Leczenie zaburzeń przetwarzania słuchowego

Dzieci z tym schorzeniem mogą słyszeć prawidłowo i rozpoznawać pojedyncze dźwięki w bardzo cichym otoczeniu. Dysfunkcja polega jednak na trudności zrozumienia mowy, gdy niewielkie są różnice pomiędzy dźwiękami w słowach. Do takich sytuacji często dochodzi w miejscach, w których panuje hałas, np. na placu zabaw.

Przyczyny zaburzenia przetwarzania słuchowego

Przyczyny nie są do końca poznane, jednak jest kilka czynników, które mogą mieć wpływ na występowanie tej dysfunkcji, m.in.:

• genetyczne dyspozycje – dysleksja
• niedotlenienie w czasie porodu
• wcześniactwo
• zatrucie ołowiem
• uraz głowy
• częste i przewlekłe infekcje, zapalenia ucha środkowego.

Objawy zaburzenia przetwarzania słuchowego

Symptomy zaburzenia przetwarzania słuchowego u dziecka to m.in.:

• trudności ze zrozumieniem złożonych poleceń, szczególnie tych ze złożoną strukturą gramatyczną i zawierających nowe słownictwo
• trudności ze zrozumieniem mowy w hałasie lub w pomieszczeniach o dużym pogłosie (np. w klasie)
• trudności ze zrozumieniem mowy przy równoczesnej wypowiedzi kilku osób
• trudności z opanowaniem techniki czytania i pisania
• trudności ze skoncentrowaniem uwagi na poleceniach nauczyciela
• obniżona pamięć słuchowa, zaburzenia koncentracji uwagi
• nadwrażliwość słuchowa (brak tolerancji niektórych dźwięków – głównie tych o stałej częstotliwości, tj. odkurzacz, suszarka)
• częste infekcje ucha środkowego (stany zapalne, wysięki) lub przerośnięty trzeci migdał
• impulsywność
• brak umiejętności muzycznych.

Odpowiednia diagnoza

Bardzo istotna jest diagnoza, która pozwoli na odpowiednio wczesne zastosowanie terapii. Pozwoli to na uniknięcie lub zminimalizowanie opóźnień w rozwoju mowy i problemów w nauce.

Obecnie stosuje się m.in. standardowe metody pracy terapeutycznej oraz nowoczesne metody rehabilitacji – treningi słuchowe.

W CM MAVIT diagnozujemy dzieci już od 6 roku życia.

Leczenie zaburzeń przetwarzania słuchowego – szczegółowa diagnoza i terapia

Aby ocenić, czy pacjent zgłaszający problemy ze słuchem cierpi na zaburzenia przetwarzania słuchowego, realizujemy szereg czynności diagnostycznych. Pierwszą i najważniejszą jest wywiad z pacjentem. W jego trakcie nasi audiolodzy biorą pod uwagę wszelkie możliwe czynniki ryzyka. W ramach diagnostyki ważne są także:

• badanie fizykalne;
• diagnostyka słuchu (w celu wykluczenia zaburzeń o charakterze obwodowym);
• skierowanie pacjenta do innych poradni, jeśli jest ku temu uzasadnienie – np. na konsultację psychologiczną.

Zarówno dorośli pacjenci, jak i dzieci mogą liczyć na efektywne rozwiązanie problemów ze słuchem. W CM MAVIT do każdego przypadku dobieramy indywidualną metodę leczenia.

Zaburzenia przetwarzania słuchowego – jakie badania się wykonuje?

Należy pamiętać, że zaburzenia przetwarzania słuchowego mogą być objawem rozmaitych problemów neurologicznych, a także rozwojowych. Z tego powodu kluczowe znaczenie w przypadku leczenia dzieci ma wywiad z ich rodzicami. Wiarygodne są także psychoakustyczne testy, w tym:

• testy dyskryminacji słuchowej – weryfikują efektywność kodowania akustycznych parametrów dźwięku; 
• testy przetwarzania czasowego i wzorcowania dźwięków – informują o sposobie postrzegania dźwięków lub zmiany cech dźwięków w konkretnym przedziale czasowym;
• jednouszne testy mowy o niskiej redundancji – dzięki nim możliwa jest ocena rozumienia mowy utrudnionej;
• testy integracji obuusznej.

Prawidłowe rozpoznanie zaburzeń przetwarzania słuchowego u dzieci może sprawiać pewien kłopot. Dlatego tak ważna jest konsultacja ze specjalistą, kiedy tylko pojawią się pierwsze objawy mogące wskazywać na wspomnianą dysfunkcję słuchu.

Czym jest i na czym polega badanie ABR?

Badanie ABR, znane również jako BERA, to nieinwazyjna metoda diagnostyczna stosowana w ocenie słuchu oraz funkcji pnia mózgu. Wykorzystuje reakcje elektryczne układu nerwowego na bodźce dźwiękowe, dzięki czemu możliwe jest wykrycie zaburzeń słuchu nawet u niemowląt i osób niewspółpracujących. Dowiedz się, na czym polega badanie ABR, kiedy się je wykonuje i jak interpretować jego wynik.

Czym jest badanie ABR?

Badanie ABR (Auditory Brainstem Response), znane także jako BERA, to metoda diagnostyczna, która polega na rejestracji odpowiedzi z pnia mózgu na bodźce dźwiękowe podawane przez słuchawki. Badanie jest nieinwazyjne, bezbolesne i może być przeprowadzane zarówno u dorosłych, jak i u niemowląt . Dzięki temu stanowi istotne narzędzie w ocenie funkcji słuchu i przewodzenia impulsów nerwowych wzdłuż drogi słuchowej.

Co jest celem badania ABR?

Celem badania ABR jest diagnostyka ubytku słuchu oraz zaburzeń przewodzenia impulsów w pniu mózgu. Umożliwia ono ocenę, czy dźwięki odbierane przez ucho są prawidłowo przetwarzane przez układ nerwowy. Jest szczególnie przydatne u pacjentów, którzy nie są w stanie samodzielnie odpowiedzieć na dźwięki – na przykład u małych dzieci lub osób z zaburzeniami neurologicznymi. Badanie pozwala także wykryć zmiany, które nie dają jeszcze wyraźnych objawów klinicznych.

Kiedy należy wykonać badanie ABR?

Badanie ABR wykonuje się w sytuacjach, gdy konieczna jest obiektywna ocena przewodzenia bodźców słuchowych, niezależnie od współpracy pacjenta. Jest szczególnie przydatne w diagnostyce słuchu u dzieci, zwłaszcza niemowląt, u których nie można zastosować standardowych metod audiometrycznych.

Do najczęstszych wskazań należą:

podejrzenie wrodzonego lub nabytego niedosłuchu u niemowląt i małych dzieci;

brak reakcji dziecka na dźwięki, opóźniony rozwój mowy;

różnicowanie rodzaju ubytku słuchu – przewodzeniowy czy odbiorczy;

podejrzenie zmian neurologicznych w obrębie nerwu słuchowego, np. nerwiaka;

kontrola słuchu u pacjentów z trudnościami w komunikacji lub zaburzeniami rozwojowymi;

u dorosłych – jednostronny ubytek słuchu o niejasnej przyczynie.

Badanie ABR bywa także częścią rutynowego przesiewu słuchu u noworodków z grup ryzyka.

Jak przygotować się do badania ABR?

Badanie ABR nie wymaga skomplikowanych przygotowań. W dniu badania warto umyć włosy i nie stosować kosmetyków na skórę głowy, ponieważ mogą one utrudniać przyklejenie elektrod. Pacjent powinien być wypoczęty i zrelaksowany – podczas rejestracji sygnałów ważne jest ograniczenie ruchów oraz napięcia mięśni.

Jak przebiega badanie ABR?

Badanie ABR trwa zazwyczaj od 30 do 60 minut i jest całkowicie bezbolesne. Pacjent przebywa w pozycji leżącej lub półleżącej, w spokojnym otoczeniu, które sprzyja wyciszeniu. Przebieg badania można podzielić na kilka etapów.

Przygotowanie skóry i założenie elektrod – na czole oraz w okolicy uszu przykleja się elektrody, które będą rejestrować aktywność bioelektryczną układu nerwowego.

Podawanie bodźców dźwiękowych – przez słuchawki do uszu pacjenta emitowane są krótkie kliknięcia lub tony o różnym natężeniu.

Rejestracja odpowiedzi nerwowych – elektrody zbierają sygnały generowane przez pień mózgu w odpowiedzi na dźwięki. Dane przesyłane są do komputera i zapisywane w formie wykresu.

Analiza sygnału – po zakończeniu badania specjalista ocenia fale słuchowych potencjałów wywołanych, zwracając uwagę na ich obecność, czas pojawienia się i kształt.

W trakcie badania ważne jest, aby pacjent pozostawał nieruchomy.

Jak przebiega badanie słuchu ABR u dzieci?

W przypadku badania u dzieci najlepiej zaplanować wizytę w porze drzemki, ponieważ rejestracja słuchowych potencjałów wywołanych zwykle przebiega najsprawniej podczas naturalnego snu. Jeśli dziecko przyjmuje leki, należy wcześniej skonsultować to z lekarzem prowadzącym. W większości przypadków nie ma potrzeby stosowania dodatkowych przygotowań ani ograniczeń dietetycznych.

Jak odczytywać wyniki badania ABR?

Wyniki badania ABR przedstawiane są w formie wykresu, na którym widoczne są fale odpowiadające kolejnym strukturom drogi słuchowej – od nerwu słuchowego po pień mózgu. Najważniejsze dla oceny są fale I, III i V. Specjalista audiolog analizuje ich obecność, wysokość oraz czas, w jakim się pojawiają (tzw. latencja).

Interpretacja opisu badania wymaga doświadczenia i zawsze powinna być przeprowadzona przez lekarza specjalistę.

Jaki jest koszt badania ABR?

Badanie ABR kosztuje około 300 zł. Może być ono również finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) – pod warunkiem posiadania skierowania od lekarza specjalisty i spełnienia określonych kryteriów medycznych. W przypadku wątpliwości warto skonsultować się z personelem medycznym, który wyjaśni, czy dana sytuacja kwalifikuje się do refundacji.

Badanie ABR to bezpieczna i dokładna metoda oceny drogi słuchowej, wykorzystywana zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Pozwala na wczesne wykrycie ubytku słuchu oraz zaburzeń neurologicznych, nawet gdy pacjent nie jest w stanie aktywnie współpracować.