Powiększ czcionkę:

Drukuj

Samobadanie piersi, 
czyli kobieta na straży zdrowia

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet na świecie. Liczba zachorowań wzrasta z wiekiem - aż 80% dotyczy kobiet pomiędzy 45 a 69 rokiem życia.

samobadanie piersiPrzyczyny powstawania raka piersi nadal są nieznane. Czynnikami, które mają wpływ na podwyższone ryzyko zachorowania, są: płeć żeńska, rodzinne występowanie raka piersi, pierwsza miesiączka we wczesnym wieku, późna menopauza, późny pierwszy poród, długotrwała hormonalna terapia zastępcza, ekspozycja na działanie promieniowania jonizującego, mutacja genów BRCA-1 i BRCA-2. Główną przyczyną umieralności jest zbyt późna diagnoza.


Grunt to profilaktyka

Niestety we wczesnym stadium nowotwór może nie dawać żadnych 
objawów, dlatego też jedynie odpowiednio prowadzona profilaktyka pozwala na wczesne wykrycie guza i wdrożenie właściwego leczenia, co ostatecznie daje największe szanse na wyleczenie.
Podstawowym i ważnym elementem profilaktyki raka piersi jest samobadanie piersi (Breast Self-Awareness; BSA). Prawidłowo przeprowadzone wykrywa zmiany nowotworowe już we wczesnym stadium rozwoju choroby. Większość nowotworów piersi jest wykrywana przez kobiety podczas samodzielnego badania.

Zdrowy nawyk

Samokontrola piersi jest łatwym, nieinwazyjnym badaniem, które kobieta może przeprowadzić samodzielnie w spokoju, w warunkach domowych. Ma ono na celu dokładne poznanie przez kobietę kształtu i struktury piersi, jak również zachodzących w nich zmian.
Samobadanie piersi zaleca się u kobiet w każdym wieku, a po skończeniu 20 roku życia powinno się ono stać nawykiem kontynuowanym już zawsze.
Podstawą wiarygodności badania jest systematyczność, ponieważ jedynie regularna samokontrola pozwala kobiecie na wypracowanie prawidłowej techniki oraz ewentualne wykrycie niepokojących zmian. Kobiety, które regularnie przeprowadzają samobadanie piersi, mogą wykryć guz wielkości około 1 cm.
Samobadanie piersi należy wykonywać raz w miesiącu, najlepiej w tym samym dniu cyklu. U kobiet miesiączkujących optymalnym okresem do przeprowadzenia badania jest 2-3 dzień po miesiączce, ponieważ piersi wtedy nie bolą i są mniej obrzęknięte. Kobiety po menopauzie powinny wykonywać samobadanie piersi w wybranym, tym samym dniu każdego miesiąca.
Podczas samobadania w piersi można wykryć wiele zmian, które mogą budzić niepokój i wątpliwość co do ich charakteru, ale nie wszystkie są zmianami nowotworowymi. Każdy niepokojący kobietę objaw wymaga konsultacji położnej lub lekarza. Szybkie przystąpienie do dalszej diagnostyki i leczenia wykrytych zmian w piersiach zwiększa szanse na całkowite wyleczenie nowotworu, a tym samym powrót kobiety do życia zawodowego i społecznego.

Zapraszamy wszystkie Pacjentki do gabinetów położnych na szczegółowy instruktaż samobadania piersi.

Jak to się robi?

Prawidłowe samobadanie piersi składa się z dwóch etapów: oglądanie i badanie palpacyjne.

Piersi należy oglądać, stojąc przed dużym lustrem w następujących pozycjach: z ramionami opuszczonymi wzdłuż tułowia, z uniesionymi rękoma, a następnie z rękami opartymi na biodrach. Oceniamy kształt i symetrię piersi, wygląd skóry i brodawek

  • Badanie palpacyjne piersi przeprowadza się 
w dwóch pozycjach: stojącej (najlepiej pod prysznicem) oraz w leżącej (na plecach).
  • Badanie palpacyjne rozpoczynamy od uciśnięcia otoczki brodawki i sprawdzenia, czy nie pojawia się wydzielina. 
  • W kolejnej części badania, posługując się metodą kwadrantów, czyli wzrokowo dzieląc pierś na cztery części, uciskamy ją opuszkami trzech środkowych palców, jednocześnie wykonując koliste ruchy na całej powierzchni na głębokość 20-30 mm.
  • Badanie w pozycji leżącej jest niezbędne do dokładnego zbadania dolnych kwadrantów piersi. 
  • Każdą pierś należy badać oddzielnie. Zaleca się przestrzeganie kolejności etapów składających się na prawidłowe samobadanie.
  • Badanie palpacyjne powinno również obejmować doły pachowe i okolice nadobojczykowe.

W trakcie należy zwrócić uwagę na:

  • 
zmiany wyglądu skóry: przebarwienia, obraz tzw. skórki pomarańczy, pieprzyki, naczyniaki, łuszczenie się lub linijne pęknięcie skóry 
w okolicy otoczki i brodawki, owrzodzenia,
  • krwawienie lub wyciek innej wydzieliny z sutka (samoistnie lub po uciśnięciu),
  • wciągnięcie brodawki, zmianę kształtu otoczki brodawki,
  • zmiany w wielkości i kształcie piersi,
  • wyczuwalne guzki nieznikające w trakcie cyklu miesiączkowego,
  • ból piersi samoistny lub przy ucisku, obustronny, jednostronny, o różnym nasileniu 
i różnej lokalizacji,
  • obrzęk ramienia,
  • powiększenie węzłów chłonnych w dole pachowym, obrzęk lub bolesność.

Joanna Ciszewska,
położna, LUX MED Warszawa

Tekst został opublikowany w kwartalniku "Blisko Zdrowia" 3/2014

Powiązane kategorie


Dodatkowe akcje


W naszym serwisie wykorzystujemy pliki Cookies. Są one zapisywane na dysku urządzenia końcowego użytkownika w celach statystycznych oraz ułatwienia korzystania z serwisu. Ustawienia te zawsze można zmienić. Szczegółowe informacje o plikach Cookies znajdują się w Polityce Prywatności