Cytologia płynna LBC

Cytologia płynna LBC – co to za badanie?

Cytologia płynna inaczej nazywana jest jednowarstwową lub cienkowarstwową. Dla jej określenia stosuje się także skrót LBC utworzony od angielskiej nazwy tego badania – liquid based cytology. Cytologia płynna jest przeznaczona dla wszystkich kobiet w wieku rozrodczym.

Cytologia LBC polega na pobraniu niewielkiej ilości komórek z tarczy i kanału szyjki macicy, a następnie ich ocenie pod mikroskopem. Dzięki temu możliwe jest wykrycie zmian komórkowych wymagających dalszej diagnostyki lub leczenia.

Cytologia klasyczna, tzw. sucha jest obecnie wykorzystywana tylko w uzasadnionych medycznie przypadkach.

Wskazania do wykonania cytologii

Cytologia może być wykonywana:

• jako uzupełnienie diagnostyki po dodatnim wyniku testu HPV HR,
• w przypadku nieprawidłowych wyników wcześniejszych badań przesiewowych,
• w diagnostyce objawów takich jak krwawienia kontaktowe, plamienia czy przewlekłe stany zapalne szyjki macicy,
• zgodnie z indywidualnymi zaleceniami ginekologa,
• w ciąży – jeśli istnieją wskazania medyczne lub badanie nie było wykonane wcześniej.

Częstotliwość wykonywania cytologii zależy od wieku pacjentki, wyników wcześniejszych badań, statusu zakażenia HPV oraz indywidualnej oceny lekarza.

Jak wygląda cytologia płynna LBC? Przebieg badania

Przed badaniem pacjentka rozbiera się od pasa w dół, dlatego warto włożyć na wizytę sukienkę, tunikę lub spódnicę. Dzięki temu można poczuć się bardziej komfortowo. W wielu gabinetach dostępne są jednorazowe spódniczki ginekologiczne, które sprawiają, że wizyta jest dla pacjentki mniej stresująca.

Przed wykonaniem cytologii ginekolog przeprowadza wywiad z pacjentką, podczas którego zapyta o:

• datę ostatniej miesiączki,
• regularność cyklu miesiączkowego,
• schorzenia ginekologiczne i choroby przewlekłe,
• długość krwawienia miesiączkowego.

Należy go również poinformować o lekach przyjmowanych na stałe, a także przebytych ciążach i porodach.

Aby wykonać cytologię szyjki pacjentka powinna położyć się na fotelu ginekologicznym, a nogi położyć na specjalnych podpórkach. Lekarz poprosi ją, żeby się rozluźniła. Dzięki temu badanie będzie powodowało mniejszy dyskomfort. Podczas cytologii lekarz ginekolog lub położna rozchyla wargi sromowe i wprowadza wziernik do pochwy, aby uwidocznić część szyjki macicy. Badanie zazwyczaj jest bezbolesne, jednak niektóre pacjentki mogą odczuwać lekki dyskomfort podczas pobierania próbki.

W trakcie cytologii płynnej LBC pobiera się próbkę z tarczy i kanału szyki macicy. Materiał do badań pobierany jest szczoteczką, którą umieszcza się w pojemniku o płynnym podłożu. Taki sposób przechowywania próbki zapobiega jej uszkodzeniu i minimalizuje ryzyko powstania błędów podczas badania mikroskopowego.

Niekiedy po cytologii występuje niewielkie plamienie lub krwawienie, które ustępuje w ciągu kilku godzin. Pojawia się ono w wyniku uszkodzenia naczyń krwionośnych podczas pobierania wymazu. Jeśli jednak jest ono obfite, przedłuża się lub towarzyszą mu skrzepy czy ból brzucha, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. U niektórych pacjentek może wystąpić również ból podbrzusza po cytologii. W takim wypadku można przyjąć standardowe leki przeciwbólowe dla złagodzenia tego objawu.

Pacjentka, która nie rozpoczęła współżycia, powinna poinformować o tym lekarza lub położną przed wykonaniem badania. Cytologia LBC u dziewicy przeprowadzana jest z zachowaniem szczególnej ostrożności, dodatkowo specjalista wybierze mniejszy wziernik.

Jak przygotować się do cytologii płynnej LBC?

Na 48 godzin przed cytologią należy zachować wstrzemięźliwość seksualną. Przed badaniem nie powinno się wykonywać badania ginekologicznego, w tym USG transwaginalnego (dopochwowego). Cytologii płynnej nie należy przeprowadzać w przypadku infekcji bakteryjnej pochwy i stanów zapalnych, o których mogą świadczyć upławy, swędzenie, pieczenie lub plamienia. W pierwszej kolejności powinno się je wyleczyć i dopiero wtedy wykonać badanie.

Dodatkowe zalecenia przed wykonaniem cytologii: przed samym badaniem należy się podmyć, używając do tego żelu do higieny intymnej lub po prostu mydła. Przynajmniej na dwa dni przed planowaną cytologią nie należy stosować globulek dopochwowych ani tamponów.

Cytologię LBC wykonuje się nie wcześniej niż dwa dni po zakończeniu krwawienia, a najpóźniej cztery – pięć dni przed kolejną miesiączką. Lekarze zalecają, aby przeprowadzić ją w 10–20. dniu cyklu.

Co wykrywa cytologia płynna LBC?

Badanie pozwala zdiagnozować raka szyjki macicy we wczesnym stadium. Ponadto cytologia może wykryć również:

• stany przednowotworowe (jeśli zostaną rozpoznane w porę i zostanie wdrożone odpowiednie leczenie, komórki atypowe nie przekształcą się w nowotworowe, z których powstaje rak inwazyjny),
• stan zapalny narządu rodnego,
• nieprawidłowości w obrębie szyjki macicy, spowodowane zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).

Profilaktyka raka szyjki macicy – co warto wiedzieć?

Większość przypadków raka szyjki macicy jest związana z przewlekłym zakażeniem wysokoonkogennymi typami wirusa HPV. Dlatego współczesna profilaktyka opiera się przede wszystkim na szczepieniach przeciwko HPV oraz wykonywaniu testów HPV HR, które pozwalają wykryć obecność wirusa jeszcze przed pojawieniem się zmian komórkowych.

W programie profilaktycznym NFZ kobiety w wieku 25–64 lat mogą korzystać z badań przesiewowych obejmujących test HPV HR, a w przypadku wyniku dodatniego również cytologię płynną (LBC) wykonywaną z tej samej próbki.

Cytologia płynna LBC – cena badania

Aktualny koszt badania cytologicznego można sprawdzić w cenniku usług LUX MED, na Portalu Pacjenta lub w sklepie LUX MED.