Kiretaż – na czym polega ten zabieg i kiedy się go stosuje?

Co to jest kiretaż i kiedy się go wykonuje?

Kiretaż to zabieg periodontologiczny polegający na mechanicznym usunięciu kamienia poddziąsłowego, bakterii oraz zmienionej zapalnie tkanki (ziarniny) z kieszonek dziąsłowych znajdujących się blisko korzeni zębów. W przeciwieństwie do klasycznego skalingu, kiretaż obejmuje obszary głęboko położone poniżej linii dziąseł, które są niewidoczne gołym okiem, a gdzie toczy się stan zapalny. Wykonuje się go najczęściej wtedy, gdy głębokość kieszonek przyzębnych przekracza 4 mm. Wówczas pojawiają się też pierwsze objawy świadczące o tym, że występuje przewlekłe zapalenie dziąseł lub przyzębia – krwawienie, obrzęk, recesje dziąseł oraz zwiększa się ruchomość zębów.

Jeśli standardowa higienizacja nie przynosi poprawy, konieczne jest wykonanie kiretażu. Jest to leczenie przyczynowe chorób przyzębia, a nie jedynie zabieg redukujący objawy choroby.

Zobacz także: Czym jest skaling? Przebieg i efekty zabiegu usuwania kamienia

Rodzaje zabiegu: kiretaż zamknięty a otwarty

W stomatologii stosuje się kiretaż zamknięty i kiretaż otwarty. Wybór metody zależy od stopnia zaawansowania choroby i głębokości kieszonek dziąsłowych. Po wykonaniu szczegółowej diagnostyki periodontolog decyduje, która z nich będzie najlepsza. Obie są wykonywane w znieczuleniu.

Kiretaż zamknięty

Kiretaż zamknięty to mniej inwazyjna metoda, którą stosuje się przy płytszych kieszonkach przyzębnych, zwykle do 5 mm. Zabieg wykonywany jest bez konieczności nacinania dziąsła – stomatolog wprowadza specjalne narzędzia, zwane kiretami, pod dziąsło i usuwa złogi oraz bakterie mechanicznie z korzeni zębów.

Przy kiretażu zamkniętym nie ma konieczności ingerencji chirurgicznej, przez co rekonwalescencja po zabiegu jest znacznie szybsza i jest mniejsze ryzyko obrzęku. W przypadku dużych złogów kamienia lekarz może zalecić wykonywanie zabiegu etapami, dzieląc go na ćwiartki.

Kiretaż otwarty

Kiretaż otwarty to zabieg chirurgiczny stosowany w przypadku bardzo głębokich kieszonek i przy zaawansowanej chorobie przyzębia. W trakcie zabiegu nacinane jest dziąsło i odwarstwiany płat dziąsłowy, co daje lekarzowi pełną kontrolę nad oczyszczanym obszarem. Dzięki temu można znacznie dokładniej usunąć złogi kamienia i ziarninę. Na koniec zabiegu chirurg stomatolog wygładza powierzchnię korzeni, aby ograniczyć ponowne odkładanie się płytki bakteryjnej w tym miejscu.

Pełny dostęp pozwala na ocenę stanu kości wyrostka zębodołowego, co jest szczególnie istotne w przypadku zaawansowanej choroby przyzębia, gdzie zwiększa się ruchomość zębów. Wówczas zastosowanie kiretażu otwartego daje zdecydowanie lepsze rokowanie w ciężkich przypadkach, aby uchronić zęby przed ekstrakcją.

Czy kiretaż jest bolesny i kto go wykonuje?

Zabieg kiretażu wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym, dzięki czemu jest całkowicie bezbolesny. Po ustąpieniu znieczulenia może pojawić się przejściowy dyskomfort, tkliwość dziąseł lub nadwrażliwość zębów, które mijają samoistnie w ciągu kilku dni od wizyty. W przypadku kiretażu pacjenci obawiają się, czy boli i dlatego często rezygnują z leczenia. Warto więc podkreślić, że nowoczesne znieczulenia stomatologiczne są nie tylko bezpieczne, ale i przynoszą oczekiwaną ulgę.

Kolejną ważną kwestią jest fakt, kto wykonuje kiretaż. Jest to specjalistyczny zabieg, który powinien być przeprowadzony przez doświadczonego periodontologa lub chirurga stomatologicznego. Kiretaż nie jest procedurą wykonywaną rutynowo przez stomatologa zachowawczego.

Efekty leczenia – czy kiretaż jest skuteczny?

Kiretaż jest uznawany za jedną z najskuteczniejszych metod leczenia chorób przyzębia. Efekty zabiegu zależą przede wszystkim od zastosowania się do wszystkich zaleceń pozabiegowych oraz ścisłej współpracy pacjenta. Po prawidłowo przeprowadzonym leczeniu obserwuje się wyraźną redukcję stanu zapalnego już kilka dni po zabiegu. Zauważalne są również ustąpienie krwawienia dziąseł, spłycenie kieszonek czy poprawa stabilności zębów.

Kiretaż przed i po

Przed zabiegiem kieszonki są głębokie, wypełnione bakteriami i złogami, czasem również nagromadzoną ropą w przypadku rozległego stanu zapalnego. Po pełnym wygojeniu dziąsła mają zdecydowanie zdrowszy, bladoróżowy kolor i stają się wyraźnie napięte. Dzięki temu spłycają się kieszonki, co utrudnia dalszy rozwój paradontozy i pozwala zachować własne zęby na długie lata.

Czy istnieją przeciwwskazania do wykonania kiretażu?

Przeciwwskazania do kiretażu dzieli się na bezwzględne i względne. Do bezwzględnych należą:

• nieuregulowana cukrzyca,
• ciężkie skazy krwotoczne lub inne zaburzenia krzepnięcia krwi,
• białaczka i choroby nowotworowe w fazie aktywnej,
• świeżo przebyty zawał serca lub udar,
• choroby autoimmunologiczne.

Przeciwwskazania względne:

• przyjmowanie leków przeciwkrzepliwych (wymagana konsultacja kardiologiczna),
• ostre ropnie przyzębia, wymagające najpierw leczenia farmakologicznego,
• ciąża – w przypadku ciąży decyzja podejmowana jest indywidualna.

Zalecenia po kiretażu – jak dbać o dziąsła?

W przypadku kiretażu zalecenia pozabiegowe mają kluczowe znaczenie dla efektów leczenia.

Zalecenia po kiretażu:

• należy unikać jedzenia i picia do czasu całkowitego ustąpienia znieczulenia,
• w ciągu pierwszych kilku dni pacjent powinien stosować dietę miękką i półpłynną,
• warto zrezygnować z gorących, ostrych i kwaśnych posiłków, które mogą dodatkowo podrażniać tkanki,
• w celu przyspieszenia gojenia można sięgnąć po płukanki stomatologiczne z chlorheksydyną,
• w trakcie gojenia należy zwrócić szczególną uwagę na prawidłową higienę jamy ustnej, w tym celu powinno się delikatnie szczotkować operowany obszar miękką szczoteczką,
• w razie dolegliwości bólowych i obrzęku można stosować zimne okłady i ogólnodostępne leki przeciwbólowe.

Kiretaż to często ostatnia deska ratunku w leczeniu zaawansowanych chorób przyzębia. Prawidłowo wykonany pozwala zahamować paradontozę, zmniejszyć stan zapalny i uratować własne zęby przed utratą. 

Treść została przygotowana zgodnie z zasadami Evidence-Based Medicine – medycyny opartej na faktach i wiarygodnych źródłach.