Wybierz sekcję:

dla pacjentów
 
 

Żylaki - problem nie do ukrycia

Przewlekła niewydolność żylna to zespół objawów związanych z utrudnionym odpływem krwi z żył kończyn dolnych. Naczynia żylne kończyny dolnej dzielimy na żyły powierzchowne i głębokie, połączone ze sobą żyłami przeszywającymi. Wewnątrz naczyń żylnych znajdują się zastawki. Dzięki ich obecności krew nie cofa się, lecz płynie od obwodu ku sercu w jednym kierunku oraz z układu powierzchownego do głębokiego. Gdy funkcja zastawek zostaje zaburzona, krew się cofa i dochodzi do jej zastoju, a w następstwie nadciśnienia w układzie żylnym kończyny dolnej.

Czynniki ryzyka
Do najczęściej wymienianych czynników ryzyka przewlekłej niewydolności żylnej należą:
● Wiek - u dzieci zmiany żylakowate należą do rzadkości i są najczęściej wywołane wadami wrodzonymi. W populacji osób dorosłych rzadkie przypadki zmian notuje się już około 20. roku życia. U osób w wieku 20-29 lat cechy niewydolności występują u 1% populacji. W przedziale 30-39 lat już u 5-10%, 40-49 lat u 10-20%, 50-59 lat u 15-25%, 60-69 lat u 20-35%. W wieku powyżej 70 lat notuje się zmiany u 30-40% populacji.
● Płeć żeńska - badania epidemiologiczne wskazują, że przewlekła niewydolność żylna występuje częściej u kobiet. W populacji europejskiej żylaki kończyn dolnych dotyczą około 30% kobiet i około 10% mężczyzn.
● Czynniki dziedziczne i genetyczne - pojawienie się żylaków jest bardziej prawdopodobne u osób pochodzących z rodzin, w których one występowały. Żylaki mogą wtedy pojawić się nawet już u osiemnastolatków.
● Ciąża - może sprzyjać powstawaniu żylaków, takie zależności zaobserwowano u około 20% kobiet, zwłaszcza przy wielokrotnych porodach. Ryzyko zwiększają też zbyt krótkie okresy między narodzinami. Zaobserwowano, że już w I trymestrze ciąży może wystąpić zastój żylny w kończynach dolnych, chociaż macica nie jest na tyle powiększona, aby utrudniać odpływ krwi. Od II trymestru, w miarę powiększania się macicy dochodzi również do ucisku na żyły miednicy.
● Otyłość powodująca utrudnienie powrotu żylnego.
● Praca w pozycji stojącej lub siedzącej, co prowadzi do zastoju krwi w żyłach kończyn dolnych.
● Płaskostopie.
● Zaburzenia hormonalne oraz stosowanie hormonalnej antykoncepcji i terapii zastępczej - przyjmowanie przez kobiety niektórych leków hormonalnych i preparatów antykoncepcyjnych (zawierających estrogeny i progestageny) zwiększa ryzyko wystąpienia niewydolności żylnej. Estrogeny zwiększają rozciągliwość ścian i powodują rozszerzenie naczyń żylnych. Progesteron obniża napięcie ścian i powoduje rozszerzenie naczyń żylnych. Zaostrzenie już istniejących dolegliwości może wystąpić przed menstruacją (zespół napięcia przedmiesiączkowego).
● Brak ruchu, siedzenie przez wiele godzin dziennie (szczególnie z nogą założoną na nogę).
● Noszenie pończoch i skarpet ze ścisłym ściągaczem, butów na wysokim obcasie.
● Długotrwałe opalanie się.
● Przewlekłe zaparcia powodujące ucisk mas kałowych na żyły oraz wzrost w nich ciśnienia.
● Guzy miednicy małej i jamy brzusznej powodujące ucisk na układ żylny i wzrost w nim ciśnienia.

Niewydolność w trzech postaciach
● Teleangiektazje, czyli pajączki naczyniowe. Są to poszerzone i wydłużone sploty żylne o średnicy ok. 1 mm. Występują śródskórnie i podskórnie, najczęściej w okolicy dołu podkolanowego i bocznej powierzchni uda.
● Żylaki podudzi - rozszerzone żyły podudzi, często o krętym przebiegu. Za ich powstawanie odpowiada zbyt wysokie ciśnienie panujące w układzie żylnym, które doprowadza do niewydolności zastawek żylnych. Inną przyczyną mogą być zmiany chorobowe ściany żył, prowadzące do poszerzenia naczynia i niewydolności zastawek. Wyróżniamy żylaki pierwotne, występujące przy prawidłowym stanie żył głębokich, oraz żylaki wtórne, które są następstwem niewydolności żył głębokich lub przetok tętniczo-żylnych.
● Obrzęk - obrzęk w początkowym okresie niewydolności jest wynikiem zaburzenia równowagi pomiędzy filtracją włośniczkową a odpływem chłonki. Postępowi choroby towarzyszy zastój żylny oraz wzrost ciśnienia żylnego, powodujące nadmierną przepuszczalność naczyń włosowatych. Obrzęk występuje najczęściej w okolicy grzbietowej stopy, kostki lub przed kością piszczelową. Dotyczy najczęściej kobiet oraz osób powyżej 60. roku życia.

Leczenie zachowawcze
Dieta - ważne miejsce w jadłospisie powinny zająć owoce, warzywa, a także soki, wina, zielona herbata, a nawet produkty czekoladopochodne. Stanowią one bogate źródło polifenoli, do których należą flawony, flawonole, flawanony, flawanonole, katechiny, oligomeryczne proantocyjanidyny - prekursory garbników skondensowanych - antocyjanozydy oraz związki o charakterze fenolokwasów. Polifenole to klasa związków posiadających w cząsteczce jeden lub wiele pierścieni aromatycznych, zawierających od jednej do kilkudziesięciu grup hydroksylowych (fenolowych) o charakterze kwasowym.
Bardzo istotna jest też zmiana trybu życia (zwiększenie aktywności fizycznej zwłaszcza spacery, jazda na rowerze, pływanie, ćwiczenia, unikanie zaparć). Pamiętajmy również o odpowiednio zorganizowanym stanowisku pracy (podnóżki, unikanie przebywania w długotrwałym bezruchu, a gdy nie jest to możliwe - wykonywanie ćwiczeń umożliwiających pracę mięśni łydek - np. marsz w miejscu w pozycji stojącej, zginanie grzbietowe stopy przy przebywaniu w pozycji siedzącej). Można też wykorzystywać leczenie kompresyjne: opaski uciskowe, pończochy uciskowe, masaż pneumatyczny (uciskowy) z użyciem specjalnych, sekwencyjnie nadmuchiwanych mankietów. Warto także zwrócić uwagę na leczenie farmakologiczne. Chociaż nie ma przekonywających dowodów jego skuteczności, w tej terapii stosuje się leki oparte na wyciągach z kasztanowca, rutynie, diosminie, hesperydynie, escynie. Jej celem jest zmniejszenia dolegliwości (w przypadku uczucia tzw. ciężkich nóg poprawa jest widoczna, terapia taka jednak nie spowalnia, ani tym bardziej nie leczy choroby).
W przypadku owrzodzeń w dużych dawkach (1200 miligramów na dobę) stosowana jest pentoksyfilina.

Leczenie chirurgiczne
Jeśli zmiany chorobowe są tak duże, że leczenie zachowawcze nie wystarczy, w terapii wykorzystywane są zabiegi chirurgiczne:
● stripping (usunięcie) zmienionej chorobowo żyły;
● skleroterapia - czyli zamknięcie (obliteracja) żylaków poprzez wstrzyknięcie środków drażniących, w końcowym etapie powodujących zarośnięcie zmienionego odcinka naczynia;
● kriostripping - żyła przymarza w temp. - 85ºC do wprowadzonej do niej kriosondy i jest usuwana;
● SEEPS - endoskopowe podpowięziowe podwiązanie perforatorów (żył przeszywających);
● CHIVA - podwiązanie połączeń żył głębokich z pniami niewydolnych żył;
● VNUS - Closure - wewnątrznaczyniowa ablacja prądem o częstotliwości radiowej, która prowadzi do denaturacji struktur ściany żyły, a w konsekwencji do trwałego
zamknięcia światła naczynia;
● wewnątrznaczyniowa terapia laserowa - zamknięcie światła żyły, które następuje na skutek koagulacji krwi i denaturacji tkanki łącznej ściany naczynia. Jest to możliwe dzięki wysokiej temperaturze wytworzonej przez włókno laserowe wprowadzone do światła żyły.
Niewydolność żylną notuje się u blisko 40% populacji siedemdziesięciolatków.

Warto wiedzieć
Stopień zaawansowania niewydolności
stopień 0 - niewidoczne lub niewyczuwalne objawy choroby żylnej,
stopień 1 - teleangiektazje i żyły siatkowate,
stopień 2 - żylaki,
stopień 3 - obrzęk bez zmian skórnych,
stopień 4 - zmiany skórne: przebarwienia, wypryskowe zapalenie skóry, stwardnienie włókniste skóry, zanik biały, owrzodzenie żylne goleni,
stopień 5 - zmiany skórne z wygojonym owrzodzeniem,
stopień 6 - zmiany skórne z czynnym owrzodzeniem.


dr n. med. Sadegh Toutounchi,
chirurg ogólny, naczyniowy
Szpital Grupa LUX MED


Czy wiesz, że...
Specjaliści Szpitala LUX MED stosują kilka metod leczenia żylaków. Zapoznaj się z ofertą i skonsultuj z lekarzem!

Podziel się z innymi


Powiązane kategorie


 

Powered by Veneo - agencja interaktywna

W naszym serwisie wykorzystujemy pliki Cookies,które są zapisywane na dysku urządzenia końcowego użytkownika w celach statystycznych oraz ułatwienia korzystania
z naszego serwisu.Ustawienia te zawsze można zmienić.Szczegółowe informacje o plikach Cookies znajdują się w Polityce Prywatności