artroskopia jest rozszerzona o dodatkowy zabieg rekonstrukcji.

Rekonstrukcja chrząstki stawowej

W zależności od charakteru uszkodzenia lekarz może zastosować różne techniki naprawy lub regeneracji chrząstki, takie jak:

• mikrozłamania – metoda ta polega na wykonaniu serii drobnych nacięć w warstwie podchrzęstnej, stymulujących wytwarzanie tkanki chrzęstno-podobnej;
• przeszczepy chrzęstno-kostne – pobranie fragmentu zdrowej chrząstki z innej nieobciążanej części stawu i wszczepienie go w miejsce ubytku (mozaikoplastyka);
• zastosowanie implantów chrząstki – umieszczenie w miejscu uszkodzenia specjalnych rusztowań (membran), na których następuje regeneracja tkanki chrzęstnej;
• wykorzystanie komórek macierzystych – wstrzyknięcie do ubytku komórek o potencjale regeneracyjnym, pobranych z tkanki pacjenta.

Po zakończeniu rekonstrukcji chrząstki lekarz zespala nacięcia skórne za pomocą szwów lub zszywek, aby umożliwić prawidłowe gojenie się tkanek.

Zalety artroskopii kolana z rekonstrukcją chrząstki

Zastosowanie techniki artroskopowej w połączeniu z zaawansowanymi metodami rekonstrukcji chrząstki stawowej przywraca prawidłową strukturę i funkcję chrząstki stawowej. Dzięki temu ból w obrębie stawu kolanowego się zmniejsza, a pacjent może odczuć poprawę komfortu i jakości życia.

Rekonstrukcja chrząstki pomaga przywrócić prawidłową mobilność stawu kolanowego, co umożliwia swobodne wykonywanie codziennych czynności oraz powrót do aktywności fizycznej.

Dzięki małoinwazyjnemu charakterowi zabiegu artroskopowego czas powrotu do pełnej sprawności jest znacznie krótszy w porównaniu do tradycyjnych metod operacyjnych. Co ważne, artroskopia wiąże się z mniejszym ryzykiem wystąpienia poważnych powikłań, takich jak infekcje czy krwawienia, które mogą pojawić się po otwartych zabiegach chirurgicznych.

Rekonwalescencja po artroskopii kolana z rekonstrukcją chrząstki

Kluczowym elementem procesu leczenia po zabiegu artroskopii kolana z rekonstrukcją chrząstki jest kompleksowa rehabilitacja. Pacjent otrzymuje szczegółowe wytyczne dotyczące ćwiczeń, fizjoterapii oraz monitorowania postępów w leczeniu. Program ten obejmuje:

• wczesną mobilizację – już w pierwszych dniach po zabiegu pacjent rozpoczyna ostrożne ćwiczenia, mające na celu stopniowe przywracanie ruchomości stawu. Może to obejmować ćwiczenia bierne przy użyciu specjalnej szyny CPM (Continuous Passive Motion);
• wzmacnianie mięśni – kolejne etapy rehabilitacji obejmują ćwiczenia ukierunkowane na stopniowe wzmacnianie mięśni otaczających staw kolanowy, aby zapewnić mu odpowiednie wsparcie i stabilizację;
• fizjoterapię – specjalista przeprowadza zabiegi i terapie – masaże, elektroterapię czy hydroterapię – które mają na celu przyspieszenie gojenia się tkanek i poprawę funkcjonalności stawu.

Lekarz oraz fizjoterapeuta ściśle monitorują postępy pacjenta, dostosowując program rehabilitacji do indywidualnych potrzeb i etapu leczenia. Regularne wizyty kontrolne pozwalają na szybką identyfikację ewentualnych problemów i wdrożenie odpowiednich działań korygujących.

Artroskopia w leczeniu zwichnięć rzepki

Zwichnięcie rzepki to częste schorzenie, które może znacząco utrudniać codzienne życie. Artroskopia kolana w połączeniu z różnymi technikami leczenia stanowi skuteczne rozwiązanie dla osób, które cierpią na dolegliwości ze strony stawu kolanowego.

Artroskopia kolana + medializacja guzowatości kości piszczelowej + rekonstrukcja MPFL

Podczas tej kompleksowej procedury lekarz wykonuje artroskopię stawu kolanowego, a następnie przeprowadza medializację guzowatości kości piszczelowej (zabieg chirurgiczny stosowany w leczeniu nawrotowej niestabilności stawu rzepkowo-udowego, polegający na przesunięciu przyczepu więzadła rzepki wraz z fragmentem kości piszczelowej). Dodatkowo wykorzystuje się technikę rekonstrukcji MPFL. Rekonstrukcja  MPFL polega na rekonstrukcji więzadła rzepkowo - udowego przyśrodkowego rzepki, co zapewnia lepszą stabilizację rzepki (Weilby-Rouleau-Zawadzki ulnar patella). Ta kompleksowa metoda pozwala na skuteczne zabezpieczenie stawu kolanowego przed kolejnymi zwichnięciami.

Artroskopowa plastyka troczków przyśrodkowych rzepki (plastyka MPFL)

Plastyka MPFL (medial patellofemoral ligament) to zabieg mający na celu wzmocnienie troczków przyśrodkowych rzepki. Podczas artroskopii stawu kolanowego lekarz przeprowadza napięcie troczków w celu przywrócenia stabilności rzepki.

Rekonstrukcja dynamiczna MPFL

Rekonstrukcja dynamiczna MPFL polega na rekonstrukcji więzadła rzepkowo - udowego przyśrodkowego rzepki przy użyciu ścięgna mięśnia półścięgnistego/smukłego uda, co zapewnia skuteczne zabezpieczenie stawu kolanowego przed zwichnięciami.

Rekonstrukcja troczków przyśrodkowych rzepki (MPFL)

Podczas tej procedury lekarz przeprowadza anatomiczną rekonstrukcję troczków przyśrodkowych rzepki czyli więzadła mpfl (medial patellofemoral ligament), przy użyciu ścięgna mięśnia półścięgnistego / smukłego uda.

Możliwe powikłania po artroskopii kolana

Artroskopia kolana – podobnie jak inne zabiegi – niesie ze sobą ryzyko powikłań. Wśród nich wymienia się:

• nasilone dolegliwości bólowe (zwykle ustępują po 1–2 tygodniach);
• ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej;
• krwawienie w obrębie stawu (zazwyczaj wymaga punkcji lub ponownej interwencji);
• zakażenie w obrębie operowanej okolicy;
• uszkodzenie nerwów lub naczyń (bardzo małe ryzyko);

Ryzyko powikłań jest większe u pacjentów otyłych, diabetyków, osób cierpiących na choroby reumatyczne, uzależnionych od palenia tytoniu i tych, którzy mają już za sobą operację kolana.

Najczęściej zadawane pytania

Czego nie wolno robić po artroskopii kolana?

W okresie gojenia należy unikać gorących kąpieli i sauny (ryzyko infekcji) oraz czynności obciążających staw: głębokich przysiadów, klękania i prowadzenia auta przed odzyskaniem pełnej kontroli nad nogą.

Czy po artroskopii kolana trzeba nosić ortezę?

Przy prostych zabiegach zazwyczaj nie. Jest ona jednak konieczna (na 4–6 tygodni) po rekonstrukcji chrząstki, szyciu łąkotki lub stabilizacji rzepki, aby chronić naprawione struktury.

Prowadzenie samochodu po artroskopii kolana – kiedy można zacząć?

Zazwyczaj pacjenci mogą wrócić do prowadzenia auta po około 2–6 tygodniach. Kluczowym warunkiem jest odzyskanie takiej sprawności, która pozwoli na bezpieczne i gwałtowne hamowanie bez odczuwania bólu. Ostateczną decyzję o powrocie do prowadzenia pojazdu należy podjąć z lekarzem prowadzącym podczas wizyty kontrolnej.

Gdzie wykonać artroskopię kolana?

Kompleksową diagnostykę oraz zabiegi artroskopii kolana, zarówno w zakresie rekonstrukcji chrząstki, jak i leczenia zwichnięć rzepki, wykonasz w Szpitalach Grupy LUX MED. Łączymy wiedzę ekspercką operatorów z dostępem do nowoczesnych technologii medycznych i pełnym zapleczem rehabilitacyjnym, zapewniając pacjentom opiekę na każdym etapie powrotu do zdrowia.

Umów się na konsultację i rozpocznij diagnostykę, dzwoniąc na infolinię LUX MED pod numer telefonu 22 33 22 844, korzystając z Portalu Pacjenta lub odwiedzając jedną z naszych placówek.