Powiększ czcionkę:

Drukuj

Sezon na kleszcze

Wraz z nadejściem lata i bliższych kontaktów z naturą, jak co roku powraca temat kleszczy i zagrożeń, jakie niesie kontakt z nimi. Czy kleszcze są naprawdę niebezpieczne? Zdecydowanie tak, gdyż wywołują zakażenia mogące doprowadzić do trwałego uszczerbku zdrowia, a nawet śmierci.


Co nam grozi

Lista chorób odkleszcSezon na kleszcze zowych jest długa. Niestety zarówno ich diagnostyka, jak i terapia, pomimo upływu czasu, ciągle jest wyzwaniem dla lekarzy. Kleszcze bowiem, w zależności od położenia geograficznego, przenoszą różne wirusy, bakterie, riketsje i pierwotniaki. Szacuje się, że w Europie około 5 proc. populacji kleszczy jest zakażonych, często jednocześnie wirusem i bakterią. Naturalnym „magazynem" tych drobnoustrojów w przyrodzie jest zakażona krew zwierzyny pasterskiej, łownej, leśnej, niektórych ptaków, którą kleszcze piją podczas żerowania i przenoszą dalej, choć same nie chorują.
W Polsce oraz w naszej strefie klimatycznej zagrażają nam zasadniczo dwie choroby: kleszczowe zapalenie mózgu (wirus Flavivirus) i borelioza (bakteria Borelia).
Kleszczowe zapalenie mózgu, a dokładniej opon mózgu i/lub rdzenia, skutkuje uszkodzeniem struktur mózgu i groźnymi następstwami po przedostaniu się wirusa do układu nerwowego drogą krwi.
Borelioza to zaburzenie wielonarządowe (skóra, stawy, serce, układ nerwowy, sfera psychiczna) w wyniku penetracji krętka (bakterii) do wyżej wymienionych tkanek. Choroba o przewlekłym przebiegu (następstwa nawet po kilku latach) i problematyczna diagnostycznie.

Kiedy i gdzie jest największe zagrożenie

Kleszcze są zakażone przez całe swoje życie, więc zagrożenie chorób odkleszczowych jest bezpośrednio związane z ich sezonową aktywnością. Zakażenia występują od kwietnia do listopada ze szczytami na przełomie czerwiec/lipiec oraz wrzesień/październik.
Można zaryzykować stwierdzenie, że kontakt z kleszczami jest możliwy wszędzie. Mapy i informacje Państwowego Zakładu Higieny jednoznacznie wskazują, że ocieplenie klimatu, a przede wszystkim łagodne zimy, sprzyjają poszerzeniu geograficznych granic terytorialnych bytowania kleszczy. Kiedyś były to głównie Mazury, Warmia oraz Pomorze Zachodnie. Obecnie dołączają do tej listy kolejne regiony. Kleszcze migrują i przemieszczają się w poszukiwaniu nowych żywicieli. Nieprawdą jest, że bytują tylko na terenach leśnych. Lubią także trawę i niskie zarośla, bowiem jako stawonogi krwiopijne poszukują żywicieli na pastwiskach, a w miastach na trawnikach i w parkach.

Jak zapobiegać ukąszeniu

Ślina kleszcza zawiera substancje znieczulające, co powoduje, że ukłucie jest bezbolesne. Jeśli kleszcz nie zostanie znaleziony, ślad po nim pozostaje prawie niezauważony. To dodatkowo potęguje niebezpieczeństwo odległego rozwinięcia się choroby bez świadomości Pacjenta i lekarza.
Unikanie kontaktu z kleszczami na łonie natury jest praktycznie niemożliwe, więc prawdopodobieństwo przeniesienia zakażenia jest powszechne i dlatego działania profilaktyczne są najlepszym sposobem postępowania.
Podstawą jest codzienne oglądanie całej powierzchni skóry, wytrzepywanie ubrania, wzmożone zabiegi higieniczne oraz stosowanie repelentów.
Od kilku lat zalecana jest szczepionka „na kleszcze", która w rzeczywistości jest szczepionką przeciw wirusowi kleszczowego zapalenia mózgu. Stymuluje ona wytwarzanie przeciwciał w ustroju skutecznie zwalczających wirusa. Szczepienie to nie chroni przed innymi chorobami przenoszonymi przez kleszcze i nie zwalnia nas z czynności profilaktycznych. Utrzymanie odpowiedniego poziomu przeciwciał wymaga podawania dawek przypominających co trzy-pięć lat.
Odwrotna sytuacja jest przy zakażeniu Borelią, czyli boreliozą. Tu nie ma szczepionki, ale jest leczenie antybiotykiem. Niestety nie daje ono stuprocentowej pewności wyleczenia.

Jak postępować po ukąszeniu?

Szybkie i umiejętne usunięcie kleszcza (do 24 godzin) zdecydowanie ogranicza ryzyko zakażenia. Kleszcza trzeba uchwycić pęsetą jak najbliżej skóry i zdecydowanym ruchem w linii prostej wyciągnąć na zewnątrz. Należy dokładnie sprawdzić, czy cały kleszcz został usunięty. Jeżeli w skórze pozostanie sam aparat gębowy, to nie ma większego ryzyka, gdyż najistotniejsza jest pozostała „zawartość" stawonoga. Niedopuszczalne jest więc ściskanie palcami, smarowanie tłuszczem, drażnienie chemikaliami czy rozrywanie kleszcza, gdyż może to doprowadzić do kontaktu treści jelit kleszcza z ranką po ukąszeniu.

dr n. med. Edyta Jargulińska,
pediatra LUX MED Wrocław


Z myślą o osobach, które lubią spędzać czas na świeżym powietrzu bez obaw o swoje zdrowie, specjaliści chorób zakaźnych LUX MED przygotowali pakiet szczepień przeciwko wirusowi kleszczowego zapalenia mózgu Bezpieczny wypoczynek.

Dodatkowe akcje


W naszym serwisie wykorzystujemy pliki Cookies. Są one zapisywane na dysku urządzenia końcowego użytkownika w celach statystycznych oraz ułatwienia korzystania z serwisu. Ustawienia te zawsze można zmienić. Szczegółowe informacje o plikach Cookies znajdują się w Polityce Prywatności