Jakie są najczęstsze przyczyny bólu nadgarstka?

Budowa i funkcje nadgarstka

Nadgarstek to obszar anatomiczny między dłonią a przedramieniem. Skomplikowana struktura nadgarstka obejmuje m.in. 15 kości, stawy, ścięgna i mięśnie, umożliwiając nam wykonywanie precyzyjnych ruchów i utrzymanie różnych pozycji dłoni. Kości nadgarstka łączą się z kością łokciową i promieniową oraz pięcioma kośćmi śródręcza.

Nadgarstek pełni bardzo wiele różnych funkcji, które mają kluczowe znaczenie dla codziennego życia. Przede wszystkim ten element anatomiczny pozwala na wykonywanie precyzyjnych ruchów potrzebnych do pisania ręcznego i na klawiaturze, obsługi narzędzi, trzymania przedmiotów. Możliwość rotacji nadgarstka umożliwia wykonywanie skomplikowanych ruchów, co jest istotne w wielu zawodach, związanych z różnymi pracami manualnymi i innymi. Można uznać, że nadgarstek ma kluczowe znaczenie dla wielu codziennych czynności w życiu. Właśnie dlatego pojawienie się bólu tej okolicy jest niezwykle nieprzyjemne i może utrudniać gotowanie, pisanie, pracę, a także po prostu funkcjonowanie.

Przyczyny bólu nadgarstka – choroby

Ból nadgarstka może pojawić się u ludzi w różnym wieku, bez względu na wykonywany zawód, jednak najczęściej dolegliwość ta dotyczy osób pracujących przy komputerze lub manualnie, a także seniorów. Do najczęstszych przyczyn bólu nadgarstka można zakwalifikować urazy (m.in. złamania, zwichnięcia) oraz zespół cieśni nadgarstka (ZCN).

Zespół cieśni nadgarstka (ZCN)

Zespół cieśni nadgarstka to jedno z najczęstszych schorzeń związanych z nadgarstkiem, które wynika z ucisku nerwu pośrodkowego. Objawy obejmują mrowienie, ból i osłabienie dłoni. Przyczyną ZCN może być praca przy komputerze, powtarzające się ruchy rąk oraz urazy. Schorzenie to najczęściej dotyka osoby młode, które dużo i często pracują przy komputerze, a także kobiet po 50. roku życia. W przypadku podejrzenia ZCN najlepszym rozwiązaniem jest podjęcie szybkiej diagnozy, a więc przeprowadzenia badania lekarskiego w trakcie którego ortopeda wykona specjalistyczne testy (Tinela i Phalena). Dodatkowo może wykonać badanie USG oraz zlecić badanie przewodnictwa nerwowego (ENG). Proces leczenia obejmuje środki przeciwzapalne, fizykoterapię, a w poważniejszych przypadkach również zabiegi chirurgiczne.

Zobacz również: Leczenie zespołu cieśni nadgarstka

Kiedy boli nadgarstek? Ból przy zginaniu, podpieraniu i dźwiganiu

Pacjenci najczęściej odczuwają dolegliwości bólowe nadgarstka podczas podpierania się, robienia pompek lub zginania ręki.

Ból nadgarstka przy zginaniu, podpieraniu lub dźwiganiu może wskazywać na:

• przeciążenie ścięgien zginaczy, wynikające z wykonywania powtarzalnych ruchów, takich jak np. pisanie na klawiaturze czy praca w ogrodzie,
• podrażnienie pochewek ścięgnistych, które często prowadzą do przewlekłych stanów zapalnych,
• zespół de Quervaina, szczególnie jeśli ból występuje po stronie kciuka i nasila się przy chwytaniu,
• przeciążenie stawu, problemy z chrząstką stawową lub zmiany zwyrodnieniowe,
• uszkodzenie kompleksu chrząstki trójkątnej (TFCC) lub niestabilność stawu nadgarstkowego.

Przewlekły ból nadgarstka, drętwienie i mrowienie w dłoni sugeruje zespół cieśni nadgarstka.

Zobacz także: Zespół cieśni nadgarstka – jakie daje objawy? Rozpoznanie i leczenie

Ból nadgarstka bez urazu – czy to choroba?

Ból nadgarstka bez powodu może doskwierać osobom wykonującym pracę biurową. Charakteryzuje się ona powtarzalnymi ruchami, które obciążają nadgarstek.

Ból nadgarstka bez urazu jest charakterystyczny dla reumatoidalnego zapalenia stawów i dny moczanowej. Jeśli dolegliwości bólowe występują obustronnie i towarzyszy im poranna sztywność to konieczna jest wizyta u reumatologa.

Ból po urazie – skręcenie czy złamanie?

Częstą przyczyną bólu nadgarstka są również urazy mechaniczne takie jak skręcenie, czy złamanie. Nie warto bagatelizować bólu nadgarstka po upadku. Uraz mechaniczny niesie ze sobą ryzyko martwicy np. kości łódeczkowatej, która zaraz po upadku niewiele boli.

Upadki, kontuzje sportowe i wypadki komunikacyjne mogą powodować uszkodzenia więzadeł, ścięgien i kości w nadgarstku. Najczęściej złamaniu ulega kość łódeczkowata, co powoduje znaczny ból, a jednocześnie jest dosyć trudne do zdiagnozowania. Szczególne znaczenie w tym wypadku ma RTG nadgarstka

Domowe sposoby i ćwiczenia na ból nadgarstka

Z pomocą domowych sposobów można złagodzić tylko niektóre dolegliwości bólowe. Wizyta u lekarza będzie konieczna w przypadku, kiedy ból i obrzęk utrzymują się dłużej niż kilka dni lub się nasilają.

W złagodzeniu dolegliwości bólowych w obrębie nadgarstka pomocne są okłady z lodu, uciskanie bolącego nadgarstka i uniesienie kończyny do góry.

Nadgarstek boli również, kiedy jest przeciążony, np pracą przy komputerze. Warto odpowiednio wcześnie zadbać o ergonomiczną myszkę i klawiaturę.

Ulgę w bólu nadgarstka można również odczuć wykonując proste ćwiczenia rozciągające, takie jak zginanie grzbietowe i dłoniowe, masowanie nadgarstka i używanie piłek do rehabilitacji dłoni. Używanie lekkich hantli lub gumowych piłeczek do ćwiczeń może pomóc w redukcji bólu i poprawie elastyczności.

Diagnostyka i leczenie – kiedy z bólem nadgarstka udać się do lekarza?

Zwykle pierwszym wyborem jest ortopeda, chociaż w wielu przypadkach pomóc może również reumatolog. Lekarz zwykle zaczyna cały proces poprawy sytuacji Pacjenta od postawienia konkretnej diagnozy, co ma szczególne znaczenie w przypadku zespołu cieśni nadgarstka, drobnych uszkodzeń i poważniejszych złamań, a także chorób reumatoidalnych.

Po wstępnym rozpoznaniu specjalista kieruje pacjenta odczuwającego ból nadgarstka na dalszą diagnostykę. Zastosowanie znajduje przede wszystkim RTG nadgarstka i USG nadgarstka, niekiedy też inne badania obrazowe jak tomografia komputerowa nadgarstka i rezonans magnetyczny, a oprócz tego także badanie przewodnictwa nerwowego i badania laboratoryjne.

Leczenie dolegliwości bólowych obejmuje terapię farmakologiczną, fizjoterapię a w bardziej zaawansowanych przypadkach zabiegi chirurgiczne ręki. W niektórych sytuacjach wystarczają ćwiczenia wykonywane pod okiem fizjoterapeuty. Czasami pomaga również unieruchomienie nadgarstka przy pomocy szyny czy ortezy albo nieobciążanie go i zrezygnowanie na jakiś czas z prac manualnych. Pacjenci zachęcani są również do wykonywania różnego rodzaju ćwiczeń w domu, aby działać profilaktycznie i zadbać o swoje nadgarstki w przypadku wystąpienia ponownego bólu.

Podsumowanie

Nadgarstek jest skomplikowaną strukturą anatomiczną składającą się z wielu kości i więzadeł, która umożliwia wykonywanie złożonych ruchów, dlatego “samoistne” ustąpienie bólu jest często pozorne.

Dolegliwości bólowe nadgarstka mogą pojawiać się przy zginaniu lub obracaniu dłoni, dodatkowo promieniując do kciuka i palców, a w niektórych przypadkach nawet do przedramienia i łokcia.

W przypadku bólu nadgarstka, kiedy  domowe sposoby nie pomagają po kilku dniach warto skonsultować się z ortopedą, który specjalizuje się w diagnozowaniu i leczeniu urazów oraz schorzeń układu ruchu. Szybkie ustalenie przyczyny bólu nadgarstka i zastosowanie odpowiedniego leczenie istotnie poprawia codzienne funkcjonowanie chorego.