06.04.2026

Prawie 80% Polaków uważa, że badania genetyczne mogą pomóc zapobiegać chorobom jeszcze przed pojawieniem się pierwszych objawów. Jednocześnie tylko 7% deklaruje, że ma dużą wiedzę w tym zakresie. Najnowsze badanie zrealizowane na zlecenie Grupy LUX MED przez SW Research[1], pokazuje wyraźną lukę między rosnącym potencjałem genomiki[2] a poziomem świadomości społecznej. Tymczasem to właśnie badania genetyczne otwierają dziś drogę do bardziej precyzyjnej, spersonalizowanej profilaktyki i leczenia.

Zdjęcie kobiety w brązowym swetrze, która ma tęczówki oczu w dwóch różnych kolorach.

Wyniki badania na temat poziomu wiedzy, postaw i obaw Polaków wobec genetyki wskazują na dość niską świadomość społeczną w tym obszarze. Jedynie niewielki odsetek ankietowanych czuje się w zakresie genetyki naprawdę kompetentny. 23% respondentów deklaruje, że posiada podstawowe informacje wymagające pogłębienia, a 40% przyznaje, że ich wiedza jest fragmentaryczna. Kolejne 18% ma jedynie świadomości, że takie badania w ogóle istnieją, natomiast 12% nie posiada na ich temat praktycznie żadnych informacji. W efekcie dla zdecydowanej większości Polaków genetyka pozostaje obszarem nieoswojonym, mimo że jej rola w nowoczesnej medycynie systematycznie rośnie. Ta luka wiedzy staje się szczególnie istotna, gdy spojrzymy na genetykę jako fundament medycyny spersonalizowanej, której podstawą często są właśnie dane genetyczne. Dzięki nim możliwy jest nie tylko lepszy dobór terapii i leków, ale także tworzenie spersonalizowanych zaleceń dotyczących stylu życia, od badań profilaktycznych, przez dietę po aktywność fizyczną. Dzięki analizie genetycznej coraz lepiej rozumiemy również, dlaczego różne osoby odmiennie reagują na te same substancje czynne zawarte w lekach.

Infografika przedstawiająca procentowe wyniki odpowiedzi na pytanie: Jak oceniasz swój poziom wiedzy o badaniach genetycznych? Odpowiedzi: 7% bardzo dobrze; 23% mam pewne informacje; 40% mam szczątkową wiedze; 18% wiem tylko, że takie badania istnieją; 12% praktycznie nic nie wiem.

Jak Polacy postrzegają badania genetyczne?

Osoby, które deklarują jakąkolwiek wiedzę na temat badań genetycznych, najczęściej wskazują, że badania dostarczają informacji o: chorobach dziedzicznych i genetycznych (29%), predyspozycjach chorób i ryzyku zachorowania (28%) oraz pochodzeniu i pokrewieństwie (27%). Jednocześnie aż 72% uważa, że badania genetyczne mogą pozytywnie wpłynąć na życie ich samych, a także ich dzieci i wnuków. Polacy dostrzegają również konkretne korzyści: szybsze diagnozowanie chorób i podjęcie leczenia (63%), dokładniejszy dobór terapii i leków (50%), bezpieczne planowanie potomstwa (37%) oraz redukcję kosztów leczenia (35%).

Jednak kluczowe jest zrozumienie, czym są badania genetyczne. Dzięki nim pacjenci mogą poznać swoje predyspozycje oraz ryzyka związane z zachorowalnością na różne choroby. Wiedza, którą deklarują ankietowani, stanowi obiecujący prognostyk na przyszłość. Ponadto połowa badanych uważa, że badania genetyczne staną się standardowym elementem wizyty u lekarza w ciągu najbliższych 10 lat.

– Badania genetyczne to klucz do zrozumienia naszego zdrowia na poziomie indywidualnym. Wykorzystując genetykę mamy ambicję odwrócić paradygmat z systemu opartego na medycynie naprawczej na profilaktykę spersonalizowaną. Dlatego wprowadziliśmy Program Moje Zdrowie Genetyczne, który poprzez analizę genomu daje informacje m.in. na temat: oceny ryzyka zachorowania na konkretne schorzenia, statusu nosicielstwa chorób genetycznych, naszych predyspozycji i tego jak reagujemy na określone składniki aktywne leków. Taka wiedza pozwala zbudować personalizowane plany profilaktyczne i świadomie zadbać o zdrowie swoje i bliskich – mówi dr n. med. i nauk o zdrowiu Anna Rulkiewicz, Prezeska Grupy LUX MED.

Jak podkreśla ekspertka, ważne jest by budować wiedzę, że geny mogą być narzędziem świadomego dbania o zdrowie, a genomika może służyć nie tylko diagnostyce chorób.

W centrum zmiany związanej z sekwencjonowaniem genomu, znajduje się analiza danych medycznych, uwarunkowań środowiskowych, stylu życia i nawyków. Taki całościowy obraz stanu zdrowia pozwala na personalizowaną opiekę medyczną i dostosowanie zaleceń profilaktycznych do stylu życia naszych pacjentów – podkreśla Prezeska Grupy LUX MED.

Infografika przedstawiająca odpowiedzi na pytanie: Jakie są największe korzyści z wykonania badań genetycznych? Odpowiedzi: 63% Szybsze diagnozowanie chorób i podjęcie leczenia; 50% dokładniejszy dobór terapii, leków, ograniczenie skutków ubocznych; 37% bezpieczne planowanie potomstwa, wiedza o zdrowiu dzieci i potencjalnych zagrożeniach; 35% redukcja kosztów leczenia, unikanie zbędnych procedur wydłużających czas diagnozy; 29% wkład w rozwój nauki i medycyny; 28% poznanie trendów zachorowań i możliwość lepszego planowania państwowej ochrony zdrowia; 5% nie zauważam żadnych korzyści z takich badań.

Zakres programu Moje Zdrowie Genetyczne

W odpowiedzi na rosnące zainteresowanie badaniami genetycznymi oraz widoczną potrzebę zwiększania świadomości w tym obszarze, Grupa LUX MED uruchomiła program Moje Zdrowie Genetyczne.

Badanie wykonywane jest metodą NGS (sekwencjonowanie następnej generacji) i obejmuje odczytanie pełnej sekwencji genomu (WGS). W ramach programu przeanalizowanych zostaje ponad 300 genów i 9 poligenowych ocen ryzyka związanych z predyspozycjami i podwyższonym ryzykiem wystąpienia zarówno chorób nowotworowych, jak i nienowotworowych. Pacjenci otrzymują również informacje dotyczące cech organizmu, takich jak m.in. skłonność do przybierania na wadze, odpowiedź na wysiłek fizyczny czy predyspozycje mięśniowe. Integralną częścią programu jest również raport farmakogenomiczny, który dostarcza informacji o bezpieczeństwie i skuteczności stosowania wybranych leków, uwzględniając indywidualne uwarunkowania genetyczne organizmu.

Program obejmuje konsultację lekarską z omówieniem wyników i przygotowaniem planu badań profilaktycznych, wsparcie psychologiczne dla osób z wysokim ryzykiem wybranych chorób jednogenowych oraz pomoc w koordynacji dalszej diagnostyki – jeśli okaże się ona konieczna.

Infografika z odpowiedzią na pytanie: Jakich informacji dostarczają badania genetyczne?, zadane osobą które deklarowały wiedzę na temat badań genetyczną. Odpowiedzi:29% Choroby dziedziczne i genetyczne; 28% predyspozycje chorób i ryzyko zachorowania; 27% pochodzenie i pokrewieństwo; 11% Informacje o DNA i genach; 8% stan zdrowia i diagnostyka; 7% ustalenie ojcostwa; 6% mutacje i wady genetyczne.

Program Moje Zdrowie Genetyczne nie ma charakteru diagnostycznego – nie diagnozuje i nie wyklucza istnienia choroby. Program Moje Zdrowie Genetyczne ma na celu identyfikację ryzyka i wykrycie predyspozycji do wystąpienia określonej kategorii chorób, które mogą mieć podłoże genetyczne. Zakres usług oferowanych przez LUX MED sp. z o.o. w ramach Programu Moje Zdrowie Genetyczne: pobranie krwi żylnej do badania DNA z analizą; konsultacja lekarska z omówieniem wyników badania DNA; konsultacja psychologiczna; konsultacja z profilaktykiem; koordynacja w procesie diagnostyki. Wykaz i szczegółowe zasady realizacji usług oferowanych przez LUX MED sp. z o.o. w ramach Programu Moje Zdrowie Genetyczne zależy od zakresu wykupionego pakietu. Materiał nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego i może ulec zmianie.

Więcej o Grupie LUX MED:
Grupa LUX MED jest liderem rynku prywatnych usług zdrowotnych w Polsce i częścią Bupa, która działa jako ubezpieczyciel i świadczeniodawca usług medycznych na całym świecie. Firma świadczy swoje usługi w Polsce od ponad 30 lat i zapewnia pełną opiekę: ambulatoryjną, szpitalną, diagnostyczną, rehabilitacyjną, stomatologiczną, psychologiczną i długoterminową dla ponad 3,7 mln pacjentów. Do ich dyspozycji jest ponad 300 ogólnodostępnych i przyzakładowych centrów medycznych, w tym 16 szpitali oraz ok. 3 000 poradni partnerskich. Grupa LUX MED zatrudnia prawie 29 000 osób, w tym ponad 12 000 lekarzy i 8 000 profesjonalistów medycznych innych zawodów, a w codziennej działalności, kieruje się zasadami zrównoważonego rozwoju, podejmując liczne inicjatywy z obszarów zaangażowania społecznego i środowiska. Grupa LUX MED jest Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Olimpijskiego i Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Paralimpijskiego.

Źródła

[1] Badanie SW Research na zlecenie Grupy LUX MED zostało zrealizowany w dniach 6-9.02.2026 r. metodą wywiadów on-line (CAWI) w panelu internetowym SW Panel. W ramach badania przeprowadzono 1000 ankiet z reprezentatywną próbą Polek i Polaków​. Zastosowano dobór kwotowy: Polki i Polacy powyżej 18 roku życia, zgodnie z rozkładem płci, wieku i klasy wielkości miejscowości.

[2] Genomika – badanie genomu, w tym genów i ich funkcji. Genom to kompletny zestaw DNA, w tym wszystkie geny.

Zobacz także

Wszystkie artykuły i poradniki