Główny Inspektor Sanitarny informuje, że od połowy maja 2011 na terenie Niemiec notuje się gwałtowny wzrost występowania zespołu hemolityczno - mocznicowego (HUS) wywołanego szczepem Escherichia coli wytwarzającym werotoksynę (STEC).

W chwili obecnej najwięcej zachorowań stwierdzono wśród osób mieszkających lub w ostatnim czasie przebywających w północnych Niemczech przede wszystkim w landach Hamburg, Dolna Saksonia, Meklemburgia-Pomorze. Pojedyncze zachorowania odnotowano również w południowych i wschodnich częściach Niemiec. Na podstawie zebranych informacji ustalono, że zachorowania dotyczą w większości osób dorosłych (84%), w szczególności kobiet (69%). Jednakże zanotowano również przypadki zachorowań wśród dzieci w wieku szkolnym.
Zanotowano również przypadki zachorowań u turystów ze Szwecji, Danii, Holandii i Wielkiej Brytanii, którzy w ostatnim czasie odwiedzili północne Niemcy.

Niemieckie służby zdrowia publicznego, w oparciu o przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne podejrzewają, iż przyczyną zachorowań są skażone warzywa - najprawdopodobniej ogórki, pomidory lub sałata dostępne w sprzedaży w północnych Niemczech.
Hamburski Instytut Higieny wykrył również występowanie bakterii E. coli na ogórkach pochodzących z Hiszpanii. Konkretny produkt nie został jednak do chwili obecnej zidentyfikowany w sposób jednoznaczny. W związku z powyższym obecnie prowadzone badania koncentrują się przede wszystkim na wykryciu patogenu w surowych warzywach.

Przebieg zachorowania
Bakterie należące do grupy Escherichia coli wytwarzające toksynę Shiga (STEC), są to bakterie chorobotwórcze. Mogą one powodować krwotoczne zapalenia jelita grubego i inne objawy chorób układowych u ludzi. Głównym objawem zachorowania jest biegunka z domieszką krwi.
Zakażenie bakteriami STEC następuje głównie na skutek spożycia zanieczyszczonej żywności lub wody. Zakażenie poprzez kontakt ze zwierzętami, a także przeniesienie choroby z człowieka na człowieka jest możliwe na skutek bliskich kontaktów ( najczęściej rodzinnych, w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, domach opieki itp.). W przeszłości jako źródło zakażenia występowały różnorodne produkty żywnościowe w tym surowe (niepasteryzowane) mleko i sery, niedogotowana wołowina, inne świeże produkty (np. kapusta, sałata, szpinak), napoje owocowe itp.
Ognisko zakażeń wywołanych szczepami E. coli z grupy STEC, które wystąpiło w USA i Kanadzie związane było ze spożywaniem orzechów włoskich. Nowe źródła zakażenia są cały czas identyfikowane. Ponadto zwierzęta, w tym bydło i przeżuwacze mogą być bezobjawowymi nosicielami szczepów STEC chorobotwórczych dla człowieka. W takim przypadku zakażenie może być przenoszone na ludzi na skutek zanieczyszczenia produktów żywnościowych fekaliami.

Dawka infekcyjna jest bardzo niska. Okres inkubacji wynosi od 3 do 8 dni. Typowe objawy zakażenia to ostre zapalenie jelit, czasami połączone z gorączką i wymioty. Typowy objaw - krwawa biegunka - w większości przypadków ma średnie natężenie i ustępuje samoistnie. Większość osób zdrowieje w przeciągu 5-7 dni. U około 15 % dzieci, u których zdiagnozowano zakażenie szczepem STEC O157 występują powikłania w postaci zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS - haemolytic uremic syndrome). Powikłanie rzadziej występuje u dorosłych.
Leczenia zakażeń STEC opiera się głównie na nawodnieniu organizmu. Leczenie antybiotykami jest często niewskazane, ponieważ może powodować aktywację uwalniania toksyny Shiga, a zatem spowodować pogorszenie stanu klinicznego z potencjalną możliwością wystąpienia zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS).

Zapobieganie zachorowaniom

W związku z zaistniałą sytuacją epidemiologiczną Główny Inspektor Sanitarny zaleca osobom odwiedzającym Niemcy powstrzymania się od spożywania surowych warzyw typu ogórki, pomidory i sałata, do czasu zakończenia prowadzonego w Niemczech dochodzenia epidemiologicznego, które pozwoli na ustalenie skażonego produktu i wycofanie go z rynku.
Obecnie na terenie Polski nie zanotowano zachorowań wywołanych werocytotoksycznym szczepem E. coli, które wskazywałyby na obecność skażonych partii produktów na terenie naszego kraju, zaleca się jednak szczególną ostrożność w spożywaniu warzyw importowanych z obszarów dotkniętych zachorowaniami lub z krajów wskazywanych jako możliwe źródło zakażenia oraz zwrócenie szczególnej uwagi na proces przygotowania do spożycia produktów żywnościowych (głownie warzyw) -- przede wszystkim ich dokładne mycie.
Ponadto, biorąc pod uwagę możliwość przeniesienia się zakażenia człowiek-człowiek drogą pokarmową, zwłaszcza między osobami mającymi ze sobą bliski kontakt w środowisku domowym, istotne jest również zachowanie zasad higieny osobistej.

Informację przygotowała Grażyna Dulny

Źródło informacji:
http://www.ecdc.europa.eu/en/Pages/home.aspx
www.gis.gov.pl

Użyteczne informacje:

Pięć kroków do bezpieczniejszej żywności - (pilk do pobrania .pdf)
Informacje dla osób podróżujących i przyjeżdżających z Niemiec w zwiazku z wystapieniem na terenie Niemiec ognisk zachorowań wywołanych E. coli

Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 22.06.2011 r.(stan na dzień 21.06.2011 r.) w związku z wystąpieniem na terenie Niemiec ognisk zachorowań wywołanych E. coli O104 (STEC)