Powiększ czcionkę:

Drukuj

Jak zapobiec nowotworom?

Główną przyczyną zgonów Polaków przed 65. rokiem życia są nowotwory złośliwe. Jak zmienić tę przerażającą statystykę?

Jak zapobiec nowotworomZapobieganie zachorowaniom na raka (prewencja pierwotna), wczesna diagnostyka populacyjna (prewencja wtórna) oraz działania kliniczne dla wczesnego rozpoznawania i skutecznego leczenia nowotworów stają się podstawowym problemem zdrowia publicznego w Polsce. Choroby nowotworowe należą do najczęstszych przyczyn przedwczesnych zgonów i stanowią poważny problem zdrowia publicznego także w Europie. Odpowiedzią na to stało się stworzenie Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Został on po raz pierwszy opracowany, a następnie zatwierdzony przez Komitet Ekspertów Onkologii Komisji Europejskiej w roku 1997. Zawiera zestaw zaleceń, których stosowanie może w wielu przypadkach zmniejszyć zachorowalność na nowotwory złośliwe (profilaktyka pierwotna), a także umieralność z ich powodu (profilaktyka wtórna i profilaktyka trzeciej fazy).

Europejski Kodeks Walki z Rakiem

1. Nie pal

W krajach rozwiniętych 25-30% wszystkich zgonów z powodu nowotworów ma związek z paleniem tytoniu. Można mu przypisać 87-91% zachorowań na raka płuc u mężczyzn i 57-86% u kobiet.

2. Walcz z otyłością

Otyłość zwiększa ryzyko zachorowania na choroby nowotworowe takie jak: rak jelita grubego, piersi, macicy, przełyku czy nerki. Wywołuje również wiele innych chorób sercowo-naczyniowych oraz cukrzycę.

3. Bądź aktywny

Aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko zachorowania na niektóre nowotwory, np. raka jelita grubego. Poświęć na nią co najmniej 30 minut dziennie, minimum trzy razy w tygodniu.

4. Jedz zdrowo

Wyniki szeregu badań epidemiologicznych wskazują, że spożywanie warzyw i owoców zmniejsza ryzyko zachorowań na różne nowotwory, szczególnie przełyku, żołądka, okrężnicy, odbytnicy i trzustki.

5. Ogranicz alkohol

Mężczyźni powinni ograniczyć spożywanie alkoholu do dwóch porcji dziennie, kobiety zaś do jednej. Picie alkoholu i palenie tytoniu, działając razem, zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory od 10 do 100 razy. Powoduje też szereg innych negatywnych skutków zdrowotnych.

6. Unikaj słońca

Nadmierna ekspozycja na promienie UV jest głównym czynnikiem występowania nowotworów skóry. W przypadku kąpieli słonecznych stosuj zawsze odpowiednie kremy z filtrem. Unikaj solarium.

7. Szczep się

Bierz udział w programach szczepień przeciwko zakażeniom wirusem zapalenia wątroby typu B. Dziewczynkom w wieku 11-12 lat szczepionka przeciw HPV podawana jest w ramach profilaktyki pierwotnej raka szyjki macicy.

8. Badaj się

W przypadku profilaktyki raka szyjki macicy kobiety od 25. roku życia co 3-5 lat powinny brać udział w badaniach przesiewowych. Kobiety powyżej 50. roku życia co dwa lata powinny robić badania mammograficzne. Co dwa lata warto robić badanie na obecność krwi utajonej w stolcu.

Społeczny problem

Nowotwory złośliwe stanowią specjalny problem medyczny, wymagający współpracy lekarzy pierwszego kontaktu oraz lekarzy specjalistów, a także przedstawicieli wielu innych dziedzin takich jak zdrowie publiczne, oświata czy ekonomia. Konieczna staje się też organizacja wysoko wyspecjalizowanych ośrodków, gdzie byłaby możliwa złożona diagnostyka i specjalistyczne leczenie. Pamiętajmy przy tym, że walka z nowotworami to problem społeczny, którego nie rozwiążą sami onkolodzy, konieczna jest tu mobilizacja całego społeczeństwa, każdego i każdej z nas.

Badania i genetyka

Badaniom genetycznym należy poddawać członków rodzin, w których stwierdzono co najmniej trzy przypadki nowotworów złośliwych u osób spokrewnionych. Jedna z tych osób musi być krewnym pierwszego stopnia pozostałych dwóch, np. kobieta, jej syn i jej brat.


dr n. med. Wojciech Rogowski
Dyrektor Medyczny
Szpital Magodent Warszawa

dr Bartosz Itrych
onkolog
Szpital Magodent Warszawa


Tekst pochodzi z kwartlanika "Blisko Zdrowia" 3/2016

Dodatkowe akcje


W naszym serwisie wykorzystujemy pliki Cookies. Są one zapisywane na dysku urządzenia końcowego użytkownika w celach statystycznych oraz ułatwienia korzystania z serwisu. Ustawienia te zawsze można zmienić. Szczegółowe informacje o plikach Cookies znajdują się w Polityce Prywatności