Stomatologia dziecięca – główne wyzwania i zagadnienia

Zdrowe zęby to wizytówka każdego z nas. Są ważne ze względów estetycznych, jak również funkcjonalnych – zapewniają pobieranie pokarmów czy wyraźne mówienie. Dbałość o zdrowie jamy ustnej powinno się rozpocząć już w wieku dziecięcym. Nawyki wyrobione w dzieciństwie mają ogromny wpływ na zdrowie zębów i przyzębia w dorosłości. Sprawdź, jakie są główne problemy stomatologiczne najmłodszych i w jaki sposób można im zapobiegać.

Co to jest stomatologia dziecięca?

Stomatologia dziecięca nazywana jest także pedodoncją. To specjalizacja stomatologiczna dotycząca najmłodszych pacjentów z uwagi na odrębności występujące w budowie układu stomatognatycznego w okresie rozwojowym. Mając na uwadze zdrowie jamy ustnej pacjentów w wieku rozwojowym, stomatologia dziecięca zajmuje się szeregiem zagadnień, m.in. takimi jak:

• ząbkowanie i zaburzenia ząbkowania;
• leczenie chorób błony śluzowej u dzieci;
• leczenie zębów mlecznych i zębów stałych niedojrzałych;
• urazy jamy ustnej, jakie się przytrafiają małym pacjentom podczas upadków czy zabaw, leczenie stanów pourazowych, odbudowa koron zębów;
• edukacja w zakresie prawidłowej higieny jamy ustnej;
• zapobieganie lękowi stomatologicznemu od najmłodszych lat;
• wady zgryzu – to rosnący problem wśród dzieci, którego przyczynami mogą być czynniki zewnętrzne (np. obgryzanie paznokci, gryzienie końcówki długopisu, ssanie paca) lub genetyczne. Stomatologia dziecięca jest w stanie zaproponować wiele skutecznych sposobów na problemy ze zgryzem u małych pacjentów;
• profilaktyka chorób jamy ustnej, zwłaszcza wciąż powszechnie występującej wśród najmłodszych próchnicy.

Stomatologia dziecięca zajmuje się pacjentami aż do uzyskania przez nich pełnoletności.

Pierwsza wizyta u stomatologa i wizyta adaptacyjna

Zabiegi higienizacyjne u dzieci należy zacząć wykonywać nie później niż w momencie pojawienia się pierwszych zębów. To także czas, kiedy rodzice powinni wybrać się maluchem na pierwszą wizytę do stomatologa dziecięcego. Specjalista określi harmonogram kolejnych spotkań i przekaże informacje na temat zasad higieny jamy ustnej u niemowlaka. Należy w tym miejscu wspomnieć o równie ważnej wizycie adaptacyjnej. Głównym jej celem jest przyzwyczajenie małego pacjenta do samego gabinetu stomatologicznego, zbudowanie zaufania i zminimalizowanie lęku dziecka przed dentystą. Powinna odbyć się, zanim dziecko ukończy 2 rok życia.

Stomatologia dziecięca – zabiegi profilaktyczne

Podstawą zapobiegania chorobom zębów i przyzębia u najmłodszych jest edukacja zdrowotna oraz zabiegi profilaktyczne. Stomatologia dziecięca zajmuje się edukowaniem – nauką prawidłowej higieny jamy ustnej i kształtowaniem właściwych nawyków żywieniowych. Dzieci i ich rodzice dowiadują się m.in.: w jaki sposób myć zęby, jakie dodatkowe zabiegi higienizacyjne mogą stosować, jaka szczoteczka i pasta są najbardziej odpowiednie dla dziecka. Jedną ze stosowanych w tym obszarze metod jest np. instruktaż mycia zębów.

Poza edukacją stomatologiczną niezwykle istotne są zabiegi profilaktyczne, których rodzaj dobierany jest przez stomatologa dziecięcego w zależności od stanu uzębienia dziecka i jego wieku. Oto najczęściej wykonywane z nich:

• fluoryzacja – polega na nakładaniu na powierzchnię zębów związków fluoru w postaci żeli, pianek lub lakierów;
• ozonowanie – polega na nałożeniu na objęty próchnicą ząb silikonowej nakładki połączonej z ozonatorem, który wytwarza gaz; zabieg pozwala na zatrzymanie zmian próchnicowych, jest w stanie usunąć znaczną część bakterii odpowiedzialnych za próchnicę;
• lapisowanie – polega na nałożeniu na powierzchnię zęba preparatu azotanu srebra lub chlorku cynku, który ulegając reakcji chemicznej, działa bakteriobójczo i ogranicza rozwój próchnicy;
• lakowanie – polega na wypełnieniu uszczelniaczem (tzw. lakiem) bruzd, szczelin i zagłębień w zębach, czyli miejsc, z których trudno usunąć resztki pokarmowe. Lak „spłyca” naturalne zagłębienia w zębach, które trudno jest czasem dokładnie oczyścić podczas codziennej higieny jamy ustnej, a tym samym pozwala na utrzymanie zdrowia zębów;

Leczenie zębów u dzieci

Wciąż jeszcze wśród części rodziców panuje błędne przekonanie, że mleczaków nie warto leczyć. To kompletna bzdura. Występowanie próchnicy w zębach mlecznych wiąże się z ryzykiem wystąpienia próchnicy w uzębieniu stałym. Bakterie próchnicowe mogą także przedostać się do innych części organizmu i wywołać tam stan zapalny. Również sama próchnica bywa dla dziecka źródłem bólu lub prowadzi do powstawania wad zgryzu. Przedwczesna utrata zęba mlecznego może skutkować upośledzeniem funkcji żucia, zaburzeniem rozwoju kości i mięśni twarzy. Należy podkreślić, że stomatolog dziecięcy jest w stanie leczyć małego pacjenta tak, by wizyta nie była dla dziecka źródłem przykrych doświadczeń. Możliwe są różne formy znieczulenia – od znieczulenia powierzchownego w postaci smakowitego żelu aż po zabiegi z zastosowaniem sedacji, czyli znieczulenia z użyciem gazu, który sprawia, że dziecko jest dodatkowo zrelaksowane i spokojne. W szczególnych przypadkach zabiegi wykonywane są w znieczuleniu ogólnym, czyli narkozie. Nowością w gabinetach jest wykorzystanie wirtualnej rzeczywistości, która przenosi malucha w świat bajek i przygód podczas leczenia zębów, lub zastosowania urządzenia The Wand, w którym igła i strzykawka do podawania znieczulenia zastąpione zostały końcówką przypominającą magiczną różdżkę.