Joga - terapia dla każdego

W ostatnich latach joga bije rekordy popularności. W Stanach Zjednoczonych uprawia ją 18 mln osób, w Niemczech 3 mln, czyli trzy razy więcej niż trzy lata temu. W Polsce w ostatnich czterech latach ta liczba wzrosła dziesięciokrotnie - z 3 do 30 tysięcy. W naszym kraju działa ponad 50 szkół jogi.

Swoją popularność joga zawdzięcza głównie temu, że w przeciwieństwie do innych dyscyplin sportowych, poprawia nie tylko kondycję fizyczną (zarówno mięśni, jak i narządów wewnętrznych), ale wpływa korzystnie na psychikę. Wpływa na naszą osobowość, na sferę relacji z innymi ludźmi. Systematyczne praktykowanie jogi czyni osobę silną fizycznie i psychicznie, a to powoduje, że jej postawa wobec życia jest bardziej pozytywna i tolerancyjna.

Co to jest joga?
To przede wszystkim praktyczna nauka łączenia sfery ducha, ciała i umysłu w taki sposób, by zyskać zdrowie, spokój i równowagę emocjonalną. Joga wywodzi się z Indii. Słowo 'Joga' (Yoga) pochodzi od sanskryckiego rdzenia 'yuj', co znaczy 'łączyć, skupiać uwagę'. Odkrycia archeologiczne dowodzą, iż techniki jogi były znane już 4 tysiące lat temu. Każdego dnia narażeni jesteśmy na tysiące stresujących sytuacji. Powodują one przyśpieszenie oddechu i pracy serca, wzrost ciśnienia i napięcia mięśniowego, a także emocjonalnego. Na zasadzie sprzężenia zwrotnego nasze ciało i psychika zaczynają niekorzystnie na siebie oddziaływać. Choroby ciała i psychiki, kłopoty dnia codziennego wywołują w nas niepokój. Joga zyskała uznanie jako technika wyciszania umysłu. Joga oferuje nam wewnętrzny spokój i możliwość stanięcia twarzą wobec współczesnych problemów. Jest traktowana jako antidotum przeciwko stresom współczesnego codziennego życia.

Jak to działa?
Podstawą zrozumienia działania jogi jest akceptacja faktu, że umysł i ciało to nie są dwa oddzielne byty. Są one ściśle powiązane i wpływają wzajemnie na siebie. Nasz stan psychiczny i przeżycia emocjonalne znajdują odzwierciedlenie w naszym ciele. Z drugiej strony - poprzez pracę z ciałem możemy wpływać na naszą psychikę.

Zasada działania jogi opiera się na prawidłowym synchronizowaniu ruchu i oddechu. Spokojny oddech połączony z ruchem korzystnie wpływa na nasz organizm. Uprawiając jogę wykonujemy dwa rodzaje ćwiczeń: fizyczne (asany) i oddechowe (pranajamy).

Asany są spokojnymi ćwiczeniami rozciągającymi. Uelastyczniają kręgosłup, układ kostno - mięśniowy. Sprawiają, że nasze narządy wewnętrzne są poddawane lekkiemu masażowi, który pobudza je do bardziej wydajnej pracy. Zbawienne działanie asan odczuwają zwłaszcza osoby, które cierpią na nadciśnienie, schorzenia kręgosłupa i układu trawiennego lub też nie umieją poradzić sobie ze stresem. Istnieje bardzo wiele asan. Można je podzielić na kilka grup, z których każda ma nieco inne działanie.

Pozycje stojące: dające dużo wigoru, odświeżają ciało i umysł, usuwając napięcia i ból. Stymulują trawienie, regulują funkcje nerek poprawiają krążenie i oddech, uczą też zasad właściwego ruchu.
Wygięcia do tyłu: są odmładzające, dodają energii i zwalczają depresję, otwierają klatkę piersiową i uelastyczniają kręgosłup, wzmacniają ramiona i barki a umysł i ciało stają się czujne.
Skręty: są bardzo efektywne w usuwaniu bólów pleców i głowy, sztywności karku i barków. Gdy tułów jest skręcany nerki i organy brzucha są ćwiczone, co poprawia trawienie. Kręgosłup staje się elastyczny a biodra poruszają łatwiej.
Skłony do przodu i siady: usuwają zmęczenie, odświeżają mózg i łagodzą napięcia nerwowe, regulują ciśnienie krwi, pomagają w leczeniu bezsenności.
Pozycje odwrócone: odnawiają cały organizm, odciążając nogi pozbawiają je napięć, przez odwrócenie organów uaktywniają części ociężałe, poprawiają krążenie i tonizują system gruczołów dokrewnych, wzmacniają system nerwowy i emocjonalny.
Pozycje relaksowe: pomagają w szybkim czasie głęboko wypocząć fizycznie i psychicznie.
Wszystkie pozycje można poukładać w odpowiednie zestawy zależnie od wieku, stanu zdrowia, płci, a nawet samopoczucia w danym dniu.

Nie mniej ważną częścią jogi są ćwiczenia oddechowe - pranajamy. Kiedy oddychamy pełniej, a więc spokojniej, następuje uregulowanie pracy serca i wyrównanie ciśnienia, spada napięcie mięśniowe. Sprzyja to krążeniu krwi, obniżeniu ciśnienia, wzrostowi wydolności sercowo-naczyniowej i usprawnieniu procesu przemiany materii. Pogłębienie, a co za tym idzie - spowolnienie oddechu powoduje, że wyciszamy się także psychicznie.

Joga a zdrowie
Dzięki temu, że joga wspiera fizyczne i duchowe dobre samopoczucie, wiele osób uznaje ją za uniwersalną metodę terapeutyczną. W odróżnieniu od wielu dyscyplin sportowych nie jest urazowa i nie powoduje nadmiernych obciążeń, a w przeciwieństwie do lekarstw - nie ma żadnych negatywnych skutków ubocznych.

Miłośnicy jogi zachwalają jej szerokie działanie lecznicze. Pomaga ona zwalczyć bóle głowy i stawów, astmę, otyłość. Praktykujący jogę często odczuwają przypływ sił witalnych i potrzebują mniej snu. Joga pomaga zwalczyć bezsenność, leczy depresję, ułatwia koncentrację. Dzięki jodze wzrasta nasza cierpliwość i tolerancja w stosunku do innych ludzi, dzięki czemu łatwiej nam zachować wewnętrzną równowagę. Joga spowalnia proces starzenia się organizmu i ułatwia łagodne przejście okresu przekwitania. Istnieją specjalne zestawy ćwiczeń na okres menstruacji i ciąży. Ćwiczenie asan i pranajam ma olbrzymie działanie profilaktycze. Daje doskonałe rezultaty przy leczeniu chorób serca, wysokiego i niskiego ciśnienia, astmy, stresu, nadpobudliwości nerwowej, depresji, stanów lękowych, wszelkich schorzeń kręgosłupa i układu ruchu, a także wielu innych dolegliwości.

Aleksandra Rowińska, psycholog