Powiększ czcionkę:

Drukuj

Schorzenia kręgosłupa

Kręgosłup to podstawowa część szkieletu, która scala w funkcjonalną całość jego najważniejsze elementy. Jest strukturą bardzo złożoną, której budowa musi sprostać zarówno olbrzymim obciążeniom mechanicznym, jak i zapewniać ochronę delikatnym strukturom nerwowym i naczyniowym znajdującym się wewnątrz kręgosłupa, pozwalając przy tym na swobodne wykonywanie ruchów.

Schorzenia kręgosłupa

Podstawowymi elementami konstrukcyjnymi kręgosłupa są kręgi. U ludzi jest ich 33-34, przy czym zmienna jest liczba kręgów guzicznych (cztery lub pięć), a liczba pozostałych jest stała. Kręgi są ze sobą połączone za pomocą systemu więzadeł oraz małych stawów pozwalających na ruch jednego kręgu względem pozostałych. Między ich trzonami znajdują się elastyczne struktury nazywane krążkami międzykręgowymi (popularnie określane dyskami), które amortyzują wszelkie obciążenia, jakim poddawany jest kręgosłup.

Fizjologiczne esy-floresy

Odpowiedni kształt (krzywizna) kręgosłupa pomaga mu w realizacji jego zadań. Odcinek szyjny i lędźwiowy kręgosłupa są wygięte do przodu (lordoza), a piersiowy i krzyżowy do tyłu (kifoza) - takie ustawienie m.in. zwiększa możliwości amortyzowania obciążeń. Fizjologicznie kręgosłup nie powinien być wygięty w bok, a stan, w którym takie wygięcie występuje, określa się mianem skoliozy. Nieprawidłowe ustawienie kręgosłupa przyspiesza występowanie zmian zwyrodnieniowych i przeciążeniowych w kręgosłupie.

Zwyrodnienie to twój wróg

Najczęstszą chorobą dotykającą kręgosłup jest choroba zwyrodnieniowa, a jej powszechnym objawem są dolegliwości bólowe szyi i pleców, szczególnie często występujące w postaci „bólu krzyża", czyli tzw. lumbago. Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa zajmuje kości, stawy, aparat więzadłowo-mięśniowy oraz krążki międzykręgowe. Te ostatnie struktury są często pierwszymi ofiarami procesu zwyrodnieniowego, a konsekwencje ich zwyrodnienia bywają widoczne już u młodych osób. Zwyrodnienie krążka kręgowego powoduje, że staje się on mniej elastyczny, a także mniej odporny na działające nań siły. Początkowo ulega spłaszczeniu, a boczne krawędzie zaczynają wystawać z przestrzeni międzykręgowej. Przy nadmiernym i nieprawidłowym obciążaniu kręgosłupa, niewystarczająco podpartego słabymi mięśniami, krążek może wysuwać się z przestrzeni międzykręgowej i uciskać znajdujące się w pobliżu struktury. Może się tak również zdarzyć na skutek pęknięcia pierścienia wzmacniającego brzeg krążka i wypłynięcia znajdującego się w środku półpłynnego jądra na zewnątrz. Takie sytuacje określa się mianem przepukliny krążka międzykręgowego.

Ból i osłabienie czucia

Przepuklina zwykle uciska otaczające tkanki, a szczególnie istotna jest jej kolizja z korzeniami nerwowymi, które pod wpływem ucisku zaczynają generować nieprawidłowe sygnały nerwowe - odczuwamy to jako ból i drętwienie, czasem osłabienie czucia na skórze. Jeżeli ucisk dotyczy włókien sterujących pracą mięśni, może pojawić się osłabienie mięśni - widoczne np. jako opadanie stopy. Ponadto, jeżeli ucisk ten trwa dłużej, wywołuje w uciśniętej tkance stan zapalny.
Najbardziej narażone na taką kolizję są korzenie mające włókna dla nerwu kulszowego i nerwu skórnego bocznego uda. W tym pierwszym przypadku przepuklina krążka międzykręgowego może spowodować bardzo silny ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej promieniujący do nogi, często z zaburzeniami czucia na skórze, rzadziej z osłabieniem stopy. Stan taki określa się mianem rwy kulszowej. W drugim przypadku pojawiają się zaburzenia czucia (mrowienie, drętwienie) na przedniej powierzchni uda, czasem przyjmujące formę pieczenia.
Należy pamiętać, że w przypadku ostrych zespołów bólowych okolicy lędźwiowo-krzyżowej pojawienie się oprócz bólu także ubytków czucia na skórze, osłabienia kończyny lub zaburzeń w oddawaniu moczu i stolca powinno skłonić do natychmiastowej konsultacji lekarskiej.

R jak ruch

Diagnostyka zespołów bólowych pleców opiera się przede wszystkim na dokładnym badaniu lekarskim, które w wybranych przypadkach może zostać uzupełnione badaniami dodatkowymi (RTG, tomografią komputerową, rezonansem magnetycznym, elektromiografią). Leczenie ma zwykle charakter zachowawczy. W przypadkach pierwszorazowego epizodu o niewielkim nasileniu, bez dodatkowych objawów, oprócz leków o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym należy przede wszystkim przedsięwziąć zmiany w codziennym funkcjonowaniu - zweryfikować ergonomię stanowiska pracy, stosować krótkie przerwy w pracy siedzącej na ćwiczenia, ogólnie więcej korzystać z ruchu kosztem siedzenia, nosić amortyzowane obuwie na miękkich podeszwach, spać na poduszce ortopedycznej. Znakomicie również na takim etapie wpływa na stan kręgosłupa regularne pływanie, które w odpowiedni sposób wzmacnia mięśnie decydujące o utrzymywaniu kręgosłupa we właściwej pozycji.
Przy dużym nasileniu objawów lub powtarzaniu się epizodów bólowych dobre efekty przynosi leczenie rehabilitacyjne, którego celem długofalowym jest wzmocnienie gorsetu mięśniowego podpierającego kręgosłup. Należy zwrócić uwagę, że aby było ono skuteczne na dłuższą metę, wymaga od Pacjenta wykonywania ćwiczeń domowych i innych zaleceń fizjoterapeuty zarówno w czasie terapii, jak i po jej zakończeniu.

Przypadki wielomiesięcznych dolegliwości bólowych i/lub towarzyszące objawy inne niż ból wymagają zwykle konsultacji neurochirurga i rozważenia leczenia operacyjnego.

Najważniejsze funkcje kręgosłupa: utrzymuje ciężar ciała i zapewnia równowagę, stanowi zaczep dla wielu innych kości ludzkiego ciała. Amortyzuje wstrząsy, stanowi ochronę rdzenia kręgowego oraz nerwów rdzeniowych.

Pamiętajmy, że to my sami w dużym stopniu mamy wpływ na stan naszego kręgosłupa.

Jeśli chcesz poddać się rehabilitacji, zapraszamy do placówki PROFEMED.

Dodatkowe akcje


W naszym serwisie wykorzystujemy pliki Cookies. Są one zapisywane na dysku urządzenia końcowego użytkownika w celach statystycznych oraz ułatwienia korzystania z serwisu. Ustawienia te zawsze można zmienić. Szczegółowe informacje o plikach Cookies znajdują się w Polityce Prywatności