Dobry szef zamiast kolejnego benefitu. Co naprawdę wpływa na wellbeing w pracy?

Praca zajmuje znaczną część dorosłego życia, dlatego to, w jakim środowisku ją wykonujemy, ma realny wpływ na nasze samopoczucie i zdrowie psychiczne. Coraz częściej dyskusja o wellbeingu wychodzi więc poza katalog benefitów i dotyczy jakości codziennego funkcjonowania w organizacji.

– Praktycznie jedną trzecią naszego dorosłego życia spędzamy w pracy. Coraz więcej mówi się o wellbeingu w firmie i odpowiedzialności pracodawców za zdrowie pracowników. Myślę, że większość z nas już rozumie, że wellbeing to nie tylko karta sportowa, kurs czy webinar w firmie. To coś znacznie więcej – mówi Ewa Niewola, psycholożka z Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia Grupy LUX MED, w podcaście „Harmonia – Twoja bezpieczna przystań”.

Wellbeing zaczyna się od kultury organizacyjnej

Zdaniem ekspertek dobrostan pracowników w dużej mierze zależy od środowiska, które tworzy pracodawca. Organizacja może być miejscem opartym na szacunku, partnerstwie i współpracy, ale może też wzmacniać napięcie, niepewność i poczucie ciągłej walki.

– To duża zmiana w myśleniu pracodawcy – zacząć traktować pracownika jak partnera, jak równą sobie osobę. To jest kluczowe – podkreśla Monika Wróbel-Harmas, psycholożka z Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia Grupy LUX MED.

W praktyce ogromną rolę odgrywa bezpośredni przełożony. Monika Wróbel-Harmas przywołuje doświadczenie pracy z osobami z kilku działów tej samej dużej organizacji. Choć formalnie były zatrudnione w jednej firmie, ich codzienne doświadczenia różniły się niemal całkowicie.

– Kiedy rozmawiałam z tymi ludźmi, za każdym razem miałam wrażenie, że dzwonię do innej firmy. Tak dużo zależało od menedżera, od lidera, od dyrektora – mówi ekspertka.

Tam, gdzie lider był dostępny, jasno komunikował zadania i wspierał zespół, pracownicy chętniej pomagali sobie nawzajem i angażowali się w pracę. W zespołach, w których dominowały niepewność, konflikty czy brak informacji, częściej pojawiała się chęć odejścia lub zmiany zespołu.

Dlatego działania na rzecz zdrowia psychicznego nie powinny sprowadzać się do jednorazowych akcji. Punktem wyjścia powinna być rozmowa z pracownikami i rozpoznanie ich realnych potrzeb.

– Trzeba zacząć najprościej – od rozmowy. Jeżeli mamy z pracownikami dobry kontakt, jesteśmy w stanie przygotować dla nich lepsze wsparcie i po prostu stworzyć lepsze miejsce pracy – mówi Monika Wróbel-Harmas.

Wypalenie zawodowe to nie tylko efekt nadmiaru pracy

Jednym z tematów rozmowy jest także wypalenie zawodowe. Ekspertki zwracają uwagę, że nie każde zmęczenie powinno budzić niepokój. Po intensywnym okresie naturalnie możemy potrzebować więcej odpoczynku. Ważne jest jednak to, czy regeneracja pozwala odzyskać energię i wrócić do wcześniejszego poziomu zaangażowania.

– Niepokojące jest, kiedy zmęczenie zaczyna być chroniczne, a nasza zdolność do regeneracji się zmniejsza. Nie jesteśmy już w stanie wrócić do wcześniejszego poziomu zadowolenia czy kreatywności. To bardzo ważny sygnał, na który warto zwrócić uwagę – wyjaśnia Monika Wróbel-Harmas, psycholożka.

Sygnałem ostrzegawczym może być przewlekłe zmęczenie, coraz większa niechęć do wykonywania obowiązków, spadek kreatywności czy silne reakcje psychiczne i somatyczne pojawiające się już na samą myśl o pracy.

Co istotne, wypalenie nie musi wynikać wyłącznie z przepracowania. Przyczyną może być również niedopasowanie obowiązków do naszych predyspozycji, brak satysfakcji z wykonywanych zadań czy objęcie roli, która okazuje się znacznie trudniejsza, niż zakładaliśmy. Dotyczy to także awansu – np. kiedy dobry specjalista zostaje menedżerem i nagle musi mierzyć się z konfliktami, stawianiem granic czy presją ze strony zespołu i przełożonych.

Rozmowa zamiast „akcji wellbeingowej”

Co zatem może zrobić pracodawca, żeby wspierać zdrowie psychiczne pracowników i przeciwdziałać wypaleniu? Nie istnieje jeden uniwersalny pakiet rozwiązań. Potrzeby osób pracujących przy biurku będą inne niż pracowników wykonujących pracę fizyczną, podobnie jak potrzeby różnych zespołów czy grup zawodowych.

Podstawą pozostają regularna komunikacja, obserwacja i gotowość do reagowania. Jeżeli pracownik stale wysyła wiadomości późnym wieczorem, nieustannie nadrabia obowiązki albo przejmuje zadania po osobach, których już nie ma w zespole, warto sprawdzić, czy jego obciążenie jest nadal możliwe do udźwignięcia.

Znaczenie ma również zwykła ludzka uważność. Jeśli widzimy, że z kolegą lub koleżanką z pracy dzieje się coś niepokojącego, można zapytać o samopoczucie – z wyczuciem, szacunkiem i bez przekraczania granic.

Dobrostan w pracy nie jest więc jednorazowym projektem ani dodatkiem do wynagrodzenia. To efekt sposobu, w jaki organizacja funkcjonuje każdego dnia: jak ludzie ze sobą rozmawiają, jak są zarządzani, ile mają przestrzeni na regenerację i czy mogą powiedzieć, że coś zaczyna być dla nich za trudne.

Więcej w wideopodcaście „Harmonia – Twoja bezpieczna przystań”:

„Harmonia – Twoja bezpieczna przystań” to wideopodcast realizowany przez Grupę LUX MED we współpracy z ekspertami Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia. Jego celem jest popularyzacja rzetelnej wiedzy o zdrowiu psychicznym i dostarczanie praktycznych wskazówek wspierających dobrostan psychiczny. Eksperci – lekarze, psycholodzy i psychoterapeuci – poruszają tematy związane z emocjami, stresem, relacjami i sposobami radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami. Poznaj wideopodcast „Harmonia – Twoja bezpieczna przystań” na YouTube oraz Spotify.

Więcej o Grupie LUX MED:

Grupa LUX MED jest liderem rynku prywatnych usług zdrowotnych w Polsce i częścią Bupa, która działa jako ubezpieczyciel i świadczeniodawca usług medycznych na całym świecie. Firma świadczy swoje usługi w Polsce od ponad 30 lat i zapewnia pełną opiekę: ambulatoryjną, szpitalną, diagnostyczną, rehabilitacyjną, stomatologiczną, psychologiczną i długoterminową dla niespełna 4 mln pacjentów. Do ich dyspozycji jest ponad 300 ogólnodostępnych i przyzakładowych centrów medycznych, w tym 16 szpitali oraz ok. 3 000 poradni partnerskich. Grupa LUX MED zatrudnia prawie 29 000 osób, w tym ponad 12 000 lekarzy i 8 000 profesjonalistów medycznych innych zawodów, a w codziennej działalności, kieruje się zasadami zrównoważonego rozwoju, podejmując liczne inicjatywy z obszarów zaangażowania społecznego i środowiska. Grupa LUX MED jest Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Olimpijskiego i Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Paralimpijskiego.