Powiększ czcionkę:

Drukuj

Nie pozwól upaść!

Starsi ludzie przybierają postawę pochyloną, stawiają małe i niepewne kroki. Często szurają nogami, a to może prowadzić do potknięć i upadków. Jak uchronić przed nimi najbliższych?

Złamania osób starszychW śród osób w wieku 65 lat aż 1/3 upada przynajmniej raz w roku. Po 80. roku życia zdarza się to już co drugiej osobie. Połowa z 10-15% upadków prowadzi do złamania kości - głównie kręgów kręgosłupa i szyjki kości udowej, które, ograniczając mobilność chorego, stają się najczęstszą przyczyną zgonu w ciągu pół roku od urazu.

Przyczyny

Czynnikami ryzyka upadków są: wiek, płeć żeńska, schorzenia układu kostnego, choroby układów nerwowego, moczowego i krążenia, choroby tarczycy, cukrzyca, a także niektóre leki uspokajające, nasenne, odwadniające, obniżające ciśnienie krwi i przeciwcukrzycowe. Możliwość upadku wzrasta także u osób z niską masą ciała oraz osłabionych po przebytych chorobach infekcyjnych. W przypadku osób starszych czynnikami ryzyka są również: niedostateczne lub nadmierne oświetlenie, wysokie progi czy brak udogodnień w toalecie. Przyczyną potknięcia mogą być też nieodpowiednie buty.

Następstwa

Kiedy osoba po upadku trafi do lekarza, powinna odpowiedzieć mu na wiele ważnych pytań dotyczących okoliczności upadku, objawów poprzedzających (np. kołatanie serca, zawroty głowy, zaburzenie wydalania moczu i stolca, utrata przytomności, duszność, zaburzenia widzenia, ból), chorób współistniejących oraz przyjmowania leków. Należy skorzystać z konsultacji internistycznej, okulistycznej i neurologicznej. Wskazane jest wykonanie testu Tinettiego, czyli badania równowagi i chodu, oraz pomiaru ciśnienia spoczynkowego i w pozycji stojącej.
Często upadek jest przyczyną niesprawności ruchowej i powoduje dłuższe unieruchomienie w łóżku. Następstwem tego są liczne powikłania: zakrzepowo-zatorowe, zapalenie płuc, zmiany zanikowe w układzie kostnym, odleżyny, a także pogorszenie stanu psychicznego osoby starszej. Chory staje się zależny od najbliższych, którzy często nie radzą sobie z tego rodzaju opieką. W takiej sytuacji niezbędna jest opieka wysokospecjalistyczna z uwzględnieniem długoterminowej rehabilitacji i pielęgnacji. U około 1/4 osób występuje lęk przed następnym upadkiem, który powoduje ograniczenie aktywności. Dodatkowo Pacjent przybiera postawę bierną, zależną od otoczenia i nie chce się samodzielnie poruszać.

Profilaktyka

Ważne jest stałe monitorowanie stanu zdrowia: ciśnienia krwi, tętna w spoczynku i w pozycji stojącej oraz poziomu glukozy we krwi. Wskazane są też regularne konsultacje okulistyczne i laryngologiczne. W profilaktyce upadków bardzo ważna jest również kontrola prawidłowego przyjmowania leków z uwzględnieniem skutków interakcji miedzy nimi. Warta podkreślenia jest przydatność Kompleksowej Oceny Geriatrycznej, w tym ocena ryzyka upadku za pomocą testu Tinettiego.

Edukacja

Niemożliwe jest wyeliminowanie upadków wśród osób starszych, ale można podjąć niezbędne działania profilaktyczne. Bardzo ważna jest tu też rola pielęgniarki w edukacji zarówno Pacjenta, jak i jego rodziny. Zrozumienie przyczyn i możliwości zapobiegania upadkom oraz sposobu udzielania pomocy są niezbędne, by pomóc osobie starszej w jak najdłuższym utrzymaniu zdrowia i sprawności.


W JAKI SPOSÓB OSOBY STARSZE MOGĄ CHRONIĆ SIĘ PRZED RYZYKOWNYMI SYTUACJAMI:

  • przemieszczać się ostrożnie;
  • dopasować wygodne obuwie - łatwe w zakładaniu, płaskie lub na niewysokim obcasie, najlepiej na gumowej podeszwie;
  • usunąć w pomieszczeniach progi, chodniki i dywany;
  • przy zaburzeniach równowagi stosować balkonik, trójnóg lub laskę;
  • zapewnić prawidłowe oświetlenie w pomieszczeniach - światło nie powinno być ani zbyt jasne, ani zbyt ciemne;
  • zamontować w mieszkaniu uchwyty i poręcze;
  • wyposażyć łazienkę w siedzisko do wanny lub brodzika, matę antypoślizgową i krzesełko;
  • dostosować meble do wzrostu starszej osoby oraz umieścić przedmioty na odpowiedniej wysokości;
  • postawić telefon w dostępnym miejscu i zostawić czytelną informację z numerami telefonów alarmowych.


mgr Hanna Bojar
pielęgniarka naczelna
LUX MED Tabita Konstancin-Jeziorna


Tekst pochodzi z kwartlanika "Blisko Zdrowia" 3/2016

Powiązane kategorie


Dodatkowe akcje


W naszym serwisie wykorzystujemy pliki Cookies. Są one zapisywane na dysku urządzenia końcowego użytkownika w celach statystycznych oraz ułatwienia korzystania z serwisu. Ustawienia te zawsze można zmienić. Szczegółowe informacje o plikach Cookies znajdują się w Polityce Prywatności