Powiększ czcionkę:

Drukuj

Arytmia

Najważniejsze zagadnienia

  • Zaburzenia rytmu serca mogą wystąpić w każdym wieku, a jednorazowe wystąpienie nie oznacza jeszcze problemu z sercem.
  • Objawy zależą od rodzaju oraz ciężkości arytmii, ale mogą obejmować: zawroty głowy, duszność lub uczucie zmęczenia.
  • Często nie można ustalić przyczyny arytmii. Może się ona rozwinąć w wyniku choroby takiej jak cukrzyca lub choroba niedokrwienna serca.
  • Leczenie nie zawsze jest konieczne, ale w przypadku jego zastosowania obejmuje przyjmowanie leków, np.: beta-blokerów, w celu kontrolowania tętna.

Arytmia jest zaburzeniem normalnej aktywności elektrycznej serca. Zaburzenia rytmu serca mogą wystąpić w każdym wieku, ale zazwyczaj nie są poważne.

Informacje o zaburzeniach rytmu serca


Serce pompuje utlenioną krew i rozprowadza ją po całym organizmie przez sieć naczyń krwionośnych (tętnic) do tkanek, w tym narządów, mięśni i nerwów.

Standardowy cykl bicia serca rozpoczyna się impulsem elektrycznym pochodzącym z części serca zwanej węzłem zatokowym. Impuls przewodzony jest do górnych części serca (lewy i prawy przedsionek). Powoduje to ich skurcz oraz przepływ krwi do dwóch niższych, większych części serca (lewa i prawa komora). Impuls elektryczny dociera następnie do komór, powodując ich skurcz. To powoduje ruch krwi z serca do płuc i reszty ciała.

Serce wykonuje zazwyczaj od 60 do 100 uderzeń na minutę podczas spoczynku. W niektórych przypadkach może bić szybciej lub wolniej, np.: podczas wysiłku fizycznego w zależności od kondycji.

Rodzaje arytmii

  • Częstoskurcz zatokowy (tachykardia) występuje wtedy, kiedy tętno jest regularne, ale szybsze, niż być powinno. Jest to stan prawidłowy w niektórych sytuacjach, jak: ćwiczenia fizyczne czy gorączka, ale może także występować bez jasnej przyczyny. Stany chorobowe, takie jak nadczynność tarczycy lub niedokrwistość, mogą powodować częstoskurcz zatokowy. Chociaż prawidłowe tętno może osiągać 100 uderzeń na minutę w spoczynku, pacjent może odczuwać dyskomfort, jeśli częstość bicia serca jest większa niż zazwyczaj przy danej aktywności.
  • Rzadkoskurcz zatokowy (bradykardia) występuje wtedy, kiedy tętno jest regularne, ale wolniejsze niż zazwyczaj (poniżej 60 uderzeń na minutę). Bradykardia jest zjawiskiem częstym u sportowców, ale może także występować przy ekspozycji na zimno, przy niskiej temperaturze ciała oraz w trakcie odpoczywania lub snu. Bardzo niska częstotliwość bicia serca może powodować zawroty głowy lub omdlenia. 
  • Skurcze dodatkowe (ektopowe) są to dodatkowe uderzenia serca, które nie skutkują pompowaniem krwi do innych narządów. Ektopowe uderzenie serca odczuwane jest jako opuszczone uderzenie serca, po którym następuje mocniejsze uderzenie. Ektopowe uderzenia serca mogą występować co kilka uderzeń lub przy każdym uderzeniu, co powoduje powstanie powolnego, dudniącego rytmu (bigeminia). Ektopowe bicie serca jest bardzo częste i rzadko oznacza problem z sercem. Takie uderzenia są najbardziej odczuwalne podczas odpoczynku

Migotanie przedsionków


Migotanie przedsionków jest najczęstszym rodzajem arytmii. Występuje kiedy impulsy elektryczne w przedsionkach stają się chaotyczne, co zastępuje normalny rytm i pracę serca. To powoduje nieregularne kurczenie się przedsionków lub migotanie. Może występować uczucie nierównego bicia serca, szybszego niż zazwyczaj. Ataki migotania przedsionków mogą trwać od kilku sekund do ponad tygodnia oraz mogą powodować objawy takie jak:

  • kołatanie serca - nieprzyjemna świadomość własnego bicia serca, często opisywana jako walenie w klatce piersiowej,
  • zmęczenie - trudności w wykonaniu zwyczajowej aktywności fizycznej,
  • duszność,
  • zawroty głowy lub omdlenia,
  • ból w klatce piersiowej.

Migotanie przedsionków może doprowadzić do powstania skrzeplin w sercu, ponieważ krew nie może krążyć w prawidłowy sposób. Powstały skrzep może przemieszczać się do mózgu, powodując udar.

Częstoskurcz nadkomorowy


Istnieje kilka różnych rodzajów częstoskurczu nadkomorowego (SVT), których przyczyną jest jeden lub więcej szlaków elektrycznych w sercu pomiędzy przedsionkami i komorami. Może wtedy dojść do „zwarcia" impulsów elektrycznych oraz powrotu do przedsionków zamiast przemieszczenia się do komór. Oznacza to, że impulsy poruszają się w sercu w zamkniętym cyklu.

SVT może doprowadzić do bardzo szybkiego bicia serca, nawet 250 lub więcej uderzeń na minutę. Ataki SVT mogą trwać od kilku sekund nawet do kilku godzin, lub rzadziej, dni.

Częstoskurcz komorowy


W częstoskurczu komorowym impulsy elektryczne zbyt szybko przebiegają przez komory, co powoduje zwiększenia tempa pompowania krwi. Komorom może brakować czasu, aby prawidłowo wypełnić się krwią, co czasem może powodować przerwy w pompowaniu krwi przez serce do reszty organizmu (zatrzymanie krążenia).

Jeśli atak trwa 30 sekund lub więcej, to jest to utrwalony częstoskurcz komorowy. Częstoskurcz komorowy może z czasem zamienić się w migotanie komór.

Migotanie komór


W migotaniu komór impulsy elektryczne pojawiają się bardzo szybko i nieregularnie w różnych częściach komór. To oznacza, że serce nie bije prawidłowo oraz że tłoczona jest zbyt mała ilość krwi. Migotanie komór jest rodzajem zatrzymania krążenia, które może doprowadzić do śmierci. Dochodzi w nim do utraty przytomności oraz zatrzymania oddychania i tętna. Zatrzymanie krążenia wymaga natychmiastowej pomocy medycznej - niezbędne jest jak najszybsze wykonanie resuscytacji krążeniowo-oddechowej (CPR).

Blok serca


Blok serca oznacza, że występuje problem w zakresie przenoszenia impulsów elektrycznych z przedsionków do komór. Istnieje kilka typów bloku serca - może on występować w węźle przedsionkowo-komorowym (AV) lub we włóknach mięśniowych, które prowadzą do komór. Węzeł AV znajduje się pomiędzy górną i dolną częścią serca. Objawy bloku serca różnią się i mogą (lecz nie muszą) wymagać leczenia, w zależności od ich ciężkości.

Zespół tachykardia-bradykardia


W zespole tachykardia-bradykardia (zwanym także zespołem chorej zatoki) węzeł zatokowy nie działa prawidłowo i powoduje nieprawidłowe bicie serca - na początku wolne, a potem szybkie. To może powodować zawroty głowy i upadki.

Objawy zaburzeń rytmu serca


Objawy zależą od rodzaju oraz ciężkości arytmii. Częstość ich występowania także się różni - epizody mogą pojawiać się codziennie, a mogą tylko 2 razy w roku. W niektórych typach arytmii objawy mogą wcale nie występować, ale zazwyczaj obejmują one:

  • kołatanie serca,
  • zawroty głowy,
  • omdlenia lub upadki,
  • duszność,
  • ból w klatce piersiowej,
  • zmęczenie.

Podane objawy nie zawsze są spowodowane arytmią, ale w przypadku ich wystąpienia należy skontaktować się z lekarzem.

Przyczyny zaburzeń rytmu serca


Zaburzenia rytmu serca mogą mieć wiele przyczyn. Obejmują one niektóre choroby, takie jak:

  • niewydolność serca,
  • choroba zastawki serca,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • choroby tarczycy,
  • cukrzyca,
  • nadciśnienie,
  • zawał serca,
  • choroba niedokrwienna serca,
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP),
  • zespół Wolffa, Parkinsona i White'a - zaburzenia elektryczne w sercu, które mogą powodować SVT i migotanie przedsionków.

Ryzyko rozwinięcia arytmii wzrasta wraz z wiekiem, w czasie ciąży oraz po przebytej operacji serca. Niektóre rodzaje arytmii mogą być spowodowane przez substancje ją nasilające, jak alkohol, kofeina, tytoń lub marihuana oraz niektóre leki.

Często nie daje się ustalić przyczyny arytmii. Należy pamiętać, że arytmia nie musi oznaczać poważnego problemu z sercem.

Diagnostyka arytmii


Lekarz zapyta o objawy i przebada pacjenta. Następnie wystawi skierowanie do kardiologa (lekarza, który specjalizuje się w diagnozowaniu i leczeniu schorzeń serca i naczyń krwionośnych).

Lekarz może także wykonać następujące badania:

  • badania krwi,
  • elektrokardiogram (EKG) - rejestracja i elektrycznej czynności serca w celu oceny jego pracy,
  • całodobowa rejestracja EKG (EKG ambulatoryjne) - rejestracja elektrycznej czynności serca przez 24 godziny lub dłużej,
  • badanie elektrofizjologiczne, które określa, czy u pacjenta występują dodatkowe szlaki elektryczne w sercu powodujące zaburzenia jego rytmu,
  • echokardiogram, który wykorzystuje ultradźwięki, aby przyjrzeć się budowie serca, zastawek oraz aktywności związanej z pompowaniem krwi,
  • wysiłkowe EKG - ekg rejestrowane w trakcie wysiłku fizycznego

Leczenie arytmii


Leczenie zależy od rodzaju, przyczyny oraz ciężkości arytmii.

Co może zrobić pacjent


Czasami, tak jak w przypadku ektopowego bicia serca, pacjent może nie wymagać żadnego leczenia, ponieważ arytmia rzadko jest przyczyną poważnych problemów zdrowotnych. Należy unikać czynników, które nasilają arytmię, np.: alkohol, kofeina. Należy skonsultować się z lekarzem w celu uzyskania porady dotyczącej aktywności fizycznej.

Leczenie farmakologiczne


Lekarz może przepisać środki farmakologiczne w celu kontrolowania rytmu serca.

W przypadku migotania przedsionków pacjentowi zaleca się stosowanie leków obniżających krzepliwość krwi, takich jak warfaryna, w celu zmniejszenia ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych

Zabiegi


Kiedy wymagana jest operacja, jej rodzaj będzie zależał od stanu pacjenta. Lekarz poradzi, który rodzaj zabiegu będzie najlepszy dla danego pacjenta.

Kardiowersja


Zabieg może zostać przeprowadzony w przypadku migotania przedsionków. Podczas zabiegu lekarz wykona kontrolowane porażenie prądem klatki piersiowej za pomocą defibrylatora. Służy to przywróceniu prawidłowego rytmu serca. Kardiowersja wykonywana jest zazwyczaj przy znieczuleniu ogólnym, co oznacza, że pacjent śpi podczas zabiegu. Czasami można ją wykonać, stosując jedynie środek uspokajający w celu złagodzenia niepokoju i zrelaksowania.

Rozrusznik


Lekarz może zaproponować wszczepienie rozrusznika, jeśli występuje blok serca lub choroba węzła zatokowego. Rozrusznik jest małym urządzeniem zazwyczaj wszczepianym pod skórą w górnej części klatki piersiowej. Sygnały elektryczne są wysyłane z rozrusznika do serca w celu jego stymulacji do bicia w określonym rytmie. Lekarz zazwyczaj wszczepia rozrusznik przy znieczuleniu miejscowym - blokuje ono odczuwanie bólu w okolicy klatki piersiowej, a pacjent pozostaje przytomny podczas zabiegu.

Ablacja cewnikowa


Ten zabieg może być stosowany w migotaniu przedsionków, częstoskurczu nadkomorowym oraz częstoskurczu komorowym. Podczas tego zabiegu lekarz określi obszary chorobowe w sercu, a następnie, wykorzystując dużą żyłę w pachwinie, umieści w nim cewnik. Do zniszczenia części, która jest przyczyną nieregularnego rytmu, wykorzystywane jest ciepło lub mrożenie. Zabieg jest wykonywany w znieczuleniu miejscowym.

Ablacja węzła AV (przedsionkowo-komorowego)


Jeśli u pacjenta stwierdzono migotanie przedsionków, lekarz prawdopodobnie zastosuje ablację cewnikową w celu zniszczenia węzła AV. Przed zabiegiem pacjentowi zostanie prawdopodobnie wszczepiony rozrusznik.

Wszczepialny kardiowerter-defibrylator


Wszczepialny kardiowerter-defibrylator (ICD) jest podobny do rozrusznika. Lekarz może zaproponować zastosowanie ICD, jeśli uważa, że u pacjenta może wystąpić arytmia komorowa. Urządzenie potrafi kontrolować rytm serca oraz doprowadzać niewielkie impulsy elektryczne w celu korekty bicia serca w przypadku wykrycia problemu. ICD umieszcza się zazwyczaj przy znieczuleniu miejscowym, w taki sam sposób jak rozrusznik.

Powiązane kategorie


W naszym serwisie wykorzystujemy pliki Cookies. Są one zapisywane na dysku urządzenia końcowego użytkownika w celach statystycznych oraz ułatwienia korzystania z serwisu. Ustawienia te zawsze można zmienić. Szczegółowe informacje o plikach Cookies znajdują się w Polityce Prywatności