Powiększ czcionkę:

Drukuj

Szczepienie - obowiązek wart zachodu

Uśmiech dziecka to największy skarb, ale do tego potrzebne jest zdrowie i dobre samopoczucie, o które warto zadbać jak najwcześniej.

Planując opiekę nad maluchem, często zastanawiamy się, czy wszystkie szczepienia są niezbędne. Warto przypomnieć, czym charakteryzują się choroby, które jeszcze niedawno spędzały sen z oczu rodzicom, a dziś dzięki szczepieniom są coraz rzadziej spotykane. Przedstawiamy choroby, przeciw którym szczepienia są obowiązkowe. Pierwsze szczepienie, na które zgłaszają się rodzice, to tzw. DTPa + polio + HIB + wzwB.


Rozszyfrujmy te nazwy:Szczepienia dla dzieci
D - diphteria - błonica
T - tetanus - tężec
Pa Pertusis, czyli krztusiec. Mała literka „a" oznacza postać acellularną, czyli bezkomórkową. Ta forma szczepionki zawiera oczyszczone, izolowane i nieaktywne antygeny krztuśca, co zapewnia obniżenie wystąpienia poszczepiennych odczynów niepożądanych
Polio - poliomyelitis, czyli choroba Heinego-Medina
Hib - Haemophilus influenzae typu b
wzwB - wirusowe zapalenie wątroby typu B

Warto odpowiedzieć na pytanie, dlaczego akurat przeciwko tym chorobom należy zaszczepić maleństwo już w 6. tygodniu życia.

Błonica

Wywołuje ją silna toksyna bakteryjna wytwarzana przez bakterię maczugowca błonicy. Odporność na tę chorobę zapewniają swoiste antytoksyny krążące we krwi, które organizm wytwarza w sposób naturalny po przechorowaniu lub po szczepieniu. Niemowlę jest wobec choroby bezbronne. Jej przebieg może być różny. Charakteryzuje się gorączką, rozmaitej postaci nalotami na migdałkach i tylnej stronie gardła, bolesnymi i powiększonymi węzłami chłonnymi. Cięższa postać błonicy to dławiec błoniczy - krup. Do jego charakterystycznych objawów należą głośny „szczekający" kaszel, zachrypnięty głos, bezdźwięczny krzyk i płacz dziecka, zaczerwienienie gardła i migdałków. Z wolna występuje duszność i oddech staje się głośny, coraz bardziej utrudniony, tętno jest przyspieszone. Niekiedy może dojść do uduszenia. Toksyny błonicze mogą doprowadzić do uszkodzenia mięśnia sercowego lub układu nerwowego. W latach 50. XX wieku przed wprowadzeniem szczepień problemem były zgony niemowląt na skutek błonicy pępkowej. Dzieci zarażały się od dorosłych - bezobjawowych nosicieli. Na szczęście dzisiaj przed zakażeniem noworodka chronią powszechnie obowiązkowe szczepienia.

Tężec

Wywoływany przez neurotoksynę uznawaną za jedną z najsilniejszych trucizn, wytwarzaną przez beztlenowe laseczki tężca. Jej przetrwalniki mogą znajdować się, m.in. w kurzu, glebie, zardzewiałych przedmiotach. Bakteria ta wnika do organizmu poprzez zranioną skórę. Tężec może wywiązać się w następstwie lekkich, banalnych ran. Odporność powstaje tylko w wyniku szczepień ochronnych, przechorowanie nie pozostawia tzw. naturalnej odporności. Noworodek jest bezbronny wobec zakażenia tężcem, który jest ciężką chorobą układu nerwowego. Charakteryzuje się występowaniem ostrych skurczów mięśniowych. Postępuje stopniowo: skurcze mięśni początkowo występują miejscowo, następnie obejmują coraz szerszy obszar - mięśnie twarzy, szyi, karku, tułowia. Skurcze są bardzo bolesne i powodują bezdechy. Wystąpienie fali skurczów wywołują często bodźce zewnętrzne, np. głośne stuknięcie, błysk, zapalenie światła. Śmiertelność jeszcze w latach 50. XX wieku wynosiła 93%, obecnie ok. 30%. Liczba zachorowań - kilkanaście w roku - dotyczy wyłącznie dorosłych.

Krztusiec

Choroba bakteryjna o wysokiej zakaźności, szerzy się drogą kropelkową. Do jej objawów należy bardzo intensywny, napadowy kaszel, niekiedy kończący się wymiotami. U najmłodszych dzieci może wystąpić bezdech i drgawki, a także poważne powikłania, np. zapalenie płuc czy uszkodzenie mózgu. Jest szczególnie groźna dla niemowląt poniżej 6. miesiąca życia, u których przebiega z powikłaniami i dużą śmiertelnością. Od kiedy wprowadzono szczepienia, zachorowania zdarzają się jedynie wśród starszych dzieci i młodych dorosłych. Ze względu na odnotowywany ostatnio wzrost zapadalności na krztusiec związany ze zmianą antygenową pałeczek bakterii, co powoduje obniżenie odporności osób dorosłych szczepionych w okresie dziecięctwa, Polskie Towarzystwo Pediatryczne rekomenduje ponowne szczepienie młodych ludzi planujących dziecko, aby nie stawali się dla nich źródłem zakażenia.

Hib

Powszechnie występująca bakteria wywołująca zapalenie dróg oddechowych (np. oskrzeli), zatok i ucha środkowego.
Niezwykle groźny i zagrażający życiu niemowląt i małych dzieci jest przebieg choroby w postaci zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub sepsy - ogólnego zakażenia z ciężkimi objawami ze strony wielu narządów, zapalenia nagłośni (może prowadzić do niedrożności dróg oddechowych i uduszenia) lub zapalenia płuc.
Śmiertelność waha się od kilku procent w państwach rozwiniętych do blisko 50% w krajach rozwijających się.

Polio

Choroba neurologiczna zwana chorobą Heinego-Medina, czyli wirusowe porażenie dziecięce wywoływane przez wirusy polio. Zakażenie szerzy się drogą pokarmową. Jego źródłem jest osoba zakażona. Choroba powoduje niedowład lub paraliż kończyn, porażenie mięśni odpowiadających za oddychanie i połykanie. W postaci porażennej śmiertelność wynosi 2-10%, a u wielu ozdrowieńców pozostaje jednak trwałe kalectwo. W latach 50. XX wieku, przed wprowadzeniem szczepionki, rocznie chorowało od 2 do 6 tys. dzieci.
Według doniesień WHO choroba ta nie występuje obecnie w Europie, jednak ze względu na możliwość podróżowania istnieje zagrożenie przeniesienia wirusa m.in. z Nigerii czy Indii. Należy pamiętać, że wirusy te są bardzo zakaźne.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Wirusowe zapalenie wątroby typu B jest najczęstszą wirusową chorobą wątroby. U dzieci dość często przechodzi w zapalenie przewlekłe, które może prowadzić m.in. do marskości czy nowotworu wątroby. Źródłem zakażenia jest człowiek, zakażenie następuje przez naruszenie tkanki, kontakty intymne, zakażenie płodu czy noworodka przez chorą matkę w trakcie porodu. Możliwe są zakażenia w czasie zabiegów kosmetycznych, a nawet fryzjerskich. Aczkolwiek nadal najczęściej do zakażenia dochodzi podczas zabiegów w zakładach opieki zdrowotnej. Jeszcze w 1993 roku Polska znajdowała się w czołówce krajów europejskich pod względem zapadalności na wzwB. Obecnie dzięki szczepieniom zapadalność na tę chorobę jest porównywalna z większością krajów europejskich i wynosi ok. 10 przypadków na 100 tys. ludności.

Po ukończniu pierwszego roku życia dziecko należy zaszczepić przeciwko odrze, śwince i różyczce.

Odra

Wirusowa choroba zakaźna. Odporność czynną nabywa się po przechorowaniu. Istnieje też odporność bierna - matki posiadające odporność przekazują ją dzieciom - która zanika pomiędzy 8 a 12 miesiącem życia lub po szczepieniu. W większości przypadków odra przebiega łagodnie. Do charakterystycznych objawów należą: gorączka i wysypka na skórze (czerwonawe plamki i grudki). Groźne są powikłania: zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, a szczególnie zapalenie mózgu. Zdarzają się też późne powikłania po odrze. Podostre stwardniające zapalenie mózgu pojawia się kilka lat po przebytej chorobie i związane jest z latentnym zakażeniem wirusem odry. Charakterystyczne dla tego powikłania są objawy neurologiczne w postaci zaburzeń mowy, upośledzenia psychicznego, postępujących niedowładów doprowadzających do stanu odmóżdżeniowego. Choroba atakuje osoby w drugiej dekadzie życia.

Świnka

Wirusowa choroba zakaźna, typowym objawem jest obustronne zapalenie ślinianek przyusznych, gorączka, ból i obrzęk poniżej i przed uszami. Nierzadko przebiega z powikłaniami ze strony układu nerwowego, pod postacią zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu. Sporadycznie występuje zapalenie nerwu słuchowego, które może prowadzić do głuchoty. Występują także objawy zapalenia innych narządów np. jąder, jajników, gruczołu krokowego, które mogą powodować zaburzenia hormonalne i bezpłodność.

Różyczka

Różyczka - ostra wirusowa choroba zakaźna, występuje powszechnie. U dzieci przebiega łagodnie. Największe zagrożenie stanowi dla kobiet w ciąży, ponieważ może spowodować m.in. poronienie czy ciężkie wady wrodzone płodu.
Kobiety ciężarne często zarażają się od chorych dzieci.
Bardzo ważne są też szczepionki zalecane, o których napiszemy w najbliższym numerze.

Lek. med. Barbara Gad-Karpierz,
Dyrektor Departamentu Standardów i Bezpieczeństwa Pacjentów LUX MED


Dodatkowe akcje


W naszym serwisie wykorzystujemy pliki Cookies. Są one zapisywane na dysku urządzenia końcowego użytkownika w celach statystycznych oraz ułatwienia korzystania z serwisu. Ustawienia te zawsze można zmienić. Szczegółowe informacje o plikach Cookies znajdują się w Polityce Prywatności